Vüqar Bayramov: “Bu layihə Azərbaycanın qeyri-neft məhsullarını xaricə ixrac etmək baxımından da əhəmiyyətlidir”
Qlobal iqtisadiyyata inteqrasiyanın ilkin şərtlərindən biri də genişmiqyaslı, sürətli nəqliyyat sisteminin qurulmasıdır. Belə bir sistem, eyni zamanda, ölkənin iqtisadi təhlükəsizliyinin etibarlı təminatında çox mühüm əhəmiyyətə malikdir. Beynəlxalq təcrübədən də məlumdur ki, bir çox ölkələr etibarlı nəqliyyat sisteminin yaradılması ilə milli iqtisadi təhlükəsizliklərini təmin ediblər.
Artıq bu istiqamətdə Azərbaycan dövləti də çox mühüm layihələr həyata keçirir. Belə layihələrdən biri Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttidir. Bu tranzit dəmir yolu xəttinin istifadəyə verilməsi ilə ölkəmiz Avrasiya məkanının mühüm tranzit qovşaqlarından birinə çevriləcək. Məhz BTQ-nin fəaliyyətə başlaması ilə ölkəmiz Avrasiyada regionlararası ticarətə yeni inkişaf imkanları qazandıracaq.
Ümumiyyətlə, son 14 ildə Azərbaycanın tranzit potensialının artırılması istiqamətində bir sıra irimiqyaslı layihələr həyata keçirilib. Onlardan biri də Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun fəaliyyətə başlamasıdır. Təməli 2007-ci il noyabrın 21-də Gürcüstanın Marabda kəndində qoyulmuş Bakı-Tiflis-Qars layihəsi Bosfor boğazında dəmir yolu tunelinin inşasını, Trans-Avropa və Trans-Asiya dəmir yolu şəbəkələrinin birləşdirilməsini, yük və sərnişinlərin birbaşa Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə ərazilərindən keçməklə Avropa və Asiyaya çıxışını təmin etməsini nəzərdə tutan qlobal layihədir. Bu dəmir yolu vasitəsilə Azərbaycan beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinə qoşulma və Türkiyəyə birbaşa gediş imkanı əldə edəcək. Məlumatlara görə, BTQ-dən tranzit yüklərin daşınması nəticəsində ölkəmiz ilk illərdə 50 milyon dollaradək vəsait qazanacaq.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, sonrakı dövrlərdə Azərbaycan bu layihədən daha çox gəlir əldə edəcək: “Çünki bu layihə Orta Asiyanın Türkiyə vasitəsilə Avropa ilə birləşdirilməsinə şərait yaradacaq. Həmçinin, BTQ Azərbaycan üçün yükdaşımalardan əldə edilən gəlirin artması baxımından çox vacib bir məsələdir. Azərbaycan beynəlxalq yükdaşımalardan daha çox gəlir əldə edəcək. O baxımdan BTQ Azərbaycan üçün iqtisadi baxımdan vacib bir layihədir. Siyasi və geostrateji əhəmiyyətindən başqa, ölkəmizin dövlət gəlirlərinin artırılması baxımından müsbət təsirləri var. Azərbaycan və Türkiyə texniki baxımdan birbaşa bu layihədə iştirak edirlər. Qazaxıstan Xəzər dənizi vasitəsilə layihədən faydalanma imkanları qazanıb. Bu layihə ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin gücləndirilməsi baxımından çox vacibdir. Tərəflər və Azərbaycan layihənin reallaşmasından gəlir əldə edəcəklər. Ölkəmiz yalnız tranzit ölkə kimi deyil, həm də təchizatçı ölkə olaraq bu layihədə iştirak edəcək. Bu da beynəlxalq yükdaşımalarının həcmini artıracaq. Nəzərə alsaq ki, birinci mərhələdə 6,5 milyon ton yükün daşınması, təxminən 1 milyondan artıq sərnişinin dəmir yolu xəttindən istifadə etməsi nəzərdə tutulur, bu, iqtisadi baxımdan çox önəmlidir. Xüsusən dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı olduğu dövrdə bu xətdən istifadə olduqca vacibdir. Bu layihə dövlət gəlirlərini artırmaqla yanaşı, Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan arasında iqtisadi əməkdaşlığın artırılmasına da töhfə vermiş olacaq. Bu layihə Azərbaycanın qeyri-neft məhsullarını xaricə ixrac etmək baxımından da əhəmiyyətlidir. Azərbaycan burada yalnız tranzit ölkə olaraq iştirak etməyəcək. Bu dəmir yolundan istifadə edərək öz məhsullarını xarici ölkələrə çıxaracaq. Bu baxımdan BTQ həm də ölkəmizin qeyri-neft sektorunun inkişafına zəmin yaradacaq”.
Vidadi ORDAHALLI
