Əli Əlirzayev: “İndinin özündə sərhədyanı ərazilərdə, Təbrizdə, Ərdəbildə Azərbaycan manatı keçərlidir”
Tehranda Azərbaycan, İran və Rusiya prezidentləri arasında keçirilən üçtərəfli zirvə görüşündə bir sıra məsələlər, o cümlədən ticarət əlaqələrində milli valyutadan istifadə olunması müzakirə olunub.
Görüşdən sonra İran Prezidenti Həsən Ruhani verdiyi bəyanatda buna toxunub: “Bankçılıq sahəsində də əməkdaşlığın genişləndirilməsi, milli valyutadan istifadə olunması məsələsinə toxunduq. Biz İranla Azərbaycan, İranla Rusiya, eləcə də üç ölkənin bir-birilə ikitərəfli və üçtərəfli ticari mübadilələrdə özlərinin milli valyutalarından istifadə imkanlarını müzakirə etdik”.
Eyni zamanda, Prezident İlham Əliyevlə Həsən Ruhaninin keçirdikləri ikitərəfli görüşdə tərəflər ticari əlaqələrin milli pulla həyata keçirilməsini müzakirə ediblər. Danışıqlarda qarşılıqlı ticari əlaqələrdə yerli milli valyutaların istifadə edilməsi müzakirə obyekti olub.
İran Prezidenti qarşılıqlı ticari əlaqələrdə milli valyutanın istifadəsinin lazım olduğunu vurğulayıb: “İki ölkə ticari mübadilələrini mərkəzi bankları vasitəsilə və milli pulları vasitəsilə həyata keçirə bilərlər. Hətta bu əlaqələr üçtərəfli də ola bilər və digər qonşu dövlətlər də buna qoşula bilər.”
Prezident İlham Əliyev bəyan edib ki, əlaqələrin müxtəlif zəminlərdə genişlənməsinə əsas səbəb qarşılıqlı etimad və etibara görədir: “Son illərdə iki ölkənin iqtisadi və ticari əlaqələri çox yaxşı və diqqət mərkəzində olub. Azərbaycan Respublikası İranla ticari əlaqələrin yerli valyuta ilə həyata keçirilməsini alqışlayır və eyni zamanda, bu əlaqələr digər qonşu ölkələr arasında da ola bilər”.
Qeyd edək ki, İran artıq Türkiyə ilə qarşılıqlı ticari mübadilələrdə yerli pulun istifadəsinə start verib. Ümumilikdə, Azərbaycanla da ticarətdə milli valyutadan istifadə olunmasına ekspertlər necə yanaşır?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, ticarətin milli valyuta ilə aparılması məqsədəuyğundur: “İki dövlət arasında ticarət əlaqələrinin milli valyutalarla aparılması iqtisadi cəhətdən sərfəli addım olardı. Ona görə də mən buna müsbət prizmadan yanaşıram. O üzdən, Tehranla Bakı arasında ticarət əlaqələrində hər iki ölkənin milli valyutalarından istifadə, əlbəttə ki, mümkündür. Hesab edirəm ki, belə bir addımın atılması lazımlıdır. Çünki buna hansısa maneə yoxdur. Nəzərə almaq lazımdır ki, indinin özündə sərhədyanı rayonlarda həyata keçirilən ticarət zamanı manatla və ya İran rialı ilə də məhsulun alınması hallarına rast gəlinir. Məsələ ondadır ki, sərhədyanı ərazilərdə, Təbrizdə, Ərdəbildə Azərbaycan manatı keçərlidir. Bu zaman da dolların məzənnəsinə uyğun olaraq hesablama aparırlar. Belə bir addımın atılması ilə iki ölkə arasında ticarət əlaqələri daha da yüksələr və nəticədə hər iki tərəfdə satılan malın həcmi də artar. Malın çox olması fonunda isə qiymətlər də düşər. Milli valyutalarla alış-verişə keçid hər iki ölkə üçün iqtisadi cəhətdən xeyirli ola bilər. Başqa bir tərəfdən, İranla Azərbaycan arasında dövlət səviyyəsində həyata keçirilən ticarət əlaqələri mövcuddur. İki ölkə arasında qaz və elektrik enerjisi sahəsində əməkdaşlıq var. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə görülən tədbirlər çərçivəsində sözügedən sahələrdə əlaqələrdə milli valyutadan istifadəni tətbiq etmək mümkündür. Ona görə də mən buna müsbət yanaşıram və Azərbaycanla İran arasında ticarət əlaqələrində milli valyutadan istifadə olunmasını mümkün hesab edirəm”.
Vidadi ORDAHALLI
