Əkrəm Həsənov: “Hər bir halda bunların çox olması yaxşıdır ki, heç olmasa müştərilərin müəyyən seçimi olsun”
Bu ilin yanvar ayında ölkədə fəaliyyət göstərən 16 sığorta şirkəti tərəfindən ümumilikdə 156,6 milyon manat məbləğində sığorta haqqı yığılıb. Yığılan sığorta haqqının ən böyük hissəsi “Paşa Həyat Sığorta” və “Paşa Sığorta” şirkətlərinin payına düşüb. Bu iki şirkət birlikdə 115,85 milyon manat sığorta haqqı toplayıb ki, bu da ümumi sığorta yığımlarının 74%-inə bərabərdir.
Burada diqqət çəkən məqam odur ki, 16 şirkət arasında sığorta yığımlarının 74 faizi bir şirkətin payına düşüb. Elə şirkət var ki, ay ərzində heç bir sığorta haqqı toplamayıb. Eləsi də var ki, 435 min manat sığorta haqı toplayıb ki, bu da ən aşağı göstəricidir. Əgər bir belə sığorta şirkəti rəqabət mühiti yaratmırsa, yığımların 74 faizi bir şirkətin payına düşürsə, o zaman 16 şirkətin mövcudluğu nəyə lazımdır? Ondansa bu şirkətlərin birləşməsi doğru olmazmı?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən hüquqşünas Əkrəm Həsənov bunlara fərqli prizmadan yanaşdı: “Hər bir halda sığorta şirkətləri arasında rəqabət olmalıdır. Sığorta şirkətlərinin çox olması müsbət haldır ki, sağlam rəqabət olsun. Ancaq göstəricilərə baxanda görürük ki, bazarda rəqabət zəifdir. Ümumiyyətlə, maliyyə sistemində vəziyyət belədir. Nəinki sığorta şirkətlərində, banklarda da vəziyyət belədir. Məsələ ondadır ki, Azərbaycanda 23 bank olsa da, bank sistemi faktiki bir neçə bankın əlində cəmləşib. Həmin bir neçə bank da əslində bir əldən idarə olunurlar və bu da hamıya məlumdur. Bir sözlə, ölkədə bütün sahələrdə olduğu kimi, xüsusən də maliyyə sistemində sağlam rəqabət yoxdur. Yəni inhisarlaşma, təmərküzləşmə meylləri var. Mərkəzi Bank çalışır bununla imkanı daxilində mübarizə aparsın, amma bu, hələlik heç bir nəticə vermir. Hər bir halda bunların çox olması yaxşıdır ki, heç olmasa müştərilərin müəyyən seçimi olsun. Ancaq o da məlumdur və biz bilirik ki, Azərbaycanda könüllü sığorta demək olar zəifdir. Ölkədə əsasən icbari sığorta işləyir. Çünki bizdə sığorta mədəniyyəti demək olar inkişaf etməyib. Problem həm də bununla əlaqədardır”.
Vidadi ORDAHALLI