Sahib Məmmədov: “Bütün bunların nəticəsində peşə xəstəliklərinin sayı artır”
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanda sənayedə sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə işləyənlərin sayı artıb. Belə ki, 2016-cı ildə Azərbaycanda sənaye sahəsi üzrə 20 158, 2017-cı ildə isə 21 042 nəfər sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə işləyib.
Bununla yanaşı, 2016-cı ildə ölkədə 4215 nəfər tikinti sahəsi üzrə, 7913 nəfər nəqliyyat və anbar təsərrüfatı sahəsi üzrə, 517 nəfər informasiya və rabitə sahəsi üzrə sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə çalışıb. 2017-cı ildə isə Azərbaycanda sənaye sahəsi üzrə 21042 nəfər, tikinti sahəsi üzrə 2173, nəqliyyat və anbar təsərrüfatı sahəsi üzrə 8339 nəfər, informasiya və rabitə sahəsi üzrə isə 464 nəfər sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə işləyib.
O da məlum olub ki, sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə işləyənlərin çoxu kişilərdir. Ötən il sənaye sahəsində sanitar-gigiyena normalarına cavab verməyən şəraitdə işləyənlərin 6438-i səs-küyün çox olduğu şəraitdə, 1816-sı titrəyişin çox olduğu şəraitdə, 8836-sı havanın tozlu və qazlı olduğu şəraitdə çalışıb. Sənayedə işləyənlərin 5481-i ağır fiziki əməklə məşğul olub, 790-ı isə təhlükəsizlik tələblərinə cavab verməyən avadanlıqlarda işləyib.
Ümumilikdə, əlverişsiz əmək şəraitində işləyənlərin sayının artması yaxşı hal deyil. Bu, işçilərin həm iş əmsalına, həm də səhhətinə mənfi təsir göstərir. Ona görə də belə halların azalması üçün müəyyən həll yolları tapılmalıdır.
Bütövlükdə, bütün bunları ekspertlər necə dəyərləndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının rəhbəri Sahib Məmmədovun sözlərinə görə, iş şəraiti müəyyən standartlara uyğun olmalıdır ki, orada peşə xəstəliyi əmələ gəlməsin: “Məsələn, səs, tozlar, temperatur və zərərli qazlar elə tənzimlənməlidir ki, bu, iş yerlərində peşə xəstəliklərinə gətirməsin. Hələlik bizdə sənaye müəssisələri elə də çox deyil. Yeni yaradılan Sumqayıt Sənaye Parkı və digər bu kimi sənaye sahələrində standartların hamısına əməl olunur. Ancaq bundan fərqli olaraq, köhnə müəssisələrdə bu qaydalar gözlənilmir. Bunlarda sanitar-gigiyena normaları gözlənilmir. Daş karxanalarında həm sanitar-gigiyena normalarına riayət olunmur, həm də təhlükəsizlik şəraiti çox pisdir. Ona görə də istehsalatda həm bədbəxt hadisə baş verir, həm də peşə xəstəlikləri artır. İşçilər qoruyucu vasitələr olmadığından, tozları udurlar, səs-küy yaranır və s. Ona görə də belə şəraitdə işləyənlərin sayı artır. Bir məqamı da qeyd edim ki, köhnə müəssisələrdə ventelyasiya sistemi yaxşı deyil. Yeraltı işlərdə sözügedən normalara əməl olunmur. Bütün bunların nəticəsində peşə xəstəliklərinin sayı artır. Onu da qeyd edim ki, bizdə peşə xəstəliklərinin uçotu aparılmır. Biz bilmirik ildə neçə adam peşə xəstəliyinə tutulur, əlil olur, dünyasını dəyişir. Bu barədə heç bir məlumat yoxdur. Ona görə də sözügedən məsələ ilə bağlı nəzarət gücləndirilməlidir”.
Vidadi ORDAHALLI
