Elçin Əfəndi: “Gürcüstanla Azərbaycanı müqayisə etmək düzgün deyil, çünki…”
Cəmiyyətin ahəngdar inkişafında, onun intellektual potensialının formalaşdırılmasında, maddi sərvətlərin insan kapitalına çevrilməsində təhsil, xüsusilə də ali təhsil müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.
Sürətli dəyişikliklərin baş verdiyi hazırkı vaxtda məhz ali təhsil sosial-iqtisadi və mədəni sahələrdə davamlı inkişafa təkan verən real qüvvə hesab edilir. Bu mənada təhsilə cəmiyyətdən təcrid olunmuş şəkildə qiymət vermək mümkün deyil və belə bir qiymət obyektivlikdən uzaq olardı. Cəmiyyətin inkişafı təhsilin inkişafını da şərtləndirir və əsas amilə çevrilir.
Bu günlərdə ali təhsilli insanların statistikası açıqlanıb. Bəlli olub ki, Azərbaycanda 25 yaşdan yuxarı əhalinin cəmi 17,67%-nin ali təhsili var. Qonşu Gürcüstanda isə bu göstərici az qala iki dəfə çoxdur - 33,69%. Onu da bildirək ki, Gürcüstan hökuməti bu göstəricidən məmnum deyil, məhz buna görə gələn ildən dövlət ali məktəblərinin hamısında dövlət dilində təhsil tam pulsuz olacaq.
Maraqlıdır, Azərbaycanda ali təhsilli əhalinin faiz göstəricisinin aşağı olmasının səbəbi nədir? Bu fakt nə dərəcədə düzgündür?
“Azərbaycanda həm bakalavr, həm də magistratura pilləsində təhsil alan tələbələrin sayı 200 min nəfərdən çoxdur, ancaq Gürcüstanda bu rəqəm 88–89 min nəfərdir”
Təhsil eksperti Elçin Əfəndi “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, Gürcüstanla Azərbaycanı müqayisə etmək düzgüm deyil: “Çünki Gürcüstanda əhalinin sayı Azərbaycandan çoxdur. Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda həm bakalavr, həm də magistratura pilləsində təhsil alan tələbələrin sayı 200 min nəfərdən çoxdur. Lakin Gürcüstanda bu rəqəm 88–89 min nəfərdir. 2025–2026-cı tədris ilində ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunan tələbələrin demək olar ki, 50 faizə yaxını məhz dövlət sifarişi hesabına təhsil haqqı qazanıb. Bunun üzərinə sosial həssas qrupa daxil olan, yəni sosial statusu olan şəxsləri də gəlsək, təxminən 35 min nəfər və daha çox insan demək olar ki, dövlət sifarişi, yəni dövlət büdcəsi hesabına təhsil alır. Bura şəhid ailələri, məcburi köçkünlər, valideyn himayəsindən məhrum olmuş şəxslər və sair kateqoriyalar daxildir. Magistratura pilləsində isə təxminən 6–7 min nəfər dövlət sifarişi hesabına təhsil haqqı qazanıb. Burada da yenə sosial statusa malik təhsil alanları nəzərə aldıqda, təxminən 8 min nəfərə yaxın şəxs məhz dövlət sifarişi ilə təhsil alır.
O da bəllidir ki, Prezident İlham Əliyevin müvafiq sərəncamı əsasında Təhsil Tələbə Kredit Fondu yaradılıb və bu fond da insanlar üçün təhsillə təmin olunma baxımından müsbət imkanlar yaradır. Könül istərdi ki, dövlət maksimum imkanlar yaratsın və vətəndaşlar ali təhsili pulsuz əldə edə bilsinlər. Ancaq yenə də bu göstərici pis deyil”.
Günel CƏLİLOVA
