Avropadakı ABŞ ordusu, əsasən “Patriot” sistemi üçün müasir raketlərin "kritik" çatışmazlığı ilə üzləşib. “Associated Press”in məlumatına görə, çatışmazlıq əsasən ABŞ-ın İranla müharibəsi fonunda Amerika ehtiyatlarının Yaxın Şərqə köçürülməsi ilə əlaqədar yaranıb.
ABŞ-ın Avropadakı səfiri və NATO rəsmisi anonimlik şərti ilə bildirib ki, hazırda Avropada olan “Patriot” ehtiyatları davamlı ballistik raket hücumunu dəf etmək üçün kifayət deyil. Onlar həmçinin tək bir zərbə olacağı halda belə ABŞ və NATO-nun bölgədəki imkanlarının "çox məhdud" olacağını iddia ediblər.
"Patriot"lar Rusiya ballistik raketlərinin qarşısını ala bilən azsaylı sistemlərdən biridir. Hərbi obyektə və ya vacib infrastruktura genişmiqyaslı raket zərbəsi endiriləcəyi təqdirdə, NATO ölkələri Ukraynadakı vəziyyətə bənzər bir vəziyyətlə üzləşə bilərlər. Belə müdafiə raketlərinin çatışmazlığı artıq ciddi problemlər yaradır. Ehtiyatların azalması qismən altı aydır davam edən İranla müharibə ilə əlaqədardır. Bəzi Amerika müdafiə raketləri Avropadan Yaxın Şərqə köçürülüb və ABŞ və müttəfiqləri İran raketlərinə və dronlarına qarşı hava hücumundan müdafiə sistemlərindən fəal şəkildə istifadə ediblər.
Bütün bunlara baxmayaraq, NATO və Pentaqon kritik sursat çatışmazlığı iddialarını rədd edir. Alyansın sözçüsü polkovnik Martin O'Donnell Avropada "kritik" “Patriot” çatışmazlığı iddiasının yalan olduğunu deyir. Pentaqon həmçinin Amerika sursat çatışmazlığı ilə bağlı məlumatları yalan adlandırıb.
Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin (CSIS) məlumatına görə, İranla müharibə ABŞ-ın “Patriot” ehtiyatının təxminən 65%-ni - 2330 raketdən təxminən 1500-nü - istehlak edib. ABŞ 2026-cı ilə qədər bu raketlərdən təxminən 600-nü istehsal etməyi planlaşdırır və istehsalın 2030-cu ilə qədər ildə 2000-ə qədər artacağı gözlənilir.
Eyni zamanda, Avropadakı ABŞ ordusu ATACMS taktiki ballistik raketlərinin çatışmazlığı ilə üzləşir. Lakin hücum sursatları ilə bağlı vəziyyət o qədər də ciddi hesab edilmir, çünki Avropa ölkələri "Taurus" və "Storm Shadow" da daxil olmaqla öz uzaqmənzilli sistemlərinə malikdirlər.
Avropa ölkələri öz hava hücumundan müdafiə sistemləri ilə çatışmazlığı qismən kompensasiya etməyə ümid edirlər. Almaniyanın sentyabr ayında Avropanın ilk “Patriot” raket istehsalı müəssisəsini açacağı və ilk tədarüklərin gələn ilin əvvəlində başlaya biləcəyi gözlənilir. Lakin Rusiyanın NATO ölkələrinə raket zərbəsi endirməsi ilə bağlı təcili təhlükə hazırda yüksək hesab edilmir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, Rusiyanın Ukraynaya qarşı davam edən müharibəsi Moskvanın Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarla eyni vaxtda NATO-ya qarşı genişmiqyaslı hava əməliyyatı aparmaq imkanlarını məhdudlaşdırır.
Tahir TAĞIYEV
