"Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi azər­bay­can­çı­lı­ğın tər­kib his­sə­si olan mul­ti­kul­tu­ra­lizm ənə­nə­si­nin təb­li­ğat­çı­sı ki­mi...

Azər­bay­can­da möv­cud olan mul­ti­kul­tu­ra­lizm və to­le­rantlıq ab-ha­va­sı dün­ya­nın mö­tə­bər qu­rum­la­rı tə­rə­fin­dən təq­dir edi­lir və nü­mu­nə ola­raq gös­tə­ri­lir. Cə­miy­yə­ti­miz­də bər­qə­rar olan mul­ti­kul­tu­ra­lizm və to­le­rantlıq ənə­nə­si dün­ya gənclə­ri tə­rə­fin­dən də dəs­tək­lə­nir. "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin üzvlə­ri Azər­bay­can­da möv­cud olan mil­li müx­tə­lif­lik, on­lar ara­sın­da for­ma­la­şan har­mo­ni­ya və s. haq­qın­da bö­yük təb­li­ğat işi apa­rır.  

www.yo­ungfri­ends.az say­tı­na mü­sa­hi­bə ve­rən "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin üz­vü İmas Xo­u­rin Ni­sa Fu­ci­a­ti də be­lə gənclər­dən­dir. Fu­ci­a­ti vur­ğu­la­yıb ki, "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi ya­ra­nan­da ilk gün­lər­dən öl­kə­mi­zin dostla­rı­nın sı­ra­sın­da ol­ma­ğım­dan qü­rur his­si ke­çi­rir. Öl­kə­mi­zin dos­tu olan in­do­ne­zi­ya­lı gənc qeyd edib ki, Azər­bay­can haq­qın­da sil­si­lə mə­qa­lə­lər üzə­rin­də iş­lə­yir və bun­la­rı İn­do­ne­zi­ya mət­bu­a­tın­da dərc et­dir­mə­yi, elə­cə də "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı" şə­bə­kə­si va­si­tə­si­lə bü­tün dün­ya ilə pay­laş­ma­ğı dü­şü­nür: "Er­mə­nis­ta­nın Azər­bay­can tor­paq­la­rı­nı iş­ğal et­mə­si fak­tı­nı kəs­kin pis­lə­yi­rəm. İn­di­yə­dək müx­tə­lif vaxtlar­da dostla­rım və həm­kar­la­rım­la İn­do­ne­zi­ya­nın pay­tax­tı Ca­kar­ta şə­hə­rin­də İs­lam Konfran­sı Gənclər Fo­ru­mu­nun dəs­tə­yi ilə "Xo­ca­lı­ya əda­lət!" kam­pa­ni­ya­sı çər­çi­və­sin­də yü­rüş­lər­də, İn­do­ne­zi­ya­nın, həm­çi­nin Cə­nub-Şər­qi Asi­ya­nın ən bö­yük məs­ci­din­də min­lər­lə in­sa­nın qa­tıl­dı­ğı soy­qı­rı­mı qur­ban­la­rı­nın xa­ti­rə­si­nin anım mə­ra­si­min­də iş­ti­rak edə­rək bu­nun­la da ru­hən və cis­mən dost Azər­bay­ca­nın ya­nın­da ol­du­ğu­mu­zu nü­ma­yiş et­dir­mi­şik.

Bü­tün bu hə­qi­qət­lə­rə söy­kə­nə­rək gə­lə­cək­də "Dağ­lıq Qa­ra­bağ mü­na­qi­şə­si­nin həl­lin­də Azər­bay­can döv­lə­ti­nin mul­ti­kul­tu­ra­lizm ya­naş­ma­sı­nın ro­lu" möv­zu­sun­da el­mi iş üzə­rin­də iş­lə­mə­yi plan­laş­dı­rı­ram".

S.Mür­vət­qı­zı "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin baş­qa bir üz­vü­nün fi­kir­lə­ri ilə bi­zi ta­nış edir.

Ba­kı Bey­nəl­xalq Mul­ti­kul­tu­ra­lizm Mər­kə­zi www.yo­ungfri­ends.az say­tı­na is­ti­na­dən "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin üzvlə­ri xa­nım Xi­an­qou Vanq və Yu Van­qın öl­kə­miz haq­qın­da tə­əs­sü­rat­la­rı­nı, Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi mo­de­li ilə bağ­lı fi­kir­lə­ri­ni təq­dim edir.

