Günel Fərhadqızı: “Tranzit dövriyyəsi daha da genişlənəcək”
Prezident İlham Əliyev ölkə başçılarının Tehranda keçirilən zirvə görüşünün yekununa həsr olunan mətbuat konfransında İranla birgə həyata keçirdiyimiz layihələrdən bəhs edib. Xüsusilə də Astara-Rəşt dəmir yolundan bəhs edib:
“Keçən zirvə görüşündən ötən dövr ərzində çox önəmli hadisələr baş vermişdir. Cəmi bir ildən bir qədər çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, ötən il əldə edilmiş razılaşmalar bu gün həyatda öz əksini tapır. Xüsusilə iqtisadi sahədə əməkdaşlığı qeyd etməliyəm. Bu gün də zirvə görüşü zamanı rəqəmlər səsləndi, bizim Rusiya ilə bu il ticarət dövriyyəmiz 60 faizdən çox artmışdır, İranla 30 faizdən çox artmışdır. Keçən il İran-Azərbaycan ticarət dövriyyəsi isə 70 faiz artmışdır. Bu, ilk növbədə, onu göstərir ki, üç ölkə arasında çox səmimi dostluq münasibətləri var. Təbii ki, iqtisadi sektor, biznes dairələri bunu görür və bundan faydalanır. Eyni zamanda, artan ticarət dövriyyəsi göstərir ki, bizim iqtisadiyyatımız uğurla inkişaf edir və dünyada neftin qiymətinin kəskin şəkildə aşağı düşməsi bizim iqtisadiyyatımıza ciddi təsir göstərməmişdir.
Eyni zamanda, keçən zirvə görüşündən ötən dövrdə Azərbaycan öz dəmir yolu infrastrukturunu təkmilləşdirib və İran sərhədinə qədər qalan hissəni inşa edib. Həmçinin, Astaraçay üzərində körpü də tikilib və birinci qatar Azərbaycan-İran sərhədini bu ilin mart ayında keçmişdir. Hazırda “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin Azərbaycan ərazisində olan hissəsi tam istismara hazırdır. Eyni zamanda, mən bunu da zirvə görüşü zamanı söylədim, mətbuat da bunu bilsin, İran ilə Azərbaycan arasında Astara-Rəşt dəmir yolunun maliyyələşdirilməsi ilə bağlı razılaşmalar əldə edilib, sənəd paraflanıb və indi daxili prosedurlar təşkil ediləndən, o prosedurlardan keçəndən sonra bu məsələ də öz həllini tapacaq”.
Astara-Rəşt dəmir yolunun çəkilişi ilə bağlı razılığın əldə olunmasını necə dəyərləndirmək olar?
İqtisadçı Günel Fərhadqızı qəzetimizə bildirdi ki, İranla Azərbaycan arasında tranzit daşımalarda əməkdaşlıq mühüm məqamlardan hesab edilir: “İran nəqliyyat infrastrukturunun, xüsusilə dəmir yolu infrastrukturunun genişlənməsi üçün böyük layihələrin həyata keçirilməsini təşkil edir. Hazırda İran dəmir yollarının təkmilləşdirilməsi məqsədilə 1,6 milyard dollardan artıq investisiyanın yatırılması nəzərdə tutulur. İnfrastrukturun təkmilləşdirilməsi, təbii ki, Azərbaycan dəmir yolları ilə İran dəmir yollarının birləşdirilməsi məsələsi, son nəticədə “Bakı-Tiflis-Qars” (BTQ) layihəsinin də əhəmiyyətini daha da artıra, bunun çıxış imkanlarını genişləndirə bilər. Bu baxımdan da Astara-Rəşt dəmir yolu layihəsinin tikintisini mühüm addım saymaq olar. Çünki bu dəmir yolunun maliyyələşməsilə bağlı artıq razılığa gəlinibsə, deməli, layihə tezliklə reallaşacaq. BTQ əsasən Ələt dəniz limanına gəlməklə və iki istiqamətə - Türkmənistan və Qazaxıstana hədəflənməklə, iki xəttin üzərində yüklərin daşınmasını nəzərdə tutursa, İran və Azərbaycan dəmir yollarının əlaqələndirilməsi bu xətlə əlavə yükün daşınmasını gücləndirə bilər. Təbii ki, bütün bunlarda iki ölkənin siyasi idarəetməsi arasında normal münasibətlərin olmasından keçir. Düşünürəm ki, imzalanan iqtisadi razılaşmalar da son nəticədə bu proseslərin müsbət istiqamətdə inkişafına öz dəstəyini verə bilər. Azərbaycanın ortaya qoyduğu əsas mövqelərdən biri də bundan ibarətdir ki, ölkə regionun tranzit mərkəzinə çevrilsin. Geostrateji mövqe buna kifayət qədər şərait yaradır. Ötən dövr ərzində bu istiqamətdə Azərbaycan dövləti tərəfindən müxtəlif layihələrin təşəbbüsləri irəli sürülüb, investisiyalar yatırılıb. Artıq bu investisiyaların mənfəətini götürməyin zamanı çatıb. Beləliklə, ikitərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi bu layihələrin növbəti dövrlər üçün mənfəətliyini daha da artırıb, tranzit dövriyyəsinin daha da genişlənməsinə səbəb ola bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
