Azərbaycanda fəaliyyət göstərən ali məktəblər də artıq beynəlxalq rəy sorğusu keçirən qurumların tərtib etdiyi reytinqlərdə ön yerləri tutmağa başlayıb.
“Son illər ərzində ölkədə fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələri keyfiyyət artımı istiqamətində ciddi addımlar atırlar. Amma buna baxmayaraq, 51 ali təhsil müəssisəmizin çox az hissəsi beynəlxalq reytinq siyahılarında olur”. Bunu “Bakı-Xəbər”ə Böyük Britaniyanın "Quacquarelli Symonds" (QS) şirkətinin keçirdiyi sorğuya əsasən Azərbaycanın 7 ali məktəbinin Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiyanın ən yaxşı universitetlərinin reytinqində yüksək yer tutmasını şərh edərkən tanınmış təhsil eksperti Kamran Əsədov deyib.
K.Əsədovun qeyd etdiyinə görə, Azərbaycanda 51 ali təhsil müəssisəsi fəaliyyət göstərir və bu təhsil ocaqlarında 165 minə yaxın tələbə təhsil alır. O vurğuladı ki, hər il qəbul planı yerinin 40 minə yaxın olduğunu nəzərə alsaq, təəssüf ki, ali məktəblər qəbul etdikləri tələbələri peşəkar kadr kimi hazırlaya bilmirlər: “Dünya reytinq siyahısında universitetlər yüksək bal alanda bir neçə xüsusiyyət nəzərə alınır. Bura universitetin kampusunun, yataqxanasının, kitabxanasının və elmi bazasının olması daxildir. Ölkədə fəaliyyət göstərən ali təhsil müəssisələrində sadalananlar yoxdur. Yataqxanası olan universitetlərin ya yataqxanaları yararsız vəziyyətdədir, ya da bütün tələbə kontingentini əhatə edə bilmir. Ona görə də bu xüsusiyyət üçün bal alma göstəricisi aşağıdır. Digər səbəb isə universitetlərdə çalışan və sayı heç də az olmayan elmlər doktoru, elmlər namizədi və ya elmi ad alan şəxslərin tədqiqat apardıqları elmi sahələrin, elmi mövzuların dünya əhəmiyyətli olmamasıdır. Yəni bizim elmi işlərimizə müraciətin çox aşağı səviyyədə olmasıdır. Çünki Azərbaycanda elmi tədqiqat işlərinin çox hissəsi lokal xarakter daşıdığından, dünyada əhəmiyyəti olmayan mövzular olur. Ona görə də bizim elmlə məşğul olan insanların xarici jurnallarda məqalələri çox az saydadır.
Təəssüf ki, ölkəmizin universitetlərinin daha çox təmsil olunduğu və ön sıralarda olduğu cədvəllər ciddi reytinq cədvəlləri olmur”.
K.Əsədovun sözlərinə görə, başqa səbəb isə universitetlərə xarici tələbə axınının az sayda olmasıdır. Azərbaycanda oxumağa gələn xarici tələbələrin sayının az olduğunu vurğulayan K.Əsədov “Misal olaraq, Sinqapurda oxuyan xarici tələbələrin sayı 80 min nəfərdir. Azərbaycanda isə 51 ali təhsil müəssisəsinə oxumağa gələn xarici tələbələrin sayı 5 min nəfərdir” dedi.
Təəssüf ki, bizim bəzi universitetlərin idarəçiliyi kolxoz idarəçiliyindən o tərəfə getmir. Yəni bəzi universitetlərin rektorları təhsil ocağını şəxsi biznesləri kimi idarə edirlər. Onlar universitetlərin beynəlxalq reytinq siyahısına düşməsində, yaxud hansısa elmi tədqiqatların aparılmasında maraqlı deyillər. Özəl universitetlərin əksəriyyətində isə qapıçıdan tutmuş, xadiməyə qədər hamısı qohumlarıdır. Azərbaycandakı ali təhsil müəssisələrinin çoxu dörd divar və partalardan ibarətdir. Hətta bəzilərinin heç kitabxanası da yoxdur. Ölkədəki universitetlərin hansısa reytinqin 500-lüyünə düşməməşi biabırçılıqdır. Əksər rektorlar bunda maraqlı deyil. Əgər universitetlər dövlət büdcəsindən maliyyə almayıb öz şəxsi hesabına dolansa, gələcəkdə nüfuz qazana bilərlər” - deyə mütəxəssis vurğuladı.
O bildirdi ki, dünya üzrə ən yaxşı universitetlərin reytinqi “QS World University Rankings” tərəfindən açıqlanır və ən yaxşı , dünyada tanınan reytinq budur.
Qeyd edək ki, Böyük Britaniyanın "Quacquarelli Symonds" (QS) şirkətinin reytinq cədvəlində Azərbaycandan Bakı Dövlət Universiteti, Xəzər Universiteti, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti, ADA Universiteti, Azərbaycan Dillər Universiteti və Bakı Slavyan Universiteti yer alıb.
Reytinqdə Azərbaycan universitetləri arasında ən yüksək mövqeyi Bakı Dövlət Universiteti tutub - 142-ci yer. Digər ali məktəblər ikinci yüzlükdə qərarlaşıb.
İradə SARIYEVA
