Prezident yanvarın 5-də yerli TV-lərə verdiyi müsahibəsində neft hasilatının azalmasına toxunaraq bildirdi ki, biz hazırda neft hasilatının stabilləşdirilməsinin yollarını axtarırıq və mən əminəm ki, buna nail olacağıq. Neft hasilatının stabilləşdirilməsinin hansı yolları var? Azərbaycan bu vəzifənin öhdəsindən necə gələ bilər?
Neft hasilatının stabilləşdirilməsi mövcud yataqlarda hasilatın azalmasının qarşısını almaq və müəyyən müddət ərzində hasilatı sabit səviyyədə saxlamaq deməkdir. Bunun üçün ilk növbədə istismarda olan yataqlarda müasir texnologiyaların tətbiqi vacibdir. Laylara su və qaz vurulması, quyuların yenidən işlənməsi və rəqəmsal idarəetmə üsulları hasilatın bir qədər də olsa artırılmasına və azalmanın ləngidilməsinə imkan verir. Eyni zamanda, yeni yataqların kəşfi və istismara verilməsi hasilatın sabit saxlanmasına töhfə verir, çünki mövcud yataqlar zamanla tükənir.
Bu işdə investisiya mühitinin cəlbedici olması da vacibdir. Xarici şirkətlərin ölkəyə qoyduğu kapital yeni texnologiyaların gətirilməsinə və hasilatın səmərəliliyinin artırılmasına kömək edir. Texniki modernləşmə, avadanlıqların yenilənməsi və “ağıllı yataq” sistemlərinin tətbiqi hasilat itkilərini azaldır və prosesi daha effektiv edir. Azərbaycan bu məqsədə həm mövcud yataqlarda səmərəliliyi artırmaq, həm də perspektiv yataqları istismara cəlb etməklə çata bilər. Qaz hasilatının artırılması və enerji sektorunun şaxələndirilməsi də ölkənin enerji gəlirlərinin stabilliyini təmin edir. Bu neft hasilatındakı azalmaların təsirini minimuma endirir. Bu strategiyalar birləşərək hasilatın uzunmüddətli sabitliyinə xidmət edir.
Akif NƏSİRLİ
