75 yaşın nuru

Tarix: 01.05.2015 / 03:18
Bölmə: Sosial

Biliyin ağası olmaq üçün zəhmətin köləsi olmaq gərəkdir

Balzak

Uzun zamandır ki, bu yazını yazmaq istəyirəm. Ancaq hamı kimi mənim üçün də başlamaq çətin olur. Yəni əgər yazacağım insan həm də mənə doğma və əzizdirsə... Bu lap fikirlərimi pərakəndə edir. Çünki ürəyimdə o qədər sözüm olur ki, onları bir-birinin ardınca düzmək üçün yollar axtarıram.

Bir alimdən «Kimi ağsaqqal saymaq olarğ» deyə soruşduqda, o: «Elmini başqalarına öyrədən elm sahibini» cavabını vermişdir. Bu dahiyanə cümləni oxuyanda sevindim. Sevindim ki, başlaya bilərəm.

O xoşbəxt insanlardanam ki, ömür yoluma həmişə xeyirxah, təmənnasız, müdrik, ədalətli, gözəl şəxsiyyətlər çıxıb. İlk dəfə əlimdən tutub məni tələbə auditoriyasına öz assistenti kimi aparanda, müəllimlik peşəsinin çətinliyini, sirrini, müqəddəsliyini öyrədəndə bu xeyirxah insan həyəcandan dili-dodağı əsən bir xanıma «Sən yaxşı müəllim olacaqsan!», deməklə, deməmiş bir insanın həyatında mayaka çevrilir. Söhbət əməkdar müəllim, ADMİU-nun dosenti, 100-ə qədər məqalənin, neçə-neçə tərcümənin, dərs vəsaitinin müəllifi Əzizağa Quliyevdən gedir.

75 yaş müdriklik yaşıdır, müdriklik, ziyalılıq isə insanın mənəviyyatından, genetik kodundan gəlir. Əzizağa Quliyev də 75 ildir ki, taleyin yolunda addımlayır. Əsas da odur ki, bu illərdə o öz yolu ilə gedir. Kiminsə yoluna çıxmır. Qətiyyətli, ədalətli, düzə-düz, cəsarətli, qorxmadan, çəkinmədən əsl vətəndaş kimi yaşayır.

Əzizağa müəllim 1940-cı il mayın 4-də Bakıda anadan olub. 1958-ci ildə orta məktəbi bitirən bu gənc oğlan taleyini M.A.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Teatr İnstitutuna bağlayır. Burada xalq artistləri Məhərrəm Haşımov, Əli Zeynalov və Əjdər Sultanovdan aktyor sənətinin sirlərini öyrənir.

1962-1965-ci illərdə səhnə danışığı üzrə müəllim işləyən Əzizağa Quliyev təhsilini davam etdirmək üçün Moskvaya yollanır. Əzizağa Quliyev öz zəhməti və əziyyəti sayəsində «Səhnə danışığı» kafedrasında müəllimlikdən dosent vəzifəsinə qədər yüksəlir. Ancaq bu yüksəlişi yazdığı neçə-neçə metodiki vəsait, dərslik, məqalə meydana gətirir.

Səhnə danışığına, aktyor və rejissorların yaradıcılığına həsr olunmuş 100-ə qədər məqalə «Dil mədəniyyəti» məcmuəsində, «Qobustan» incəsənət toplusunda, «Mədəniyyət dünyası» elmi-nəzəri məcmuəsində, «Ədəbiyyat və incəsənət», «Xalq qəzeti», «Mədəniyyət», «Kaspi» və başqa dərgilərdə çap edilir.

Onun səhnə danışığı problemlərinə həsr olunmuş «Düzgün ədəbi tələffüz haqqında», «Bədii danışıq haqqında», «Səhnə danışığına diqqəti artıraq», «Səhnədə danışmaq məharəti», «Artıran söz qədrini» və s. məqalələri cəmiyyətdə böyük rezonans yaradır. Görkəmli fransız ədibi Viktor Hüqonun gözəl bir kəlamını xatırlatmaq istərdim: «Xeyirxahlıq və ləyaqət, nəciblik və insanpərvərlik insanın içindəki günəşdir. Bu günəş insanın daxilində anadangəlmə varsa, onu söndürmək yoxdursa, alovlandırmaq mümkün deyil».

İtalyan filosofu Leon Albertse deyir ki, «xeyirxah və alicənab insanlar anadan belə doğulurlar. Onlar bu dünyaya nəcib, əzəmətli, möhtəşəm və faydalı işlər görmək üçün gəlirlər».

Əzizağa Quliyev də bu dünyaya faydalı işlər görmək üçün gəlib. Çünki onun ürəyi millətinin, sənətinin, dərs dediyi «Səhnə danışığı» fənninin və tələbələrinin ürəyi ilə birgə döyünür. Çünki bu yol zəhmətdən, fədakarlıqdan və sınaqlardan keçib. Əzizağa Quliyev işgüzarlığı, zəhmətkeşliyi ilə birlikdə həm də mərd, məsləkli, əqidəsi bütöv olan insandır. Hələ eşitməmişəm ki, nəyinsə xatirinə yaxşıya yaman, yaxud yamana yaxşı desin. Bizim zəmanə üçün o qədər də münasib olmayan bu xarakteri bu insan qoruyub saxlaya bilir. Və əminəm ki, heç zaman bu xüsusiyyətini dəyişməyəcək. Çünki o bir günün adamı deyil, dədə-babalardan gələn mükəmməl bir xarakterin insanıdır ki, onun tarixi çox böyük miqyaslarla ölçülür.

