Mənzil bazarında yeni ipoteka tələbi...

Tarix: 16.09.2014 / 03:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari il ərzində ipoteka kreditləşməsinin şərtlərində dəyişiklik olacağı barədə səslənən fikirlər indiyə kimi özünü doğrultmayıb. Məsələ ilə bağlı indiyə qədər Milli Məclisə müvafiq dövlət qurumları tərəfindən hansısa yeni təklif və layihənin verilməməsi isə, ümumiyyətlə, ipoteka şərtlərində bu il ərzində dəyişiklik olacağını ciddi sual altına alır. Bu isə ipoteka kreditlərindən yararlana biləcək insanların sayını azaldır.
İndiki şərtlər dəyişməyənə qədər ipotekadan yararlana biləcək insanların sayında ciddi artım gözlənilmir. Əlavə məbləğin həcminin artırılması da vacib sayılır. Hazırda ipoteka kreditlərində maksimum məbləğ 50 min manatdır. Ekspertlər hesab edir ki, mənzil bazarında qiymətlər kəskin artıbsa, maksimum 50 min manat güzəştli ipoteka kreditinin verilməsinin heç bir mənası yoxdur. Təxminən 2 il bundan əvvəl Bakıda 2 otaqlı mənzili 60-70 min manata almaq mümkün idisə, hazırda şəhərətrafı ərazilərdə bu qiymətə normal şəraiti olan ev almaq problemə çevrilib. Belə olan təqdirdə maksimum 50 min manat sosial ipoteka kreditinin verilməsi ev almaq üçün kifayət etmir. Ekspertlərə görə, mənzil bazarında evlərin qiymət artımının qarşısını almaq mümkün deyilsə, ipoteka kreditlərinin verilməsi şərtlərində ciddi dəyişiklik edilməlidir. Hesab olunur ki, ipoteka kreditlərinin verilməsində nəzərdə tutulan maksimal məbləğ 50 mindən yuxarı olmalıdır. İpoteka kreditlərinin alınması sahəsində vətəndaşları narahat edən məsələlərdən biri isə ilkin ödəniş problemidir. 50 min manatlıq ipoteka krediti götürən vətəndaş 8-10 min manat məbləğində ilkin ödəniş etməlidir ki, bu da aztəminatlı ailələr üçün çətinlik yaradır. Bu məsələnin də həlli vacib sayılır.
Ekspertlər vurğulayır ki, ipoteka kreditlərinin şərtlərinə yenidən baxılması, faizlərin dəyişdirilməsi vacibdir. Araşdırmalar göstərir ki, kredit bazarında faizlərin aşağı düşməsi fonunda adi ipoteka kreditlərinin 8 faiz intervalında qalması kreditləşmənin effektivliyinə təsir göstərir. Tələb olunan sənədlərin sayının azaldılması istiqamətində addımların atılması zəruri sayılır. Bununla yanaşı, hesab olunur ki, sosial ipotekanın yalnız müəyyən kateqoriya insanlara deyil, daha geniş əhali kütləsinə, ilk növbədə isə bütün gənclərə şamil edilməsi vacibdir. Ekspertlər vurğulayır ki, beynəlxalq praktikaya baxdıqda, kredit dərəcəsi 4 faiz olan ipoteka güzəştli sayıla bilməz. Məsələn, Rusiyada adi ipoteka krediti 3,7 faizlə, güzəştli ipoteka isə 2,2 faizlə verilir, Avropa Birliyi ölkələrində güzəştli sosial ipotekanın dərəcəsi illik 2 faizdən yüksək deyil, Norveçdə hətta bu hədd 1,5 faizdir. Qeyd olunur ki, vəsait dövlət büdcəsindən verilirsə, burada heç bir kommersiya mənfəəti güdülə bilməz, sadəcə bankların sövdələşmə xərclərinin ödənməsi üçün müəyyən simvolik faiz müəyyənləşdirilə bilər. Bununla yanaşı, ekspertlərin fikrincə, sosial ipotekanın verilməsində müşahidə edilən bürokratik əngəllər də aradan qaldırılmalıdır.
Burada bir məqamı da qeyd edək ki, Azərbaycanda ailə üzvlərinin sayının artması da ipoteka kreditinin verilməsində məhdudiyyətlərə gətirib çıxarır. Sosial ipoteka kreditinin alınması üçün vətəndaş əmək haqqı ilə bağlı arayış təqdim etməlidir. Əmək haqqı ilə bağlı arayış təqdim olunan zaman ailə tərkibinin nəzərə alınması məsələsi ortaya çıxır. Bu zaman ailə üzvlərinin aylıq xərcləri nəzərə alınır. Həmin xərclər isə əmək haqqından çıxılır. Yerdə qalan məbləğ sosial ipoteka kreditini ödəmək üçün nəzərdə tutulur. İndiki halda ölkəmizdə aztəminatlı ailələrin sosial ipoteka kreditindən faydalana bilməməsinin səbəblərindən biri də budur. Bu məsələnin həlli də önəmli sayılır.
Belə fikirlər də səslənir ki, birbaşa ödənən ipoteka kreditləri mənzil bazarında gərginlik yaradır. Bazarda mənzil sayı artmasa da, mənzil alanların sayı artır, nəticədə əmlak qiymətlərinin orta sinif üçün əlverişli səviyyəyə enməsi çətinləşir. Bu səbəbdən təklif olunur ki, dövlət tikinti şirkətlərinə yaşayış binalarının tikilməsi ilə bağlı sifarişlər verməli və onları daha sərfəli şərtlərlə mənzilə ehtiyacı olanlara satmalıdır. Lakin bu məsələnin reallaşmasının baş tutub-tutmayacağı hələ dəqiq bəlli deyil. İlkin mənzil bazarın da ipotekaya cəlb olunması önəmli sayılır. Əmlak bazarı üzrə mütəxəssislər də bildirir ki, yeni tikilən evlər ipoteka müştərilərini qane etmir. Bu səbəbdəndir ki, ipoteka yolu ilə mənzil satışı bazarın təxminən dörddə birini təşkil edir və adətən bu səpkidə ayrılan kreditlər təkrar mənzil bazarına ünvanlanmış olur. İlkin bazar isə ipoteka kreditləri üçün lazımi sənədləri təqdim edə bilmir. O üzdən hökumətin bu məsələyə müdaxiləsi vacib sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...