İstehlakçılar tədricən qənd məhsulunu qida rasionundan çıxarmağa çalışırlar. Bunu da onunla əsaslandırırlar ki, müəssisələr qəndin içinə min cür mənşəyi məlum olmayan maddələr, qatqılar qatır, bu da sağlamlığa ziyanlıdır. Son zamanlar ölkədə qənd istehsal edən müəssisələrlə bağlı şikayətlər artıb və vətəndaşlar qənd məhsullarının keyfiyyətindən, rəngindən ciddi narazılıq edir.
Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən (AQTA) mətbuata bildirilib ki, qurum tərəfindən ölkə ərazisində qida təhlükəsizliyinin təmin olunması və əhalinin sağlamlığının qorunması istiqamətində monitorinqlər davam etdirilir. Nəzarət tədbirləri çərçivəsində ölkə ərazisində qənd istehsalı müəssisələrində aparılan monitorinqlər zamanı ticarət şəbəkələrində satışı həyata keçirilən qənd məhsullarından nümunələr götürülərək müayinələrə cəlb olunub və bir sıra məhsullarda kükürd-dioksidin (SO2) kütlə payının normativ sənəddə göstərilən həddən yüksək olduğu aşkar edilib.
Müəyyənləşdirilmiş faktlarla əlaqədar, qanunvericiliyə uyğun olaraq, həmin məhsulların satışdan çıxarılması ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilib, həmçinin tədbirlərin görülməsi və nəticəsi barədə Agentliyə məlumat verilməsi üçün istehsalçı şirkətlərə müraciət olunub.
Yoxlamalar nəticəsində tərkibindəki kükürd-dioksidin kütlə payının normadan artıq olduğu müəyyən edilmiş əmtəə nişanları və istehsal müəssisələrinin siyahısına baxdıqda orada xeyli sayda populyar müəssisələrin adlarını görürük. Biz o müəssisələrə etimad göstərib onların istehsal etdiyi məhsulları alıb istifadə edirik. Məsələn, siyahıda “Qidam” ağ qənd, “Bol” ağ qənd, “Yek dad” ağ qənd, “Bolqənd” xırda qənd, “Bolluq” ağ qənd və s. var.
Bu cür müəssisələrlə necə mübarizə aparmaq olar? Onları aşkarlayıb cərimələmək cəza tədbiri kimi kifayət edirmi?
“Qənd istehsalı sahəsində ciddi nöqsanlar var, bunlar hamısı faktlarla sübut olunub”
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, qənd istehsal edən müəssisələrlə bağlı bu problem uzun illərdir mövcuddur. Şikayətlərə, müraciətlərə baxmayaraq, hələ də bu problemin öz həllini tapmadığını deyən E.Hüseynovun sözlərinə görə, SO2 maddəsinin əlavə edidiyi əmtəə nişanının bazardan çıxarıldığı deyilsə də, o məhsullar hələ də marketlərdə var. E.Hüseynov qeyd etdi ki, bununla bağlı müvafiq məktubla həm AQTA-ya, həm də digər dövlət qurumlarına müraciət edib: “Bu məktubu biz bir sıra dövlət orqanlarına, o cümlədən də İqtisadiyyat Nazirliyinin Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə, Standart İnstitutuna və sair yerlərə göndərdik. Göründüyü kimi, bu məsələ bu ilin fevral ayında qaldırılıb. Amma Azad İstehlakçılar Birliyi bununla 2019-cu ildən məşğul olur. AQTA yarandığı tarixdə ilk dəfə olaraq malların və müəssisələrin adlarını çəkdi. Daim AQTA partizan kimi susur, müəyyən etdiyi təhlükəli malların nə adını çəkir, nə də satıldığı yeri qeyd edir, ümumi danışır. AQTA-nın bu məlumatı bizim üçün çox əhəmiyyətlidir. AQTA-nın bu işini təqdirəlayiq hesab edirəm. Uzun müddət bu qurumla iş aparmışıq, Azad İstehlakçılar Birliyi qurumda şuranın üzvüdür. İstəyirik, AQTA elə bir iş aparsın ki, ondan yararlansın. Qurumun ilk dəfə əmtəə nişanının adını çəkməsi bizi sevindirdi, ona görə AQTA-ya təşəkkür məktubu da göndərdik.
Təəssüflər olsun ki, AQTA-nın, bütövlükdə dövlət orqanlarının çatışmayan cəhətlərindən biri KİV-lərdə gedən bu kimi informasiyaları, məsələləri təqib etməmələridir. Məsələn, KİV-də reklamlar gedir. Kiloqramı 4 manata kolbasalar, sosiskalar təklif edilir, AQTA və başqa dövlət orqanları bunu təqib etmir ki, onları kim və harada hazırlayır, niyə belə ucuzdur? 26 ildir istehlakçı hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğulam, amma hələ indiyə qədər görməmişəm ki, hansısa icra hakimiyyəti istehlakçı hüquqlarının pozulması ilə bağlı KİV-də gedən informasiyaya reaksiya versin. İcra Hakimiyyətləri haqqında qanunun 4 və 5-ci maddələrində birmənalı şəkildə göstərilir ki, onların istehlakçı hüquqlarını qorumaq məsuliyyətləri var”.
E.Hüseynov hesab edir ki, icra hakimiyyətləri istehlakçı hüquqlarının pozulması məsələsinə reaksiya verməlidir. “Tarixdə ilk dəfə AQTA problemə reaksiya verdi və müəssisələrin, əmtəə nişanlarının adlarını açıqladı. Bəli, qənd istehsalı ilə məşğul olan müəssisələrin əməlləri ilə tanışıq.
Qənd istehsalı sahəsində ciddi nöqsanlar var, bunlar hamısı faktlarla sübut olunub. Bizim təşkilat qənd məsələsində Baş Prokurorluqla da səmərəli əməkdaşlıq edir. Biz qida təhlükəsizliyinin pozulması ilə bağlı məsələlərə daha çevik reaksiya verilməsini istəyirik. Bu cür müəssisələrə qarşı ciddi tədbirlər görülməlidir”. E.Hüseynov deyir ki, bundan sonra da qida təhülkəsizliyi məsələsi ilə bağlı dövlət qurumları ilə daha da sıx əməkdaşlıq edəcəklər.
Leyla QARAXANLI
