Məzahir Məmmədli: “...Geniş tərkibli bir komissiya yaradılmalı və bu probelmin həllinə nail olunmalıdır ki, bu gənclər kənarda qalmasınlar”
Builki imtahanlarda iştirak edərək 600-dən çox bal toplayan 30 abituriyent ali məktəbə qəbul olunmayıb. Bu barədə DİM-in nəşr etdiyi “Abituriyent” jurnalının 7-ci sayında məlumat qeyd edilib. Bu abituriyentlərin hamısı IV ixtisas qrupu üzrə imtahanlarda iştirak edənlərdir.
600- dən yuxarı bal toplayan və texniki bir səbəbdən kənarda qalan abitiriyentlər barədə nə etmək olar?
Nə kimi bir istisna qayda tətbiq etmək olar ki, belə balı olanlar istəklərinə uyğun şəkildə kənarda qalmasınlar .
Belədə ədalətli deyil ki, 600-dən yuxarı bal toplayan abituriyentlər kənarda qalsınlar.
Ekspertlərə görə, 600-dən yuxarı bal toplayan abituriyentin texniki səhv (məsələn, kodlaşdırma və ya ixtisas seçimi səhvi) səbəbindən kəsilməsi çox üzücü bir haldır, lakin müəyyən çıxış yolları mövcuddur.
İmtahan nəticələri və ya optik kartın oxunmasında texniki problem şübhəsi varsa, dərhal Dövlət İmtahan Mərkəzinin (DİM) Apelyasiya Komissiyasına müraciət edilməlidir.
Müsabiqənin birinci mərhələsində yerləşə bilməyən abituriyentlər boş qalan yerlərin seçiminə mütləq qatılmalıdırlar.
Bal növbəti il də qüvvədə qalır. Abituriyent növbəti tədris ilində yenidən yalnız ixtisas seçimi edərək şansını yoxlaya bilər.
Ali məktəb olmazsa, yüksək balla subbakalavr statusu qazanmaq üçün kollec seçimi də keçid variantı ola bilər.Gələcəkdə bunun qarşısını necə almalı?
Cavab kartını yekunda mütləq iki dəfə yoxlayın. İxtisas seçimini kodlaşdırma mütəxəssisləri ilə edin. Seçimdən sonra ərizənin təsdiq olunduğundan əmin olun.
Təhsil eksperti Məzahir Məmmədli baki-xeber.com-a bildirdi ki, hər il belə ailə təhsil müəssisələlərinə qəbuldan sonra bu kimi hallar yaşanır. “Ötən illərdə də belə bir hadisə yaşanmışdı ki, 600, 600 üzərində bal toplayan şəxslər qəbuldan kənarda qalmışlar. Bu, onunla əlaqədardır ki, həmin şəxslər özlərinin vacib bildiyi ixtisaslar var. Məhz həmin ixtisası seçir, 15 ixtisasın cəmi birini və yaxud da ki, ikisini yazır qəbul oluna bilir. Amma builki mənzərə bir qədər fərqlidir. Bu il 500-700 aralığında bal toplayan abituriyentlər kənarda qalıblar. Bu, ancaq təkcə birbaşa peşə uyğunluğu ilə bağlı deyil. Burada məsələn, kodlaşmanı edib onu təsdiq etməyənlər, təsdiq düyməsini basmayanlar da var.
Yaxud da ki, töpladığı bala görə ümidli olub ki, təxminən seçdiyi 5 ixtisasdan birinə düşə bilər. Belə hallar da var. Ən çoxu da birbaşa arzuladığı, istədiyi ixtisası seçib deyə belə vəziyyət yaranıb. Yəni düşünürəm ki, bu 500-ü ötmüş bal toplayanlar Azərbaycan elmi, təhsili, əmək bazarı üçün potensialı gənclərdir. Ona görə bu gəncləri sıradan biri kimi qəbul etmək ədalətsizlik olar. Həmin yüksək bal toplayıb, lakin ali məktəbə qəbul olmayan savadlı, potensiallı gənclər yəqin ki, ölkədən çıxacaqlar, xarici ölkələrə üz tutacaqlar. Bu da həm valideynlər üçün maliyyə, həm də ölkəmiz üçün beyin axınıdır. Ona görə bütün bunların qarşını almaq üçün artıq bir ciddi islahatlara ehtiyac var. Hesab edirəm ki, yüksək bal toplayan abituriyentlərin qarşılaşdığı bu problemin qarşısını almaq üçün universitetlərə bir qədər müxtəriyyət vermək lazımdır ki, universitetlər Dövlət İmtihan Mərkəzinin sistemindən 500-dən artıq bal toplayan abituriyenlər arasında seçim etsinlər.
Bəziləri düşünə bilər ki, universitetlər ənənəvi qaydaya qaydacaqlar, 30 il bundan əvvəl kimi qəbul keçirəcəklər. Düşünürəm ki, heç bir universitet artıq ona getməyəcək, çünki universitetə bu gün savadlı tələbə lazımdır. 500 üzərində bal toplayan tələbə məncə kifayət qədər bilikli, bacarıqlı, potensiallı gəcdir. Ona görə də onlara ixtisas seçimində azadlıq, müxtəriyyət vermək lazımdır ki, onlar qalıb burada oxusunlar, xaricə getməsinlər, elmimizdən, təhsilimizdən beyin axını olmasın”.
M.Məmmədli qeyd etdi ki, artıq Azərbaycan universitetləri dünya reytinqi ilə mübarizəyə başlayıblar və 1000-də artıq 500-cü, 600-cü yerə gəlib çıxıblar. Düşünürəm ki, həmin universitetlər özlərinin reytinqini qaldırmaq üçün o cür gəncləri cəlb etməyə, tədqiqat universitetinə çevrilməyə məcburdur.
“Bu halda biz artıq həm universitetlərin inkişafından, həm də onların tədqiqat universitetinə çevrilməsindən danışa biləcəyik. Yoxsa indiki halda 152 balla ali məktəbə qəbul olanlar da, 500 üzərində bal toplayıb kənarda qalan abituriyentlər də var.
Ona görə də fikrimcə, Elm və Təhsil Nazirliyi, Nazirlər Kabineti və Dövlət İmtihan Mərkəzi tərəfindən vətəndaş cəmiyyəti institutu nümayəndələrinin iştirakı ilə geniş tərkibli bir komissiya yaradılmalı və bu probelmin həllinə nail olunmalıdır ki, bu gənclər kənarda qalmasınlar. Çünki bu məsələ həllini tapmazsa get-gedə bu tendensiya artacaq. Nəticədə isə savadlı, bilikli gənclər kənarda qalacaqlar və məcbur olub xarici ölkələrə üz tutacaqlar”-deyə M.Məmmdəli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
