Naxçıvandakı "Əshabi-Kəhf" ziyarətgahına əcnəbi axını gördük...

Tarix: 07.01.2015 / 01:38
Bölmə: Sosial

Bu gün Möminə Xatun, Qeysəriyyə kimi tarixi memarlıq abidələrilə yanaşı, "Əshabi-Kəhf" ziyarətgahı da Naxçıvanın simvoludur. Bura bölgələrlə yanaşı, xarici ölkələrdən də ziyarətə gələnlər var. "Əshabi-Kəhf" Naxçıvan şəhərindən təqribən 12 km aralı, İlandağ ilə Nəhəcir dağı arasındakı təbii mağara ziyarətgahdır.

"Əshabi-Kəhf" təkcə ziyarətgah deyil, həm də Azərbaycanın ən qədim tarixi abidələrindən biridir. Təsadüfi deyil ki, İslamın müqəddəs kitabı "Qurani-Kərim"də də bu tarixi abidə, ziyarətgahın adı çəkilir. Rəvayətə görə, Allaha iman gətirmiş bir qrup şəxs təqiblərdən yaxa qurtarmaq üçün bir itlə mağarada gizlənib. Onlar dincəlmək üçün uzanıb və Allah onları bir neçə yüz il yatırdıb. Bu insanlar oyandıqdan sonra dünyanın nə qədər dəyişdiyini görüb, Allahdan əbədi olaraq dünyadan köçmələrini istəyib və qeyb olublar. "Əshabi-Kəhf" mağarasının quruluşu, təbii coğrafi şəraiti buranın ilkin yaşayış məskənlərindən biri olmasını söyləməyə əsas verir. Mağarada qışın soyuğundan, yayın istisindən qorunmaq üçün hər cür şərait var. Mağaradakı təbii sığınaqlar ayrı-ayrı otaqları xatırladır. Buranın təbii girişi çox çətin keçilə bilən, sürüşkən qayadan ibarətdir ki, bu da mağaradakıları düşmənlərin və vəhşilərin hücumundan qoruyurmuş. Mağarada bir neçə kitabə də var. Mağaranın əsas inancları daş, su, ağacla bağlıdır. "Əshabi-Kəhf"in ətrafındakı yol boyu bütün kol və ağaclara əl yaylıqları, əski və parça hissələri bağlanır ki, bunlar da "niyyət", "dilək" adlanır. "Əshabi-Kəhf"ə çatmamış, yolun kənarında çoxlu qəbirlər var. Qəbirlərin burada nə vaxtdan və kimə məxsus olduqları məlum deyil. Mağaranın divarında izlər var. Bu, sanki divara söykənmiş insan izləridir ki, onlara da "Yeddi kimsənə" deyilir. Xalq arasında olan inama görə, həmin izləri öpmək vacibdir.

Məscidin qabağındakı "Qara daş"ın və "Damcıxana"nın ziyarəti əsas məqamlardan hesab edilir. Qara daş müqəddəs hesab edildiyindən, insanlar onu öpürlər. Bəzən xəstələr niyyət edib qara daşın yanında yatır. Bir sıra xəstələrin buradan nicat tapıb qayıtması söylənir. "Damcıxana" məscidin yuxarı tərəfində, bir neçə metr hündürlükdə yerləşir. Açıq salon şəklində olan həmin yerdə tavandan su damır. Maraqlıdır ki, ilin yağışlı və quraq keçməsindən asılı olmayaraq, burada damcı kəsilmir. Bu məqamda hər cür niyyət etmək olar. Yəni həm xəstələr, həm də hər hansı bir arzusu olan niyyət edib oturur damcının altında. Damcının başa və ya çiyinə düşməsi niyyətin tez hasil olacağı, aşağı ətraflara, bədənin hər hansı bir yerinə düşməsi isə nisbətən gec hasil olacağı kimi yozulur. Damcı düşməsə, deməli, niyyət qəbul olunmur. Ziyarətgahda ən uca (yüksək) məqam "Cənnət bağı" adlanan yerdir. Əvvəllər bura çıxmaq çox çətin idi. İndi isə dəmir pilləkənlər bu işi asanlaşdırıb. Silindrik formalı, hər tərəfdən yüksək qayalarla əhatə olunan bu məqam duaların qəbul olunduğu yer sayılır.

Bu müqəddəs yeri ziyarətə gələnlər həmin gənclərin bir zamanlar yatdıqları qayanın içərisində Allahdan arzu edib, ora daş yapışdırırlar. Əgər kimin niyyəti baş tutacaqsa, həmin adamın daşı bura yapışır. "Əshabi-Kəhf" ziyarətgahında insanın marağına səbəb olan tək bu yer deyil.

"Əshabi-Kəhf"i ziyarətə gələnlər bu qayanın yanında niyyət tutub, onun içərisindəki dar cığırdan keçməyə çalışır. Əgər həmin dar cığırı keçə bilsələr, onda niyyətləri baş tutacaq. Deyirlər ki, kimin niyyəti safdır, bu cığırdan keçəcək. Əksinə olduğu təqdirdə isə, o şəxs nə etsə də, bu dar cığır onun üçün keçilməz olacaq. Ziyarətgahda qara daş, yəni meteroit də var. Bu daşın göydən nə zaman və necə düşməsi haqda məlumat yoxdur.

