Koronavirus pandemiyasi ilə əlaqədar əksər dünya ölkələrində büdcə kəsiri var. Əvvəllər bir sıra ölkələrin büdcəsində profisit yaranırdısa, bu il bunun əksi müşahidə olunur. Məsələ ondadır ki, pandemiyanın iqtisadiyyata vurduğu zərbələr üzündən əksər ölkələrdə büdcə öhtəliklərinin yerinə yetirilməsində defisit yaranıb. Yaranan büdcə kəsirini örtmək üçün dövlətlər müxtəlif vasitələrə al atırlar.
Ancaq müsbət haldır ki, bu çətin vaxtda belə Azərbaycan büdcəsində profisit yaranıb. Belə ki, ilin ilk yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri proqnozdan 2,9 faiz, xərcləri isə 0,9 faiz çox olmaqla büdcədə 292 milyon manat və ya proqnozdan 233 milyon manat çox profisit yaranıb. Azərbaycanın dövlət büdcəsinin icrası Dövlət Neft Fondundan proqnoza uyğun transfertin köçürülməsi, vergi və gömrük orqanları tərəfindən ilk 6 ay ərzində proqnozdan əlavə 425 milyon manat gəlirin təmin edilməsi, habelə xərclərin optimallaşdırılması nəticəsində profisitlə qeydə alınıb. Fiskal institutların yaradılması, o cümlədən büdcə qaydaları, ortamüddətli xərclər çərçivəsi, sektor strateji plan, maliyyə nəzarəti fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi və yeni audit növlərinin tətbiqi istiqamətində fəaliyyətlər davam etdirilir.
Bütün bunlar Azərbaycanın digər ölkələrlə müqayisədə daha bir üstün cəhətini ortaya qoyur.
“Bu onu deməyə əsas verir ki, ilin sonuna qədər biz pandemiyadan ən az itki ilə çıxan ölkələr sırasında olacağıq”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu:“Hansısa fövqəladə və böhran vəziyyətində büdcədə profisit yaranırsa, o zaman bu ikiqat uğurdur. O üzdən, Azərbaycan həqiqətən də çox ciddi uğura nail olub. Bu da bir sıra amillərlə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan 2019-cu ili yüksək iqtisadi göstəricilərlə başa vurub. Bu, iqtisadiyyatın bir sıra sahələrində özünü göstərib. Sözügedən göstəricilər valyuta ehtiyatlarımızın rekord səviyyəyə çatması və digər məsələlərlə bağlıdır. Bütün bunlar imkan verdi ki, biz ötən 6 ayı çevik, elastik və maksimal şəkildə ziyansız keçək. Buna digər tərəfdən dəstək verən amil ondan ibarət oldu ki, karantin rejimi başlamazdan əvvəl artıq Azərbaycan hökuməti buna çox həssas reaksiya verdi. Hətta iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş bir sıra Qərb ölkələrinin səhvini biz öz idarəetməmizdə təkrarlamadıq. Nə qədər ağrılı və çətin də olsa, məhz bu karantin rejiminin hesabına biz müəyyən çətinliklərdən canımızı qurtarmış olduq. Yəni iqtisadiyyatda yarana biləcək digər çətinliklərdən xilas olduq. Paralel olaraq da şəffaf vergi münasibətləri quruldu. Hətta bu dövrdə yığımlarda vergi nöqteyi-nəzərindən artım baş verdi. Bu isə, öz növbəsində, gizli iqtisadiyyatın ləğv edilməsi ilə bağlı idi. Bax, bütün bunlar son nəticədə bizə imkan verdi ki, bu ilin 6 ayında büdcədə profisitə nail olaq. Məhz sağlam yanaşma və tədbirlər nəticəsində buna nail olduq. Ən əsas məsələ ondan ibarətdir ki, yenə də çevikliyimizi əldən buraxmadıq. Büdcə xərclərinə yenidən baxılmasına nail olduq. Bu onu deməyə əsas verir ki, ilin sonuna qədər biz pandemiyadan ən az itki ilə çıxan ölkələr sırasında olacağıq”.
Ekspert hesab edir ki, Azərbaycan sahib olduğu müsbət iqtisadi göstəriciləri qoruya biləcək.
Vidadi ORDAHALLI