Əzizağa Quliyev aktyorlar və rejissorlar haqqında çoxlu sayda elmi-publisistik məqalənin müəllifidir. «Aktyor və müəllim bədii qiraət ustası», «Arzuları böyük idi», «Qocaman müəllim, təcrübəli rejissor», «İstedad və əməksevərlik», «Sənətkar unudulmur» və s. yazıları görkəmli insanların ömür yoluna həsr edilib. Ancaq onun «Səhnə danışığı» fənninin tədrisinin təkmilləşməsinə xidmət edən bir sıra metodiki vəsaitləri indi biz müəllimlərin tütyə kimi istifadə etdiyi mənbələrdir. «Diksiya və bəzi metodik göstərişlər», «Mətn üzərində iş», «Orfoepiyaya aid metodik göstərişlər», «Səhnə danışığı və onun tədrisi haqqında», «Yanıltmaclarda danışıq texnikasının təkmilləşdirilməsi», «Təmsil üzərində aparılan işin aktyor tərbiyəsində əhəmiyyəti» və başqa vəsaitlər tələbələrin və müəllimlərin stolüstü kitablarıdır.

2011-ci ildə uzun illər elmi-pedaqoji fəaliyyəti nəticəsində onun Azərbaycan dilində ilk «Səhnə danışığı» adlı dərsliyi işıq üzü gördü. Bu dərsliyin çap olunması «Səhnə danışığı» kafedrasında bir bayrama çevrildi. Çünki rus ədəbiyyatından bəhrələnən müəllimlərimiz axır ki, milli dərsliklə təmin olundular. Tələbələrin həmin dərsliyə böyük ehtiyacını nəzərə alan hörmətli rektor professor Fərəh xanım Əliyeva onun ikinci nəşrinə qayğı göstərdi. Ə.Quliyev «Aktyor sənəti» fənninin tədrisi ilə əlaqədar da faydalı işlər görüb. 1970-ci ildə onun tərcüməsində fundamental dərslik sayılan «Stanislavski məktəbi əsasında aktyor tərbiyəsi» kitabı nəşr edilir. Bu əsər «Aktyor sənəti»nin tədrisinə dair qiymətli dərslikdir.

1980-1987-ci illərdə radionun «Qiraət salonu» verilişinin müəllif və aparıcısı olan Ə.Quliyev verilişlərdə bədii qiraət sənətinin müxtəlif problemlərinin yollarını axtarır.

53 illik elmi-pedaqoji fəaliyyəti ərzində yetişdirdiyi xeyli tələbə fəxri adlara layiq görülüb. Xalq artistləri Şəfiqə Məmmədova, Canəli Əkbərov, Rafiq Hüseynov, Ramiz Novruzov, Qabil Quliyev, Nurəddin Mehdixanlı, Zərnigar Ağakişiyeva, Səidə Quliyeva, əməkdar incəsənət xadimləri Qəmər Məmmədova, Baba Piriyev, Bəxtiyar Xanızadə, Mehriban Ələkbərzadə, əməkdar artistlər Kazım Abdullayev, Rafiq İbrahimov, Ayşad Məmmədov, Əli Nurzadə, Əkbər Əliyev, Elşən Cəbrayılov, Sevinc Əliyeva, Vahid Əliyev, Elşən Rüstəmov, Novruz Cəfərov, Şəfəq Əliyeva, Adil Zeynalov onun zəhmətinin bəhrələridir.

Hal-hazırda tələbələrindən dosent Nadir Hüseynov, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Kəmalə Mehdiyeva və Əlizaman Mirzəyev «Səhnə danışığı» kafedrasında öz ustadları ilə birgə fəaliyyət göstərirlər.

Həyat da davam edir. Səmərəli və intensiv fəaliyyət də. Bu fəaliyyət Əzizağa müəllimi qətiyyən yormur. Ə.Quliyevin hazırda «Stanislavski sistemi» «Səhnə danışığı» fənninin tədrisinin əsaslarından biri kimi, «Səhnə danışığı» fənninə dair praktikum (Z.Eldarqızı ilə birlikdə) metodiki vəsaitləri, dram teatrı və kino aktyoru ixtisası üzrə yenidən işlədiyi (K.Mehdiyeva və N.Hüseynovla) proqramı çapa hazırlanır.

Hörmətli Əzizağa müəllim! Vaxt gəlib keçəcək, sizin Azərbaycan mədəniyyəti üçün etdiyiniz xidmətlər sizin yetişdirdiyiniz tələbələrin araşdırmaları, tədqiqatları, monoqrafiyaları olacaq. Sizin gənclərə göstərdiyiniz mənəvi yardımların özü tarixin özü qədər yaşayacaq.

75 yaşınız mübarək! Ömrünüz uzun, canınız sağlam, arzularınız çin olsun!

Zülfiyyə Eldarqızı

Sənətşünaslıq üzrə

fəlsəfə doktoru

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən çıxarılmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...