Çəkdim ki, izim qala... Üzeyir Muradov "Mübariz keşikdə"...

Tarix: 21.10.2015 / 02:55
Bölmə: Gündəm

Ədəbiyyatçılar dünyaya gəlişimizlə gedişimiz arasında bir sözlük, riyaziyyatçılar bir rəqəmlik, bəstəkarlar bir notluq, rəssamlar ilə bir fırçalıq məsafənin olduğunu deyirlər. Olmaq-ölmək fəlsəfəsi yaranışdan bu günə kimi düşündürüb insanı. AN məsələsi bütün zamanların cavabı tapılmaz sualı olub.

AN-ı ölçmək istəyimiz ilk baxışdan alın yazımıza qarşı çıxdığımızı sərgiləsə də, insan olaraq anlayırıq ki, salındığımız İlahi çərçivədən kənara çıxa bilmərik. Yəni bütün yaradılmışların qəlibi, çərçivəsi var...

Təkcə qurub-yaratdıqlarımızla deyil, həm də dağılmasını tezləşdirən əməllərimizlə təngə gətirdiyimiz yer üzü, yer kürrəsi mənə çərçivəyə sığmayan şəkli xatırladır. Elə bir şəkil ki, əvvəllər ağ-qara idi. İndi isə rəngi çox dəyişib, qırmızısı çoxalıb. Bilirsiniz niyə? Ona görə ki, hər yerdə qan tökülür, insan ölür, uşaqlar yetim qalır. Bəzən bir insan ömrü bir şəklin ömründən də qısa olur...

Əvvəllər tez-tez eşidərdik: "Şəkil yandı"...

İndi insan, yer-göy, bütün dünya yanır...

Bax, bu yazdıqlarımdan sonra sizi onun şəkilli dünyası ilə tanış etmək istəyirəm. Şəkil çəkmək Azərbaycanın qocaman fotoqrafı, DİN-in mətbu orqanı olan "Mübariz keşikdə" qəzetinin fotomüxbiri Üzeyir Muradovun hobbisi deyil, sənətidir. Az qala, 60 il, zarafat deyil....

80 yaşın yoxuşuna qalxdıqca nəfəsi təngisə də, çəkmək həvəsi hələ sönməyib. Yenə də əlində fotoaparatı gördüyü, sevdiyi və seçdiyi anı çəkir Üzeyir dayı. Xidmətimizin əməkdaşları, hamımız ona dayı deyirik.

Üzeyir Muradov 1937-ci ildə Bakının ən böyük kəndlərindən olan Buzovnada Həsən kişinin ailəsində dünyaya göz açıb. O da 1941-1945-ci illər müharibəsinin ağrısını-acısını, aclığını görüb. Bütün çətinliklərə sinə gərib, oxuyub, öyrənib. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Geologiya fakültəsində təhsil alıb.

Üzeyir müəllim, sözün əsl mənasında, maraqlı müsahibdir. Onunla söhbətləşəndə, dərdləşəndə insan vaxtın necə gəlib-getdiyinin fərqinə varmır. Şahidi olduğu hər hansı bir hadisəni elə şövqlə danışır ki, yaddaşına və söz ehtiyatına valeh olursan. Vallah, elə "söz adamları" görümüşəm ki, sözü-sözə calayıb cümlə şəklinə sala bilmir.

O, dərdini heç kimə danışmır, bilənlər onsuz da bilir...

Deyirlər ki, "Eyfel qülləsi"nin tikintisində işləyən fəhlələrdən nə etdiklərini soruşanda biri cavab verir ki, daşı-daş üstə qoyub işimi görürəm, digəri isə: "Mən "Eyfel qülləsi"ni tikirəm, tarixdə izim qalsın", - deyə cavab verir.

Üzeyir Muradov çəkdiyi fotolarla həm də bir tarix yazır. Onun arxivində bu gün düşmən tapdağında olan torpaqlarımızdan çəkilmiş elə kadrlar var ki, baxanda göz yaşlarını saxlaya bilmirsən. Bəli, şəkil yaddaşa çevriləndə, bir millətin keçmişini, gələcəyini özündə ehtiva edəndə o, əbədiyaşarlıq statusu qazanır.

