Torpaqların münbitliyinin qorunması və ondan səmərəli istifadə olunması aqrar sahənin inkişafı üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir. Torpaqların münbitliyinin sabit saxlanması və artırılması əhalinin həyat şəraitinin və sağlamlığının təmin edilməsi ilə yanaşı, gələcək nəsil üçün böyük imkanlar yaradır.
Məlumdur ki, kəndli-fermer təsərrüfatlarının torpaq sahələri ölkəmizdə torpaqların özəlləşdirilməsi zamanı verilən adambaşına pay torpaqları ilə müəyyən olunur. Belə ki, adambaşına düşən pay torpağı müxtəlif iqtisadi və inzibati rayonlarda islahata gedən torpaq sahəsinin ərazidə yaşayan və pay torpağı almaq hüququnda olan insanların sayına olan nisbəti ilə müəyyənləşdirilir. Odur ki, hər bir payçıya düşən torpaq payı ölkənin regionları üzrə və hətta yaşayış məntəqələri üzrə fərqlidir.
Pay torpağına məxsus kəndlilər uzun illər həmin sahəni əkib becəriblər. Ancaq son illər pay torpağına sahib olanlar həmin torpağı satmaq qərarına gəliblər. Məlumatlara görə, kəndlilər kütləvi şəkildə pay torpaqlarını satırlar. Maraqlıdır, kəndlilər niyə kütləvi şəkildə pay torpaqlarını satırlar?
“...canlarını bu əziyyətli və səmərəsiz işlərdən qurtarmağa çalışırlar”
İqtisadçı Qubad İbadoğlu bildirdi ki, kənd təsərrüfatında sürətlə artan xərclərə dözə bilməyən, bazarın məhdud, alıcılıq qabiliyyəti aşağı olmasından istehsal etdiyi məhsulu bəzən maya dəyərindən ucuz satan kəndlilər mövcud durumdan çıxış yolunu pay torpaqlarını satmaqda görürlər. Kəndlilər kütləvi surətdə şəxsi pay torpaqlarını satıb, canlarını bu əziyyətli və səmərəsiz işlərdən qurtarmağa çalışırlar”.
İqtisadçı onu da vurğuladı ki, kəndlilər ötən il yonca sahələrinin 1 hektarını 25 manata biçdirdikləri halda, bu il həmin xərc 30 manata artıb: “Kəndlilər biçilən otu toplamaq üçün ötən il hər hektara 15 manat, bu il 20 manat, presləmək üçün 1 kipə görə ötən il 20 qəpik, bu il isə 30 qəpik ödəmək məcburiyyətindədirlər. Xərclərin artmasına baxmayaraq, 1 ot kipinin satış qiyməti 1-ci üzdə ötənilki 2,7 manatdan bu il 2,0-2,5 manata qədər ucuzlaşıb. Bununla yanaşı, doyunca sulanmayan yonca sahələrində məhsuldarlıq göstəriciləri də aşağı düşüb. Dizel yanacağının bahalaşması səbəbindən xidmət xərcləri artıb. Bütün bunlar kəndliləri təsərrüfatlardan çəkindirir, torpaqlarını satmağa məcbur edir”.
Günel CƏLİLOVA
