Balaxanı Sənaye Parkında rezident olan şirkətlər bir sıra güzəştlərdən istifadə etmək hüququna malikdirlər. Bu güzəştlər arasında 7 il müddətinə mənfəət, torpaq, əmlak vergisindən azadolma, sənaye parkında istehsal sahəsinin qurulması və məhsul istehsalı məqsədilə idxal edilən texnika, texnoloji avadanlıq və qurğuların ƏDV-dən və idxal rüsumundan azad edilməsidir. Yəni dövlət büdcəsi hesabına birbaşa da olmasa, dolayısı yolla subsidiya alırlar.
Belə fikirlər var ki, müəyyən şirkətlər həmin parkda qeydiyyatdan keçərək, məlum güzəştlərdən öz məqsədləri üçün faydalanmaq istəyirlər. Məsələ ondadır ki, Balaxanı Sənaye Parkında son qeydiyyata alınan 3 rezidentlə bağlı ətraflı məlumat yerləşdirilməyib. Bu da müəyyən şübhələrə səbəb olur. Həmin şirkətlərdən birincisi “Horeca” MMC-dir. İqtisadiyyat Nazirliyinin məlumatına görə, kimyəvi təmizlik vasitələri və kağız məhsulları istehsalı ilə məşğul olacaq “Horeca” MMC xammal kimi kimyəvi maddələr və kağız tullantılarından istifadə edəcək. İkincisi "Buta Project” MMC-dir. Hidroizolyasiya və dam örtükləri istehsal etməyi planlaşdırır. Üçüncüsü isə "Chameleon Group” MMC-dir. Polietilen tullantıların emalı nəticəsində qranul istehsalı üzrə ixtisaslaşacaq şirkət il ərzində 1000 ton məhsul istehsal edərək, əsasən daxili bazarı təmin etməyi nəzərdə tutur.
Belə sui-istifadə hallarını necə önləmək olar?
“Nəzarət tədbirləri təkmilləşdirilməli və belə hallar aradan qaldırılmalıdır”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimovun sözlərinə görə, fəaliyyəti olmayan şirkətlər xaric edilməlidir: “Əvvəla belə parkların yaradılmasında əsas məqsəd ondan ibarətdir ki, hansısa iqtisadi baryerlər olmasın və iqtisadiyyatın inkişafına təkan verən şirkətlərin fəallığı artsın. Çünki bu praktika bir sıra dünya ölkələrində var. Söhbət inkişaf etmiş ölkələrdən gedir. Dünya ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, belə rezidentlərin faydası çox olub. Ancaq təəssüflər olsun ki, hökumətin yaratdığı bu imtiyazlardan sui-istifadə etmək istəyən şirkətlər də var. Bu isə qəbuledilməzdir. Problem ondadır ki, bəzi müəssisələr gəlib formal olaraq qeydiyyatdan keçirlər, amma sonra fəaliyyətlərini davam etdirmirlər. Hesab edirəm ki, bu cür hallar doğru deyil. Praktiki fəaliyyəti olmayan belə şirkətlər dərhal texnopark ərazisindən çıxarılmalıdır. Həm hüquqi, həm də fiziki baxımdan Sənaye Parkında belə şirkətlərə yer olmamalıdır. Görürsən ki, reyestr məlumatlarında filan qədər şirkət qeydiyyata düşüb. Ancaq məlum olur ki, qeydiyyatdan keçən şirkətlərin bir qismi fəaliyyət göstərmir. Bu, birincisi, statistik məlumatlara ziyandır. Yəni ümumi statistik məlumatlarda mənfi xarakterli bir haldır. İkincisi, belə hallar iqtisadiyyatla və onun inkişafı ilə bağlı müəyyən çaşqınlığa səbəb olur. Ona görə də nəzarət tədbirləri təkmilləşdirilməli və belə hallar aradan qaldırılmalıdır”.
İqtisadçı hesab edir ki, bu kimi məsələlərə diqqətli yanaşmaq lazımdır.
Vidadi ORDAHALLI
