Çay dünyada çox geniş yayılan içkidir. Nə qədər içkilər icad olunsa da, ona tələbat isə ildən-ilə artır. Buna səbəb çayın xoş dadı, ətri, susuzluğu yatırması və müalicəvi əhəmiyyətinin olmasıdır. Azərbaycanın cənub bölgəsində isə çayçılığın inkişafına hələ uzun illər bundan əvvəl başlanıb.
Bəllidir ki, Sovet dönəmindən sonra ölkəmizdə çayçılıq sahəsi inkişafdan geri qaldı. Bu sahənin inkişafı ilə bağlı ölkə başçısı İlham Əliyev tərəfindən tapşırıq verildi. Azərbaycanda çayçılığın yenidən dirçəldilməsi son illər həyata keçirilən kənd təsərrüfatının inkişafı və şaxələndirilmiş iqtisadiyyat strategiyasının istiqamətlərindən biridir.
Çayçılıq sahəsi ilə məşğul olan qiymət sarıdan narazılıq edir. Xüsusilə də Astarada çayçılıqla məşğul olanlar bildirirlər ki, plantasiyada torpaq sahibləri ilə yanaşı, adi fəhlələr də çalışırlar. Torpaq sahibi ilə fəhlə arasında fərq var. Hər ikisi sahədə yaşıl çay yarpağı toplayır. Amma fabrik yaşıl çay yarpağının 1 kiloqramını torpaq sahibindən 1 manat 20 qəpikdən, torpaq sahibi isə fəhlədən 25 qəpikdən götürür. Sahibkar plantasiyadan yaşıl çay yarpağını toplayana kiloqramı 25 qəpik hesablayır. Plantasiyadan çay yarpağı toplayanlar hər kiloqram çaya görə 25 qəpiyin az olduğunu deyirlər.
“Çaya tələbat böyükdür, istehsal isə az, belə olan halda, qiymət yüksək olmalı və bu sahədə çalışanlar yaxşı qazanc əldə etməlidirlər”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı Rafiq Cəfərov söylədi ki, quru çay bazarında sabit qiymət yoxdur: "Söhbət Azərbaycanda yığılan və emal olunan çaydan gedir. Ölkəmiz idxal məhsuldan asılıdır. Vaxtilə təkcə Astara rayonunda 7 min ton yaşıl çay yarpağı yığılardı. İllik gücü 3-4 min ton yaşıl çay yarpağı olan 4 fabrik fəaliyyət göstərirdi. Əmək qabiliyyətli əhalinin 30 faizi çayçılıqda çalışırdı. İndi ildə bizdə 500-600 ton yaşıl çay yarpağı istehsal olunur. Yerli quru çaylar kənardan gətirilən quru çaylardan dəfələrlə bahadır. Çaya tələbat böyükdür, istehsal isə az. Belə olan halda, qiymət yüksək olmalı və bu sahədə çalışanlar yaxşı qazanc əldə etməlidirlər”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, 1 kiloqram çay yarpağının toplanmasına görə 25 qəpik azdır: "Məlumdur ki, yeni əkilən çay 7 ildən sonra məhsul verməyə başlayır. Dağıdılmış çay sahələri indiyə kimi bərpa olunmayıb. Ümumiyyətlə, dağıdılmış çay sahələrinin bərpa olunmasına maraq azdır”.
Günel CƏLİLOVA
