Çingiz Fərəcov: "Vaxtilə Azərbaycanda su arxlarının kənarında tut tingləri yetişdirilirdi, eyni təcrübəni yenidən tətbiq etmək olar"
Azərbaycan qədim zamanlardan Şərqin ipəkçilik ölkəsi kimi tanınıb. Tarixin müxtəlif dövrlərində ipəkçilik Azərbaycan iqtisadiyyatında mühüm yer tutub. İpəkçilik sahəsinin inkişafı yenidən gündəmdədir. Ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun, o cümlədən kənd təsərrüfatının inkişafı qarşıya məqsəd qoyulub.
Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən Nazirlər Kabinetinin 2016-cı ilin birinci yarısının sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş iclasında dövlətimizin başçısı baramaçılıq sahəsinin inkişaf etdirilməsi barədə bunları deyib: "Tut tinglərinin əkilməsi prosesi sürətlə aparılmalıdır. Mən maraqlanmışam və verilən məlumata görə, Azərbaycanda 354 min tut ağacı var. Amma bizim planlarımıza görə, payız mövsümündə 1 milyon 600 min tut tingi əkilməlidir. Bu, nəticə etibarilə, barama istehsalını keçən ildəki 232 kiloqramdan 2019-cu ildə 1300 tona qaldıracaq. Əgər bu il 45 gündə insanlar 560 min manat pul alıblarsa, 2019-cu ildə 10 milyon manat pul alacaqlar. Dövlət, bax, bu işləri görür və görəcək".
Qeyd edək ki, baramaçılığın inkişafı üçün Azərbaycan 1,6 mln. ədəd tut tinglərinin alınması üçün Çinlə müqavilə imzalayıb. Kənd təsərrüfatı nazirinin müavini Seyfəddin Talıbov oktyabr ayında media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, tut tinglərinin alınması ilə yanaşı, ölkədə tut bağlarının salınması üçün işlər görülür: "Bu il Azərbaycanda baramaçılığın inkişafında çox ciddi işlər aparılıb. Növbəti ildə isə 4 min qutu baramanın alınması nəzərdə tutulub".
Prezident İlham Əliyevin ölkəmizdə ixracyönümlü məhsulların, o cümlədən baramaçılığın inkişafı ilə bağlı tapşırıqlarına əsasən, cari ildən Zərdabda bu sahəyə diqqət və maraq ciddi surətdə artıb.
Rayon İcra Hakimiyyətindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, ümumilikdə bu il bölgədə 280 min ədəd tut tinginin əkilməsi nəzərdə tutulub. Artıq əkin aparılacaq sahələrdə şumlama, hamarlama işləri başa çatdırılıb, quyuların qazılması davam etdirilir. Hələlik rayon üzrə 11 min 450 ədəd ting əkilib. Bundan 10 min 400 ədədi Zərdab Regional Meşəsalma Müəssisəsi tərəfindən, 1050-si isə Dəkkoba ərazi vahidlərində əkilib. Rayonda yeni tut bağlarının salınması, habelə köhnə bağların bərpası işləri davam etdirilir.
Baramaçılığın inkişafı üçün lazım olan tut tinglərini ölkənin bütün bölgələrində əkmək olarmı? Ölkəmizdə yetişdirilən tut ağaclarının sayı çox olarsa, xarici ölkələrdən tut tinglərinin gətirilməsinə gərək qalmaz.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən aqrar sahə üzrə mütəxəssis Çingiz Fərəcov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, baramaçılıq Azərbaycanın kənd təsərrüfatının ən mühüm sahələrindən biridir: "Çox qısa müddətdə - 34-40 gün ərzində barama yetişir. Özü də barama evlərdə yetişdirilə bilər. Evdar qadınlar evlərində uşaqlarına baxmaqla yanaşı, barama da yetişdirə bilər. Bununla yanaşı, həmin qadınlar ay ərzində 600-700 manat məbləğində pul qazana bilər. Bu da az vəsait deyil. Sovet dönəmində baramaçılığa böyük önəm verilirdi. O vaxt hər il orta hesabla 5600 ton barama istehsal olunurdu".
Ç.Fərəcovun sözlərinə görə, dövlətin qayğısı nəticəsində bu sahəyə yenidən diqqət göstərilir: "Artıq İran və Çindən 1-2 yaşlı tut tingləri gətirilir. Həmin tinglər bölgələrdə əkiləcək və 3 il ərzində onlar böyüyəcək. Biz nə vaxta qədər İran və Çindən çəkillər gətirməliyik? Mən sizə deyim ki, Azərbaycan torpağında tut tingləri yetişdirmək mümkündür. Bunun üçün böyük imkanlarımız var. Vaxtilə Bərdə rayonunda su arxlarının kənarında tut tingləri yetişdirilirdi. Bu təcrübədən istifadə etmək olar. Hansı ərazidə su axırsa, tut tinglərini yetişdirmək olar. Azərbaycan torpağı bərəkətlidir, kifayət qədər suyu var və günəşli günlərin sayı çoxdur".
Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, Azərbaycanda baramaçılığın inkişafına ciddi təkan verilməlidir: "Bu sahənin inkişafı üçün atılacaq addımlardan biri də bəzi regionlarda boş qalan torpaq sahələrinin uzunmüddətli dövrdə rəmzi icarə haqqı ilə, sahibkarlara baramaçılıqda istifadə təyinatı olmaq şərtilə tut ağaclarının əkilməsi üçün icarəyə verilməsidir".
Günel CƏLİLOVA