Xi­an­qou Vanq qeyd edib ki, o, Çin və­tən­da­şı­dır və Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də ali mu­si­qi təh­si­li alır. O vur­ğu­la­yıb ki, təh­sil al­dı­ğı müd­dət­də "Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi" fən­ni­nin mü­da­vi­mi olub: "Bu fən­nin təd­ri­si döv­rün­də nə­zə­ri ola­raq Azər­bay­ca­nın mə­də­niy­yə­ti, mul­ti­kul­tu­ra­lizm mo­de­li haq­qın­da mü­əy­yən an­la­yış­lar əl­də et­miş­dim, am­ma bə­zi mə­sə­lə­lər mə­nim üçün du­man­lı qal­mış­dı. Ona gö­rə də III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm yay mək­tə­bin­də iş­ti­rak et­mək für­sə­ti ya­ra­nan­da se­vin­dim. Çün­ki Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi ilə bağ­lı nə­zə­ri ola­raq öy­rən­dik­lə­ri­mi əya­ni ola­raq gör­mək im­ka­nım ya­ran­mış­dı.

Yay mək­tə­bi ilə bağ­lı zən­gin tə­əs­sü­rat­la­rım var. Proq­ram çox əha­tə­li və ma­raq­lı idi. Mü­ha­zi­rə­lər ara­sın­da ən çox Azər­bay­can mu­si­qi­sin­dən bəhs edən mü­ha­zi­rə xo­şu­ma gəl­di. Dü­şü­nü­rəm ki, Çin­lə Azər­bay­can ara­sın­da bir çox ox­şar cə­hət­lər var, mə­sə­lən, mil­li ge­yim­də, mu­si­qi növ­lə­rin­də və hət­ta bə­zi adət­lər­də. Özüm mu­si­qi­çi ola­raq da­ha çox Azər­bay­can mu­si­qi növ­lə­ri­nin ta­ri­xi­ni və Azər­bay­can əra­zi­sin­də müx­tə­lif mil­li mə­də­niy­yət­lə­rin in­teq­ra­si­ya­sı­nın in­ki­şa­fı haq­qın­da öy­rən­mək is­tə­yər­dim. Sə­ya­hət et­mə­yi və ta­ri­xi çox sev­di­yim üçün sə­fər ər­zin­də diq­qə­ti­mi Ba­kı­nın köh­nə ta­ri­xi bi­na­la­rı çək­di. Sə­fər za­ma­nı Azər­bay­can­da özü­mü çox ra­hat hiss edir­dim, bu­ra­da­kı in­san­lar çox meh­ri­ban və ürə­yi­a­çıq­dır.

III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm yay mək­tə­bin­də iş­ti­ra­kı­mı hə­yat təc­rü­bə­min qiy­mət­li his­sə­si he­sab edi­rəm. Gə­lə­cək­də Azər­bay­can­la Çi­nin Sin­can-Uy­ğur Vi­la­yə­ti­nin mu­si­qi­lə­ri­nin müx­tə­lif as­pektlə­ri­nin mü­qa­yi­sə­li təh­li­li­ni apar­ma­ğı dü­şü­nü­rəm. Ümid edi­rəm ki, bu­ra­ya ye­ni­dən gəl­mək für­sə­tim olar. "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu"nun ya­ran­dı­ğı­nı bi­lən­də məm­nu­niy­yət­lə üzv ol­dum. Çün­ki yay mək­tə­bin­də iş­ti­ra­kım­dan son­ra Azər­bay­can mə­nim üçün çox doğ­ma­la­şıb və dost öl­kə­yə çev­ri­lib. "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" ide­ya­la­rı­mı­zı pay­laş­maq və mü­za­ki­rə­lər­də fə­al iş­ti­rak et­mək üçün zən­gin plat­for­ma­ya çev­ri­lir".

