Bu ildən bir sıra banklar sosial müavinət alan vətəndaşların hesablarından illik xidmət haqqı çıxırlar. Bu da əhalinin sosial cəhətdən həssas qrupları arasında müəyyən narazılıq yaradıb.
Düzdür, banklar onlara məxsus infrastrukturun, proqram təminatının saxlanmasına, inkassasiya (daşınma) prosesinin həyata keçirilməsinə xərc çəkirlər. Bununla belə, ötən illər ərzində bankların gəlirlərinin strukturuna baxsaq görərik ki, gəlirlərinin təxminən 24 faizi məhz göstərdikləri xidmətlər müqabilində əldə etdikləri gəlirdən formalaşıb. Hər bir bankın özünün kredit, xidmətlər üzrə strategiyası və eləcə də müraciət etdiyi sosial qruplar var. Banklar öz siyasətini məhz bu parametrlər nəzərə alınmaqla formalaşdırır. Bankların illik, aylıq köçürmələrə görə, adam sayına, eləcə də konvertasiya (nağdsız mübadilə) edilərkən nəzərdə tutulan xidmət haqları var. Ancaq bütün bunlara baxmayaraq, sosial məsuliyyət deyilən bir məfhum var. Prezident İlham Əliyev də bir neçə dəfə çağırış edib ki, bu kimi özəl qurumlar gərək öz sosial məsuliyyətlərini dərk etsinlər. Bu baxımdan bankların sosial müavinətlərdən illik xidmət haqqı tutması nə dərəcədə doğrudur?
“Müavinət alanlar təminata ehtiyacı olan aztəminatlı şəxslərdir”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, sosial müavinət alanlara bununla bağlı güzəşt edilməlidir: “Adətən, banklar həyata keçirdikləri xidmətə görə müəyyən ödənişlər alırlar. Çünki nəticə etibarilə hər hansı xidmətin həyata keçirilməsi müəyyən xərc yaradır. Bu da xidmət haqqına daxil edilir. O baxımdan daha məqsədəuyğun olardı ki, banklar sosial müavinət alan vətəndaşlara xidmət haqqı ilə bağlı güzəşt etsinlər. Çünki sosial müavinət alanlarda məbləğlər böyük olmur. Sosial müavinət alanlar təminata ehtiyacı olan aztəminatlı şəxslərdir. O üzdən, daha məqsədəuyğun olardı ki, həmin kateqoriyalı vətəndaşlara güzəştlər tətbiq edilsin. Eyni zamanda, dünya praktikasına baxsaq görərik ki, belə hallarda müavinəti verən qurum bank xərcini öz üzərinə götürür. Yəni aztəminatlı vətəndaşa vəsait ödəyən zaman həm də bank xərcini ödəyir. Bu zaman vətəndaşdan illik xidmətə görə vəsait tutulmasına ehtiyac olmur. Ona görə də dünya praktikasına uyğun olaraq, daha yaxşı olardı ki, bir tərəfdən banklar güzəşt etsin, o biri tərəfdən sosial müavinətin ödənilməsinə məsul olan qurumlar buna görə ödəniş etsinlər. Bu zaman hər hansı bir vətəndaş bank xərci olmadan öz sosial müavinətini ala bilər”.
Millət vəkili hesab edir ki, sadalanan metod sözügedən məsələdə ən optimal yoldur.
Vidadi ORDAHALLI
