İsmayıl Əhməd: “Qızların məktəbdən yayınma hallarında din amili axtarmağın özü gülüncdür”
Son illər bölgələrdə qızların məktəbdən yayınması hallarının mövcud olmasına dair xəbərlər eşidirik. Dəfələrlə əlaqədar qurumlar mövcud halın qarşısının alınması üçün tədbirlər həyata keçirildiyini qeyd edirlər. Tez-tez müxtəlif insanlardan eşidirik ki, bölgələrdə qızların məktəbdən yayınması dini amillərlə bağlıdır. Belə ki, deyilənə görə, dindar valideynlər qızlarının məktəbə gedib təhsil almasının dinimizə zidd olduğunu söyləyirlər. Hətta bəzi ictimai simalar və millət vəkilləri də belə bir problemin olduğunu gündəmə gətiriblər.
Həqiqətən də belə bir faktlar varmı, yoxsa bu, hansısa qüvvələrin yaydığı təxribatdır?
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin sədri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, bu hal əvvəllər daha geniş yayılsa da, Nardaran hadisələrindən sonra azalıb. O vurğuladı ki, qızlarını “dinə görə qız məktəbə getməz” deyə məktəbdən yayındıran valideynlər dinimizin incəliklərindən xəbərsiz adamlardır. “Bu gün isə bu hal ucqar bölgələrdə bəzi ailələrdə qalmaqdadır. Onlar özlərini dindar sayırlar. Halbuki, onların etdikləri dinimizlə ziddiyyət təşkil edir. Savadlı bir dindar valideynin qızını məktəbə getməkdən yayındırmasının şahidi olmamışam. Qızlarını 6-cı, 7-ci sinifdən çıxarıb məktəbə getməyə qoymayanlar dindən xəbərsiz bəzi fanatiklərdir ki, onlarla da ciddi iş aparılmalıdır. Qızlarını, əslində, dinə görə deyil, erkən ərə vermək məqsədilə məktəbdən yayındırırlar. İslam dininə bələd olan, bu dinə xidmət edən hər bir dindar yaxşı bilir ki, islam dini qadınların, qızların təhsil almasını yasaqlamır, onların oxuyub savadlanmasını təqdir edir. Bu baxımdan, qızların dünyəvi məktəblərdə oxumasında dini baxımdan heç bir qadağa yoxdur. Elmə böyük dəyər verən islam ananın, qadının savadlı olmasını öyrədir. Hesab edirəm ki, hansısa dindar qızların məktəbə getməsinə, oxumasına dinin qadağa qoyduğunu deməsi tamamilə o adamın dindən xəbərsiz olduğunu göstərir. Əgər haradasa, kimsə yalandan deyirsə ki, qızların məktəbə getməsi dini baxımdan düzgün deyil, o adamın dinimizdən xəbərdar olması şübhə doğurur”.
Tanınmış dinşünas İsmayıl Əhmədin fikrincə isə, bölgələrdə qızların məktəbdən yayınma halları mövcuddur, lakin bu, dini amillərlə bağlı deyil. “Hər hansı bir xəbəri verməzdən əvvəl statistikaya müraciət olunmalıdır. Din kimi həssas mövzuda isə daha çox diqqətli olmalıyıq. Əvvəla bu iddiada olanlar ortaya statistika qoymalıdırlar. Yəni rəqəmlər. Bir halda ki, bu yoxdur, boşuna danışmaq qeyri-ciddi yanaşmadır. Baxıb görək rayonlarda dini inanclı insanlar əhalinin neçə faizini təşkil edir? Baxanda bunun 10 %-dən aşağı olduğunu görürük. Bu 10% hamısı elədirmi? Baxıb görürük xeyr. Ən çoxu bu həmin 10 %-in 2 %-ni təşkil edir. Belə olduğu halda, hansı əsasla bu fikir irəli sürülə bilər? Amma mən yenə bu cəfəngiyyatı irəli sürənlərə belə statistika təqdim edirəm. 1992-ci ildə mən rus sektorunu bitirəndə Şamaxı şəhər 2 nömrəli orta məktəbi dörd 11-ci sinif qurtarırdı. Və hər bir sinifdə 25-28 şagird olurdu. Yəni orta hesabla hər il rus sektorunu 100-110 şagird bitirirdi. Amma son 5 ildə həmin məktəbi sadəcə iki 11-ci sinif bitirir və hər birində ən yaxşı halda 15-18 nəfər. Yəni 3 dəfə az. Bəs əhalinin sayı artdığı bir halda, bu uşaqlar hara gedirlər? Bunu da dindarlar edirlər? Qızlar 9-cu sinifdən məktəbdən çıxıb lisey və ya texnikuma gedirlər. Nə üçün? Çünki oxuyub universitetlərə girə bilmirlər. Bu birinci səbəb. Digər tərəfdən, heç oxuya bilməyənlər isə ərə gedirlər və onların da heç birinin dindən anlayışı yoxdur. Qızların məktəbdən yayınma hallarında din amili axtarmağın özü gülüncdür, qızlar məktəbdən dindar valideynlərin təkidi ilə ayrılmırlar”-deyə İ.Əhməd qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