Yu Vanq isə bil­di­rib ki. o ha­zır­da Lit­va­da ali mək­təb­lər­dən bi­rin­də mu­si­qi təh­si­li alır: "Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi ba­rə­də oxu­du­ğum təh­sil oca­ğın­da mə­lu­mat əl­də et­mi­şəm. Azər­bay­can­lı pe­da­qoq Əf­sa­nə Məm­mə­do­va­nın Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də təd­ris et­di­yi "Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi" fən­ni üz­rə dərslər­də fə­al iş­ti­rak edir­dim. Bu kurs döv­rün­də öy­rən­dim ki, mul­ti­kul­tu­ra­lizm Azər­bay­ca­na kə­nar­dan­gəl­mə bir də­yər de­yil, xal­qın əsrlə­rə söy­kə­nən ali də­yə­ri­dir, hə­yat tər­zi­dir və döv­lət si­ya­sə­ti­nin apa­rı­cı is­ti­qa­mə­ti­dir. III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bin­də iş­ti­ra­kım unu­dul­maz xa­ti­rə­lər­lə ya­dım­da qa­lıb.

Yay mək­tə­bi­nin proq­ra­mı çər­çi­və­sin­də Nic qə­sə­bə­si­nə sə­fə­ri­miz za­ma­nı Al­ban-Udi xris­ti­an kil­sə­si­ni gö­rən­də mü­tə­əs­sir ol­dum. Mu­si­qi­çi ol­du­ğum üçün kil­sə­də səs­lə­nən or­qan mu­si­qi­si diq­qə­ti­mi cəlb et­di. Ümu­miy­yət­lə, Azər­bay­can mu­si­qi­si ma­raq da­i­rəm­də­dir. Bu­ra­da ol­du­ğum gün­lər­də Azər­bay­can bəs­tə­kar­la­rı­nın mu­si­qi­lə­ri­ni din­lə­dim. Qə­bə­lə­də təş­kil olu­nan kon­sertdə Azər­bay­ca­nın xalq mah­nı­la­rı mə­nə xoş an­lar ya­şat­dı. Çox şa­dam ki, Azər­bay­ca­nı ya­xın­dan ta­nı­dım. Mən Qə­bə­lə şə­hə­ri­ni, yer­li in­san­la­rın qo­naq­pər­vər­li­yi­ni və bu­ra­da mul­ti­kul­tu­ra­lizm, ta­rix, mə­də­niy­yət və di­gər sa­hə­lər­də əl­də et­di­yim bi­li­yə gö­rə Azər­bay­ca­nı heç vaxt unut­ma­ya­ca­ğam. Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi bu gün dün­ya­nın ör­nək ala­ca­ğı uni­kal mo­del­lər­dən bi­ri­dir. Məhz bu­na gö­rə "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" ya­ra­nan­da ilk üzvlər­dən bi­ri mən ol­dum və dü­şü­nü­rəm ki, bu dostluq ömür bo­yu da­vam edə­cək".

"Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­nin  həm­tə­sis­çi­si Sa­lo­me­ya Lu­ka­i­te də Azər­bay­can haq­qın­da hey­ra­ta­miz fi­kir­lər söy­lə­yib. "Azər­bay­can xal­qı­nın ru­hu­na ye­ni­dən aşiq ol­dum" - de­yən Lu­ka­i­te öl­kə­mi­zi sev­di­yi­ni bil­di­rib. Sa­lo­me­ya Lu­ka­i­te vur­ğu­la­yıb ki, Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də "Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi" fən­ni­nin təd­ri­si za­ma­nı öy­rən­di­yi mə­lu­mat­lar Azər­bay­ca­nın ta­ri­xi, mə­də­niy­yə­ti və in­san­la­rı haq­qın­da ilk bil­gi­lər olub: "III Bey­nəl­xalq mul­ti­kul­tu­ra­lizm mək­tə­bi ər­zin­də nə­zə­riy­yə şək­lin­də öy­rən­dik­lə­ri­mi əya­ni şə­kil­də ya­şa­maq şan­sım ol­du. Bu müd­dət ər­zin­də həm də öy­rən­dim ki, Azər­bay­can Pre­zi­den­ti cə­nab İl­ham Əli­ye­vin sə­rən­ca­mı ilə 2016-cı il bu öl­kə­də "Mul­ti­kul­tu­ra­lizm ili" elan olu­nub. Ha­zır­da dün­ya­da et­nik və di­ni dö­züm­süz­lü­yün get-ge­də artdı­ğı, Av­ro­pa­nın mul­ti­kul­tu­ra­lizmdən im­ti­na et­di­yi bir vaxtda cə­nab Pre­zi­den­tin bu cə­sa­rət­li ad­dı­mı al­qı­şa­la­yiq­dir. Mən yay mək­tə­bi­nin da­vam et­di­yi müd­dət­də mul­ti­kul­tu­ra­liz­min Azər­bay­can­da döv­lət si­ya­sə­ti ol­ma­sı ilə ya­na­şı, ço­xəsrlik hə­yat tər­zi ol­du­ğu­nu da öz göz­lə­rim­lə gör­düm.

