Ötən gün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yaradılmasının 100 illiyi ilə əlaqədar “Azərbaycanda sosial müdafiə sisteminin inkişafı: dünən, bu gün, sabah” mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirilib. Konfransda əvvəlcə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin yaradılmasının 100 illik yubileyinə həsr olunmuş film nümayiş etdirilib.
Filmdə 1918-ci il dekabrın 26-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökumətində yaradılmış Poçt, Teleqraf və Əmək Nazirliyinin, daha sonra ayrıca qurum kimi formalaşan Əmək Nazirliyinin fəaliyyətindən söz açılır, ulu öndər Heydər Əliyevin ölkəmizdə humanist dəyərlərə, sosial ədalət prinsipinə əsaslanan sosial siyasətin formalaşması və inkişafı istiqamətində mühüm tarixi xidmətləri diqqətə çatdırılır. Həmçinin, filmdə Prezident İlham Əliyevin sosial sahəyə xüsusi qayğısından, bu qayğı nəticəsində ölkədə həyata keçirilən və ildən-ilə genişlənən mühüm sosial proqramlardan, aktiv sosial müdafiə və məşğulluq tədbirlərindən bəhs olunur. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın yüksək humanizmin təcəssümü olan, sosial müdafiə və reabilitasiya sahələrini də əhatə edən təşəbbüs və layihələri filmdə əks olunub.
Konfransı açan Baş nazirin müavini Əli Əhmədov qeyd etdi ki, Azərbaycanda sosial inkişafın təmin edilməsi, əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində böyük işlər görülüb. Baş nazirin müavini bildirdi ki, son 15 ildə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkəmizin bütün sahələrdə dinamik inkişafı, eyni zamanda, sosial sahədə mühüm irəliləyişlər, sosial müdafiə sisteminin daim güclənməsi uğurla təmin edilib. Dövlətin mahiyyəti vətəndaşları layiqli həyatla təmin etməkdir: "Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi onun qarşısına qoyulan vəzifələri layiqincə və səmərəli şəkildə həyata keçirir. Dövlətimizdə insanın həyatı ilə bağlı olan bütün funksiyaların yerinə yetirilməsi böyük əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət inkişaf etdikcə, onun funksiyalarında da mühüm dəyişikliklər baş verir. Azərbaycan dövləti də sosial sferaya böyük dəyər verir. Pensiyaların artırılması, əhalinin rifah halının yaxşılaşdırılması istiqamətində əhatəli funksiyalar nazirlik tərəfindən həyata keçirilir. Hökumətin qarşısında duran sosial vəzifələrlə bağlı mühüm layihələr həyata keçirilir. Bizim məqsədimiz Azərbaycan vətəndaşlarının yaxşı yaşamasıdır. Dövlətin gücü təkcə hərbi, iqtisadi sahələrlə ölçülmür, həm də sosial sahənin inkişafı, vətəndaşlarımızın yaxşı yaşaması ölkəni güclü göstərən amillərdən sayılır. Bu günə qədər bu istiqamətdə mühüm layihələr həyata keçirilib, bundan sonra da hökumətin məqsədi iqtisadi gücümüzü artırmaqla insanların həyat şəraitini daha da yaxşılaşdırmaqdır".
Baş nazirin müavini qeyd edib ki, bu gün nazirliyin qarşısında duran əsas vəzifə insanlara göstərilən xidmətlərin səviyyəsini yüksəltməkdir: "DOST-un yaradılması bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardan biridir".
Konfransda çıxış edən əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayev vurğuladı ki, sosial rifahın təminatı hər bir ölkənin ümumi inkişafının əsas göstəricilərindən biridir. Bu mənada son 15 ildə Prezident İlham Əliyevin uğurlu daxili və xarici siyasəti nəticəsində dünyanın sürətlə inkişaf edən ölkələrindən olan müasir, müstəqil Azərbaycan, eyni zamanda, bir sosial dövlət olaraq bu inkişafını özünün güclü sosial siyasətində təcəssüm etdirir: “Son 15 ildə sosial təminat sistemi ildən-ilə güclənib və əhatə dairəsi genişlənib. Bu ilin 11 ayında aktiv məşğulluq tədbirləri nəticəsində ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 9,1 faiz çox olmaqla 50,2 min nəfər işlə təmin olunub. Dövlət başçısının tapşırığına uyğun olaraq, gələn il yeni bir istiqamət kimi ölkəmizdə “İşsizin dostu” proqramına başlanacaq ki, bu proqram 30 minədək işsiz vətəndaşın ödənişlə ictimai işlə təminatına imkan yaradacaq.
Dövlət başçısının müvafiq sərəncamına əsasən, icra olunan özünüməşğulluq proqramına cəlb olunanların sayı cari ildə 6,5 dəfə artaraq 7800 nəfəri ötüb. Özünüməşğulluq proqramına fəal dəstək olaraq, Heydər Əliyev Fondunun Regional İnkişaf İctimai Birliyi tərəfindən də 125 ailənin bağçılıq təsərrüfatları da yaradılıb.
