“Bəzi QHT-lər var ki, onlar heç bir real statistika ilə tanış olmadan, sorğu keçirmədən, əllərində olan köhnə məlumatları “yeni məlumat” kimi ortaya çıxarırlar”
“Reallıq budur ki, ölkəmizdə qadınlara qarşı törədilən zorakılıq aktlarının sayı kəskin şəkildə azalıb”
Qadınlara qarşı zorakılıq nəinki cəmiyyətlərdə, eləcə də nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarda müzakirə edilir, bu halın qarşısnın alınmasını nəzərdə tutan sənədlər qəbul olunur, maarifləndirici tədbirlər həyata keçirilir.
Azərbaycanda da qadınlara qarşı zorakılıqla mübarizə tədbirləri son illər intensiv hal alıb. Qadınlara qarşı zorakılıq məişət zorakılığının bir qoludur və bu, qadınların mənəvi-fiziki cəhətdən işgəncələrə məruz qalması deməkdir.
Statistik məlumatlara görə, son 5 ildə Azərbaycanda qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı cinayətlərin dinamikası azalıb. Daxili İşlər Nazirliyinin Baş İctimai Təhlükəsizlik İdarəsinin Yetkinlik yaşına çatmayanlarla profilaktik işin təşkili şöbəsinin rəisi Adıgözəl Adıgözəlovun sözlərinə görə, 2018-ci ilin 9 ayı ərzində respublikada qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı cinayətlərin ümumi sayı respublikada baş vermiş ümumi cinayətlərin cüzi hissəsini təşkil edir. O qeyd edib ki, ümumilikdə, bu il yanvar-sentyabr ayları ərzində məişət zorakılığı ilə bağlı 678 cinayət faktı qeydə alınıb: "Qadınlara qarşı zorakılıqla bağlı törədilmiş cinayətlərdə özünü öldürmə, həmçinin, öldürmə həddinə çatdırma ilə bağlı 135 fakt qeydə alınıb. Ölən qadınların sayı 112 olub ki, onlardan 11-i azyaşlıdır.
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycan qadın zorakılığına qarşı beynəlxalq qurumların apardığı mübarizə tədbirlərində hər zaman öz aktivliyi ilə seçilir. F.Hacıbəylinin sözlərinə görə, müvafiq qurumların həyata keçirdiyi maarifçilik tədbirləri nəticəsində əvvəlki illərlə müqayisədə qadınlara qarşı zorakılıq hallarının azalmasına nail olunub. O hesab edir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə qadınların fiziki və mənəvi baxımdan zorakılığa məruz qalması kütləvi deyil. “Azərbaycanda qadın zorakılığına qarşı mübarizə daim diqqət mərkəzindədir. Dövlət səviyyəsində bu məsələyə böyük əhəmiyyət verilir. Bugünkü qız sabahın anasıdır. Odur ki, sağlam qadın cəmiyyət üçün sağlam düşüncəli, faydalı övladlar bəxş edir. Bilirsiniz ki, müxtəlif qurumlar tərəfindən həm paytaxtda, həm də bölgələrdə bu problemin qarşısının alınması, sayının azalması isiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir. Qadın zorakılığının qarşısının alınması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər, bu barədə məlumatların əhaliyə düzgün şəkildə çatdırılması bu sahədə müsbət irəliləyişə səbəb olub. 2010-2014-cü illərin statistikasına baxsaq görərik ki, qadınların 60 faizi öz ailələri tərəfindən zorakılığa məruz qalırdılar. Bu da onların bioloji və fiziki sağlamlığına mənfi təsir göstərirdi, ailələr dağılırdı, bu hadisəni törədənlər bəzən məsuliyyətdən kənarda qalırdılar. Lakin həyata keçirilən maarifçilik işləri artıq qadınlarımızın zorakılıqla üzləşməsi risqini azaldıb. 2016-cı ildə də bu hal hələ də aktual idi. Məsələn, o dövrdə bölgələrdə aparılan sorğular zamanı məlum olmuşdu ki, burada qadınların təxminən 40 faizdən çoxu cinsi və fiziki zorakılığa məruz qalır. Əvvəllər Azərbaycanda zorakılığa məruz qalan qadınlar zorakılıq hallarını gizlətməyə çalışırdılarsa, bu gün onlar çox rahat şəkildə hüquq-mühafizə orqanlarına, dövlət qurumlarına müraciət edə bilirlər. Artıq dövlət qurumlarının da hazırladığı hesabatlarda qadınlara qarşı zorakılıq hallarının dinamikasının aşağı düşdüyü bildirilir. Qadınlara qarşı zorakılıq hallarının azalması ilə bağlı dövlət tərəfindən həyata keçirilən tədbirlər bu gün öz müsbət nəticəsini verir” - deyə bildirən F.Hacıbəyli bildirdi ki, əvvəlki illərlə müqayisədə son illər erkən nikahların da sayında ciddi azalma müşahidə edilir. Bunun da müxtəlif qurumlar tərəfindən həyata keçirilən maarifçilik işinin nəticəsi olduğunu vurğulayan F.Hacıbəyli qeyd etdi ki, artıq “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” Qanunun tələblərinə ictimaiyyət tərəfindən əməl edilir.
F.Hacıbəyli onu da vurğuladı ki, bəzən müəyyən QHT-lər hansısa xarici qurumlardan qrant almaq üçün Azərbaycanda qadın zorakılığının kütləvi hal aldığını bəyan edir və bununla bağlı hesabatlar hazırlayırlar.
“Bəzi QHT-lər var ki, onlar heç bir real statistika ilə tanış olmadan, sorğu keçirmədən, əllərində olan köhnə məlumatları “yeni məlumat” kimi ortaya çıxarırlar və Azərbaycanda qadınlara qarşı törədilən zorakılığın yüksək həddə olduğunu iddia edirlər. Bu yolverilməzdir. Reallıq budur ki, ölkəmizdə qadınlara qarşı zorakılıq aktlarının sayı kəskin şəkildə azalıb.
Bu gün ölkə ali məktəblərində təhsil alan tələbələrin cinsi tərkibinə baxsaq görərik ki, qızların sayı oğlanların sayından çoxdur. Bu qızların da böyük əksəriyyəti bölgələrdən gəlib. Son zamanlar ailələrdə qızlara qarşı ayrıseçkilik kimi neqativ halların aradan qaldırılmasında da irəliləyişlər var. Bunlar hamısı görülən işlərin nəticəsidir” – deyən F.Hacıbəyli nəzərə çatdırdı ki, qadınlara qarşı zorakılıq hallarının tam olaraq aradan qaldırılması bütün bəşəriyyəti düşündürür. O hesab edir ki, cəmiyyətlər tam olaraq maarifləndikdən sonra, nə zamansa bütün dünyada bu problemə son qoyulacaq.
İradə SARIYEVA