Şə­ki­yə və La­hı­ca sə­fər­lə­ri­miz unu­dul­maz idi. Ora­da hə­yat qə­dim və can­lı idi, ol­du­ğu ki­mi. Mən ora­da ta­ri­xi hiss edə bi­lir­dim, san­ki ta­rix bi­zim­lə bir­gə nə­fəs alır­dı.

Yay mək­tə­bi za­ma­nı "Mə­də­niy­yət­lər ax­şa­mı"nda müx­tə­lif öl­kə­lə­rin mə­də­niy­yət­lə­ri, adət-ənə­nə­lə­ri ilə ta­nış ol­maq im­ka­nım ya­ran­dı. Öl­kə­ni­zin sə­fa­lı gu­şə­lə­rin­dən olan Qə­bə­lə­də ərəb, rus, bol­qar, türk, Azər­bay­can mu­si­qi­lə­ri­nin sə­da­la­rı al­tın­da müx­tə­lif öl­kə­lər­dən gə­lən gənclə­rin qol-qo­la, əl-ələ rəqslə­ri uni­kal Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi­nin par­laq tab­lo­su ki­mi yad­da­şı­ma həkk olu­nub. Azər­bay­can­la bağ­lı ilk təc­rü­bə­mi ai­ləm və dostla­rım­la bö­lü­şən­də on­lar da bu öl­kə­yə sə­fər et­mək ar­zu­la­rı­nı di­lə gə­tir­di­lər.

Məhz bü­tün bu zən­gin tə­əs­sü­rat­la­rın nə­ti­cə­si idi ki, hə­lə yay mək­tə­bin­də olar­kən Yu­na­nıs­ta­nın Afi­na Uni­ver­si­te­ti­nin tə­lə­bə­si Di­mit­ri­os Aspro­u­lis­lə bir­gə "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu" İc­ti­mai Bir­li­yi­ni tə­sis et­mək ide­ya­mız ya­ran­dı. Bu fik­ri­miz yay mək­tə­bi­nin di­gər iş­ti­rak­çı­la­rı tə­rə­fin­dən də təq­dir­lə qar­şı­lan­dı. Bir­li­yin həm­sədrlə­rin­dən bi­ri ki­mi dü­şü­nü­rəm ki, "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu"nun əha­tə da­i­rə­si­ni ge­niş­lən­dir­mək üçün dün­ya­nın müx­tə­lif yer­lə­rin­də təq­di­mat­la­rın sa­yı­nı ar­tır­maq la­zım­dır. Mən bu ba­rə­də öz öl­kəm­də müx­tə­lif təd­bir­lər, mə­lu­mat­ve­ri­ci gö­rüş­lər təş­kil et­mə­yi plan­laş­dı­rı­ram. İlk be­lə gö­rüş sentyabr ayın­da baş tu­tub. Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də həm­kar­la­rım­la bir­lik­də Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi ilə bağ­lı "də­yir­mi ma­sa" for­ma­sın­da mü­za­ki­rə­lər apar­dıq. Mən Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi­nin spe­si­fik xü­su­siy­yət­lə­ri ilə bağ­lı tə­əs­sü­rat­la­rı­mı bö­lüş­düm, ey­ni­ad­lı fən­nin təd­ri­si­nin Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də da­vam et­di­ril­mə­si­nin va­cib­li­yi­ni vur­ğu­la­dım, həm­kar­la­rı­mı ma­raq­lan­dı­ran su­al­la­rı ca­vab­lan­dır­dım".