Yaşının bu vədəsində də vaxtsız itirdiyi iki oğul övladının yadigarlarına, nəvələrinə, nəticələrinə yaxşı baxmaq, onların nədənsə korluq çəkməmələri üçün işləyir, çalışır, qaçır-qovur. Bax, elə məncə ona görədir ki, "çörək ağacı" olan fotoaparatı həmişə gözünün üstündədir. Elimizin adəti var: "Çörəyi öpüb göz üstünə qoyarlar"...

Dərdin yelləncəyi çiynindən asılsa da, yaşının bu vədəsində qaməti şaxdır, gümrahdır. Dostluqda da sadiqdir o. Amma dostu da hərdən ona xəyanət edir. Bığları "sarılıq" xəstəliyinə tutulub. Nə qədər desək də, siqaretdən əl çəkmir, bu Kişi. Hərdən də zarafata salıb deyir ki, siz yanımda olmayanda mən onunla söhbətləşirəm, dərdləşirəm.

Arxivində milyondan çox neqativ var. Azərbaycanın sayılıb-seçilən, adı tarixə düşən şəxsiyyətləri, sənət adamlarının şəkillərini çox çəkib vaxtilə. Aşıq Şəmşirin, Mircəlal Paşayevin, maestro Niyazinin, Səttar Bəhlulzadənin, Əfrasiyab Bədəlbəylinin, Aydın Qaradağlının şəkillərini çəkərkən yadında qalan xatirələri danışdıqca kövrəlir foto sənətimizin ağsaqqalı...

Bu gün doğma torpaqlarda, yad əllərdə qalan Dədə Ələsgərin qəbrini dünyanın düz vaxtında, 1968-ci ildə çəkib. Eh, kim bilir indi Dədəmizin qəbri nə vəziyyətdədir, uçulubmu, dağılıbmı? Yaxşı ki, şəkillər var...

Və nə yaxşı ki, bu gün bizimlə bir sırada addımlayan, yoruldum, usandım deməyən, hörmətli qələm adamı, əməkdar jurnalist Cavid Xaspoladovun təbirincə desək: "Ağlar-güləyən" Üzeyirimiz, Üzeyir dayımız var.

Doğum günün mübarək, əziz dost, gözəl insan. Allah 100-ü haqlamağı da nəsib eləsin. Hələ çəkiləsi, hələ şəkilbəşəkil deyiləsi çox sözün var.

Hafiz Təmirov,

polis kapitanı

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 30.10.2026 / 06:41

Yəhudilər erməni monastırına tüpürdülər

Tarix: 29.10.2026 / 17:00

Bir Millət, İki Dövlət, Bir Ürək: Türkiyə Cümhuriyyətinin 103-cü ildönümü münasibətilə İctimai Nəzarət Təşkilatının Təbrik Bəyannaməsi

Tarix: 28.10.2026 / 12:51

ROZA TÖREKULOVNA AYTMATOVANIN ƏZİZ XATİRƏSİNƏ

Tarix: 28.10.2026 / 08:35

Türkiyədəki “sərmayə olayı” Pasifik Holding-i də vurdu - aktivləri donduruldu

Tarix: 28.10.2026 / 06:26

Türkiyədə səs-küylü “Starlink əməliyyatı” - 85 nəfər saxlandı

Tarix: 27.10.2026 / 13:54

"Bakı bu cür beynəlxalq forumlar vasitəsilə mədəniyyətlərarası dialoqa mühüm töhfə verə bilər" - Ozodbek Nazarbekov

Tarix: 27.10.2026 / 13:30

Penitensiar Xidmətə yeni rəis təyin edildi

Tarix: 27.10.2026 / 10:28

Dubay məhkəməsi Rusiya neftinin satışından 700 milyon dollardan çox vəsaiti dondurub - işin içində azərbaycanlılar da var…

Tarix: 26.10.2026 / 06:58

Vuçiç seçkidə məğlubiyyətini rəsmən bəyan etdi

Tarix: 24.10.2026 / 08:38

Serbiyada etirazlar pik həddə - gənclər Vuçiçi devirməyə qərarlıdır

Tarix: 22.10.2026 / 15:01

44 günün fövqündə: milli iradənin və tarixi yaddaşın təntənəsi

Tarix: 20.10.2026 / 22:19

İran XİN sözçüsü Azərbaycana tövsiyə verməyə qalxdı - həm də insan haqları mövzusunda…

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 02.11.2026 / 23:02

Bunu səfir Birol Akgünə açıq məktubum kimi də oxuya bilərsiniz - Aydın QULİYEV yazır...

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...