Bağlanmaq təhlükəsi olan bankların əcnəbi müştəriləri tərəddüd içində...

Tarix: 11.09.2014 / 11:11
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari il ərzində bank sektorunda müşahidə olunan hallardan biri də əcnəbilərin banklara yatırdığı əmanətləri geri götürməsidir. Bu barədə danışmazdan öncə qeyd edək ki, bu ilin avqust ayının 1-nə banklarda fiziki şəxslərin 6 milyard 940 milyon manat əmanəti olub. Əmanətlərin 6 milyard 310 milyon 900 min manatı rezidentlərə, yəni Azərbaycan vətəndaşlarına, 629,1 milyon manatı isə qeyri-rezidentlərə, yəni xarici vətəndaşlara məxsus olub.
Rəqəmlərin müqayisəli təhl
ili isə xaricilərin Azərbaycan banklarından pullarını böyük həcmdə geri götürməyə başladığını üzə çıxarır. Məsələ burasındadır ki, ötən ilin sonunda xaricilərin Azərbaycan banklarında əmanətlərinin həcmi 775,5 milyon manat təşkil edirdi. Bu ilin yanvar-iyul ayları ərzində banklarda onların əmanətləri 146,4 milyon manat və ya 18,9% azalıb.
Eyni dövrdə banklarda Azərbaycan vətəndaşlarının əmanətləri 690,6 milyon manat və ya 12,3% artıb. Maraq doğuran məqam isə əcnəbilərin hansı səbəbdən pullarını Azərbaycan banklarından çıxarmasıır. Hesab olunur ki, burada ilk rol oynayan əsas məqam cari ilin sonuna kimi bir neçə bankın bağlanmasının gözlənilən olması ilə bağlıdır. Xatırladaq ki, iki il əvvəl Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti banklara qarşı yeni kapital tələbi müəyyən edib. Belə ki, Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin 25 iyul 2012-ci il tarixli qərarı ilə fəaliyyətdə olan bankların məcmu kapitalının, yeni yaradılan banklar üçün nizamnamə kapitalının minimum miqdarı 50 milyon manatadək artırılıb. Məcmu kapitalın minimum miqdarı üzrə yeni normativin 1 yanvar 2014-cü ildən qüvvəyə minməsi nəzərdə tutulurdu. Lakin ötən ilin noyabrında bankda olan əmanətçilərin, kreditorların və bank sahiblərinin mənafeyi nəzərə alınaraq, məcmu kapitalını 50 milyon manata çatdıra bilməyən banklara 2014-cü ilin sonuna qədər vaxt verildi. İndi həmin möhlətin başa çatmasına 3 aydan bir az çox vaxt qalıb. Tələbi yerinə yetirməyən bankların lisenziyasının dayandırılacağı gözlənir. Mərkəzi Bank kapital tələbini yerinə yetirə bilməyən banklara birləşməyi və ya bank olmayan kredit təşkilatına çevrilməyi tövsiyə edir. Əks halda onların bağlanması qaçılmaz sayılır. Bu isə əcnəbiləri narahat edən əsas məqamlar sırasında yer alır.
Xaricilərin pullarını Azərbaycan banklarından çıxarmasına təsir edən digər amil, ekspertlərə görə, sığortalanan məbləğin az olmasıdır.
Qeyd edək ki, hazırda banklarda olan əmanətlərin 2 milyard manatı sığorta olunmadığı üçün qorunmur. Aydındır ki, sığorta olunmayan əmanətlərin yerləşdirildiyi banklar müflis olarsa və ya öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilməzsə, o zaman həmin pulları sahiblərinə qaytarmaq ya çox çətin olacaq, ya da ümumiyyətlə mümkün olmayacaq. Qeyd edək ki, Əmanətlərin Sığortalanması Fondu qorunmayan əmanətlərə görə kompensasiya ödəmir. Fondun mövcud qaydalarına əsasən, məbləği 30 min manatdan çox olmayan əmanətlər sığortalanır. Bu isə o deməkdir ki, bir bankda əmanətin məbləği 30 min manatdan çoxdursa və ya əmanətçi daha çox gəlir əldə etmək üçün yüksək faiz təklif edən bankların xidmətindən istifadə edirsə o zaman həmin pullar qorunmur. Həmçinin, maksimum məbləği 30 min manatdan az olan, bununla belə, ötən ilin avqustundan etibarən 9 faizdən daha yüksək faizlə banklarda yerləşdirilən əmanətlər də risqli əmanətlər siyahısına daxildir. Belə vəziyyət Azərbaycan banklarına pul qoyan əcnəbiləri narahat edir. Bu fonda hesab edilir ki, Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun müəyyənləşdirdiyi maksimum məbləğ dəyişdirilməlidir. Çünki sığortalanan 30 min manat məbləğ indiki halda əmanətlərin sığortalanması üçün yetərli deyil. Bu gün əhalinin gəlirlərinin artmasına müvafiq olaraq da sığortalanan əmanətlərin həcmi artırılmalıdır. Avropanın əksər ölkələrində sığortalanan məbləğlə bağlı maksimum hədd yoxdur. Azərbaycanda isə cəmi 30 min manat sığortalanır. Ona görə də, həmin məbləğə yenidən baxılaraq onun artırılmasına ehtiyac var. Ekspertlərə görə, indiki mərhələdə məbləğin azı 50 min manatadək artırılması vacibdir. O da vurğulanır ki, Əmanətlərin Sığortalanması Fondu ilə kommersiya bankları arasında münasibətlərə yenidən baxılmasına ehtiyac var. Fond çalışmalıdır ki, kommersiya banklarının fəaliyyəti barədə daim məlumatlar əldə etsin və vətəndaşlara mümkün risqlərlə bağlı məlumatlar versin.
Üçüncü tərəfdən, banklarda bahalı kredit siyasəti fonunda əcnəbilər Azərbaycan bankları ilə əməkdaşlığa lüzum görmür. Azərbaycanda bank likvidliyinin artımı, əmanətlər üzrə faizlərin aşağı düşməsi müşahidə edilsə də, bank faizlərində azalma yoxdur. Kommersiya banklarının təklif etdiyi kredit faizləri 16-30 faiz intervalında dəyişir. Belə vəziyyətdə əcnəbilər daha çox xarici banklara üz tutur. Digər tərəfdən, bankların istehlak kreditlərinin şərtlərinin sərtləşdirilməsi də vəziyyətə təsir edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...