O həm­çi­nin qeyd edib ki, bu gün­lər­də Lit­va Pe­da­qo­ji Uni­ver­si­te­tin­də önəm­li təd­bir ke­çi­ri­lib və təd­bir Azər­bay­ca­nın döv­lət müs­tə­qil­li­yi­nin bər­pa­sı­nın 25 il­li­yi­nə həsr edi­lib: "Uni­ver­si­tet­də Azər­bay­can mul­ti­kul­tu­ra­liz­mi fən­ni­nin din­lə­yi­ci­lə­ri, həm­kar­la­rım və Azər­bay­can­se­vər­lər­lə gö­rüş yad­da­qa­lan idi. Bu­ra­da biz sev­di­yi­miz bu öl­kə­nin 25 il ər­zin­də keç­di­yi şə­rəf­li ömür yo­lu­nu və­rəq­lə­dik. Azər­bay­ca­nın 25 il ər­zin­də is­tiq­lal yo­lun­da qar­şı­laş­dı­ğı çə­tin­lik­lə­ri aşa­raq tə­rəq­qi və in­ki­şa­fın zir­və­si­nə inam­la ad­dım­la­dı­ğı ilə bağ­lı çı­xış­lar­da mə­nə mə­lum ol­ma­yan ye­ni faktlar­la ta­nış ol­duq­ca, bu öl­kə­ni bir da­ha sev­dim, Azər­bay­can xal­qı­nın ru­hu­na ye­ni­dən aşiq ol­dum.

Qeyd edim ki, bir­li­yin fə­a­liy­yə­tə baş­la­dı­ğı qı­sa müd­dət ər­zin­də xey­li say­da xa­ri­ci öl­kə­lə­rin gənclə­ri "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı klu­bu"na üzv ol­maq üçün mü­ra­ci­ət edib. "Azər­bay­ca­nın gənc dostla­rı"nın ya­xın gə­lə­cək­də Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­ni xa­ri­ci öl­kə­lər­də təb­liğ et­mək, bey­nəl­xalq ic­ti­ma­iy­yə­tə çat­dır­maq üçün mo­bil qrup­la­ra çev­ri­lə­cə­yi­nə ina­nı­ram".

Azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı­nın tər­kib his­sə­si­nə çev­ri­lən mul­ti­kul­tu­ra­lizm mo­de­li Azər­bay­ca­nı, bu­ra­da­kı mü­hi­ti, müx­tə­lif mə­də­niy­yət­lə­rin ya­rat­dı­ğı har­mo­ni­ya­nı bü­tün dün­ya­ya ya­yır. Bu iş­də dostla­rı­mı­zın bi­zə ver­di­yi dəs­tək da­nıl­maz­dır. Dün­ya­nın bir sı­ra yer­lə­rin­dən və ay­rı-ay­rı mil­lət­lə­ri, din­lə­ri, mə­də­niy­yət­lə­ri, dün­ya­gö­rüş­lə­ri təm­sil edən gənclə­rin azər­bay­can­çı­lı­ğa ver­di­yi qiy­mət, töh­fə ol­duq­ca də­yər­li­dir. Azər­bay­ca­nın sə­si­nə səs ve­rən dün­ya gənclə­ri öl­kə­miz­də olar­kən qar­şı­laş­dıq­la­rı hər bir ha­di­sə­ni qey­də alıb. Öl­kə­mi­zin ço­xil­lik ta­ri­xi müx­tə­lif öl­kə­lə­rin ali mək­təb­lə­rin­də təd­ris edi­lir və gənclə­rə öy­rə­di­lir. Azər­bay­can hə­qi­qət­lə­ri­ni, öl­kə­mi­zin əda­lət­li möv­qe­yi­ni, üz­ləş­di­yi er­mə­ni şə­ri haq­qın­da mə­lu­mat­la­rı xa­ri­ci tə­lə­bə­lər bey­nəl­xalq alə­mə da­ha yax­şı çat­dı­ra bi­lər. Bi­zim hə­qi­qə­ti­miz, haqq işi­miz on­la­rın di­lin­dən da­ha ay­dın eşi­di­lər.

İra­də SA­RI­YE­VA

Ya­zı Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi­lə çap olu­nur.