Həmçinin, 2018-ci ilin 11 ayında nazirlik yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun gəlirləri əvvəlki ilə nisbətən 224 milyon manat, o cümlədən qeyri-büdcə sektoru üzrə 145 milyon manat artıb. Prezident İlham Əliyevin 5 sentyabr 2018-ci il tarixli Fərmanına uyğun olaraq, pensiya təyinatı sistemində təkmilləşdirmələr aparılıb. Müvafiq qanunvericiliyə edilmiş dəyişikliklər gələn ilin əvvəlindən pensiya təyinatının heç bir sənəd tələb olunmadan, avtomatlaşdırılmış şəkildə həyata keçirilməsinə imkan verəcək. 2006-cı ildən 2018-ci ilin 1 iyul tarixinədək fərdi hesabında heç bir pensiya kapitalı qeydə alınmayanlar, dövlət qulluqçuları, hərbi qulluqçular, xüsusi rütbəli şəxslər və s. istisna olunmaqla, pensiya yaşına çatanların 70 fazinin pensiya təyinatı avtomatlaşdırılmış şəkildə aparılacaq.
Eyni zamanda, pensiya yaşına çatan və fərdi hesabında 2018-ci ilin 1 iyul tarixinədək pensiya kapitalı qeydə alınan (məbləğdən asılı olmayaraq) şəxslərə 2006-cı ilin yanvarın 1-dək olan dövr üçün avtomatik 25 il sosial sığorta stajı hesablanacaq ki, bu da 2006-cı ilədək 25 ildən az stajı olduğu üçün pensiya hüququ yaranmayan şəxslərin bu hüquqa malik olmasına şərait yaradacaq.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 2 avqust 2018-ci il tarixli Sərəncamı ilə şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlilləri üçün bu il əlavə olaraq minimum 300 mənzilin alınması üçün 20 milyon manat vəsait ayrılması nəticəsində 2018-ci ildə həmin kateqoriyalardan olan insanlara nəzərdə tutulduğundan (207 mənzil) 3 dəfə çox olmaqla 626 mənzilin təqdim edilməsinə səbəb olub. Həmçinin, bu il daha 265 nəfər Qarabağ müharibəsi əlili minik avtomobili ilə təmin olunub. Şəhid hərbi qulluqçuların vərəsələrinin birdəfəlik ödəmə (11 min manat) ilə təmin olunmasını nəzərdə tutan 19 aprel 2018-ci il tarixli Fərman isə dövlət başçısının humanist təşəbbüsünün nəticəsi və şəhid ailələrinə xüsusi qayğısının davamıdır. 9531 şəhid hərbi qulluqçunun vərəsələrinin birdəfəlik ödəmə almaq hüququ müəyyən olunub ki, onlardan artıq 3,1 min nəfərinin 4 mindən çox vərəsəsinə həmin ödənişlərin verilməsi prosesi həyata keçirilir”.
Nazir onu da qeyd etdi ki, məqsədyönlü stimullaşdırıcı tədbirlər nəticəsində cari ildə əmək müqaviləsi ilə işləyənlərin sayı 100 min nəfərə yaxın artıb: “Fiziki məhdudiyyətli insanların sosialyönümlü reabilitasiya tədbirlərinə cəlb olunması işləri genişləndirilib. Sosial xidmət müəssisələrinin istedadlı sakinləri, onların yaradıcılıq nümunələri barədə fotoməlumatlarla zəngin məlumatları əhatə edən “Əlillik qüsur deyil” ilk kitab-albomu Azərbaycan və ingilis dillərində hazırlanaraq nəşr etdirilib. Həmçinin, əsasən əlilliyi olan yaradıcı insanları birləşdirən ƏSA teatrına müvafiq dəstək verilir. 2018-ci ildə ölkədə ilk dəfə olaraq elektron sosial reyestr, e-sosial internet portalı yaradılıb. Vətəndaşlar bu portal vasitəsilə nazirliyin informasiya ehtiyatlarında və sistemlərində onlar barədə formalaşmış və saxlanan məlumatlara çıxış imkanı əldə edə, nazirliyin aidiyyəti qurumlarına müraciət və sorğular göndərə, elektron xidmətlərdən real rejimdə yararlana bilərlər. Həmçinin, hazırda vahid məşğulluq portalı, habelə onun tərkib hissəsi kimi nazirliyin mərkəzləşdirilmiş elektron informasiya sistemində məşğulluq altsistemi yaradılır”.
Nazir çıxışı zamanı onu da vurğuladı ki, Prezident İlham Əliyevin 9 avqust 2018-ci il tarixli Fərmanı nazirliyin tabeliyində Dayanıqlı və Operativ Sosial Təminat Agentliyi (DOST Agentliyi) və “DOST” mərkəzlərinin yaradılmasını nəzərdə tutmaqla, bu istiqamətdə mühüm innovativ yeniliyə yol açıb. “DOST” layihəsinin reallaşdırılması üçün bütün hüquqi, institusional, texniki hazırlıq işləri başa çatmaqdadır. 2019-2025-ci illərdə paytaxtda və bölgələrdə, ümumilikdə, 31 “DOST” mərkəzi açılacaq.
Konfransda Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi sədrinin müavini Bahar Muradova, Azərbaycanın insan hüquqları üzrə müvəkkili Elmira Süleymanova, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının sədri Səttar Möhbalıyev, Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyasının prezidenti Məmməd Musayev, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, AMEA-nın A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutunun direktoru, akademik Yaqub Mahmudov, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında İctimai Şuranın sədri Umud Mirzəyev çıxış edərək, əmək və sosial müdafiə sahəsində aparılan islahatların əhəmiyyətindən bəhs ediblər.
Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun (KİVDF) icraçı direktoru Vüqar Səfərli çıxış edərək bildirdi ki, KİVDF ilə nazirlik arasında səmərəli əməkdaşlıq təcrübəsi formalaşıb. Bu sahədə KİV-lə birgə ardıcıl işlər aparılması təqdirəlayiqdir.
Günel CƏLİLOVA