"Əshabi-Kəhf" ziyarətgahında olan məsciddə iki yazılı daş var. Onlardan birinin tarixi bəlli olmasa da, digəri 1109-cu ilə aiddir. Qeyd edək ki, "Qurani-Kərim"in "Kəf" surəsinin ayələri yazılan bu daşlar Naxçıvan xanlığı tərəfindən qoyulub.

Məlumat üçün bildirək ki, mərhum prezident Heydər Əliyevin sərəncamı ilə "Əshabi-Kəhf" 1998-ci ildə dövlət müəssisəsi kimi qeydiyyatdan keçib. Elə həmin vaxt da ziyarətgahın abadlaşdırılmasına qərar verilib. 2006-cı ildə isə növbəti dəfə bərpa işləri aparılıb.

Ziyarətgah işçisinin sözlərinə görə, payız aylarında "Əshabi-Kəhf"i ziyarət edənlər digər aylara nisbətən çox olur: "İndi "Əshabi-Kəhf" Naxçıvanın ən böyük ziyarətgahı, dini kompleksidir. Artıq buraya asfalt yol, elektrik və içməli su xətləri çəkilib. Yolun kənarlarında ağaclar əkilib. Burada bərpa və abadlıq işlərinə 1998-ci ildən başlanıb. Ərazidə yerə piltə daşlar döşənib, ağaclara su verilir. Təxminən 200 metr yüksəklikdə dağın üzərində böyük məscid tikilib. Həmin məscidin daşları aşağıdakı maşın yolundan yuxarıya bir-bir əllə daşınıb. Əvvəllər "Əshabi-Kəhf"in möcüzəli yerləri hesab olunan "Damcılı mağara" və "Cənnət bağı"na hər adam qalxa bilməzdi. Çünki sıldırımlı yerləri və dəmir nərdivanla düzəldilmiş sınıq-salxaq "qırx pillə"ni qalxmağa hər kəsin cəsarəti çatmırdı. Lakin indi "Damcılı mağara"ya da, "Cənnət bağı"na da hər kəs, hətta qadınlar və uşaqlar da qalxa bilər.

Əvvəllər buradakı ağaclar susuzluqdan quruyurdu, indi isə Vayxır su anbarından buraya su çəkilib. İçməli su üçün də artezianlar vurulub".

"Əshabi-Kəhf"i ziyarətə gələnlər arasında əcnəbilərə də rast gəlmək olar. "Əshabi-Kəhf"də olarkən oraya daha çox türk, ingilis və İran vətəndaşlarının ziyarətə gəldiklərinin şahidi olduq.

Türkiyədən gələn ziyarətçi Hüsnü Hakkuş bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, o, həqiqi "Əshabi-Kəhf"in Naxçıvanda olduğunun şahidi oldu: "Qurani-Kərim"də oxuduğumla bura uyğun gəlir. Bu qənaətə gəldim ki, onlar həqiqətən burada yaşayıblar. Digər abidələr belə deyil. Belə bir abidədən biri də Türkiyənin Mersin şəhərində, həmçinin İordaniyada da var, mən oranı da ziyarət etdim. Mən bu ziyarətgahda niyyət etdim, daş yapışdırdım, yapışdı. İnşallah, dualarım qəbul olar".

Qeyd edək ki, ziyarətgahın ərazisində məscid, qonaq evi, bələdçi otağı və hədiyyələr mağazası da fəaliyyət göstərir.

Gün ərzində yüzlərlə insan buranı ziyarət edir.

Həmçinin, onu da qeyd edək ki, "Əshabi-kəhf" ölkə turizminə gəlir gətirən məkanlardan biridir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 02.10.2026 / 15:47

Yeni pensiya mexanizminə qarşı ciddi bir sual qoyulub - "fərqli əmsallar" nə deməkdir?

Tarix: 02.10.2026 / 13:52

DİN 21 şagirdin naməlum şəxsin payladığı konfetdən zəhərləndiyi xəbərlərini təkzib etdi...

Tarix: 02.10.2026 / 13:44

Sumqayıtda orta məktəbdə kütləvi zəhərlənmə - şagirdlərin vaxtı keçmiş şirniyyatdan zəhərləndiyi ehtimal edilir...

Tarix: 02.10.2026 / 12:33

"Rəqəmsal transformasiyanın inkişafı özü ilə bərabər təhdidlər gətirir" - Davud Rüstəmov

Tarix: 02.10.2026 / 11:26

Azərbaycanlı hüquqşünas Portoda keçirilən Dünya Bioetika Konqresində ölkəmizin transplantasiya təcrübəsini təqdim edib

Tarix: 01.10.2026 / 23:12

Yağıya “can” demə... düşmənə əyilmə... Dilican dərəsi...

Tarix: 01.10.2026 / 22:38

Dissertasiyaların rus dilində yazılmasının yaratdığı problemlər

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:23

Hərbi hissəni özbaşına tərk etmiş Azərbaycan hərbçisi Ermənistan ərazisində saxlanılıb

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 01.10.2026 / 21:35

Azərbaycanın dövlət qulluğunda “ikili vətəndaşlıq” problemi yarana bilər...

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 19:18

Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...