Azərbaycanda, elə bütün dünyada son günlərdə koronavirusa yoluxma hallarının artımı müşahidə olunur. Baş verənlər fonunda dünya boyu yenidən sərt karantin tədbirlərinin görülməsi istisna edilmir.
Artıq bir çox Avropa ölkələri bu xüsusda müvafiq addımlar atmağa hazırlaşır. Əsasən də ona görə ki, son bir neçə həftə ərzində Qərbi Avropa ölkələrində koronavirusa yoluxma hallarının artımı qeydə alınır. Lakin “The Guardian” qəzeti yazır ki, hətta Avropanın özünü də mat qoyan Britaniyadakı vəziyyətdir. İspaniyanın ABC kanalı sual edir: “Britaniyada COVİD-ə niyə gündə 40 min yoluxma var?” Fransanın “L’Express” qəzeti Britaniyanı “Fəlakətli uzaqgörməzlik” ifadəsilə tənqid edir. İtaliyanın “Corriere della Sera” qəzetinin başlığı isə belədir: “Vahimə Londona qayıdır”. Bundan əvvəl Britaniyanın səhiyyə naziri Sacid Cavid ehtimal etdiyini bildirmişdi ki, bu qış yoluxmaların sayı günə 100 mini keçə bilər: “Britaniyalılar nə qədər ölüm görmək istəyirlər ki, öz azadlıqlarına məhdudiyyət qoysunlar?”. Britaniyada koronavirusa yoluxma halları sentyabrın ortalarından bəri sürətlə artsa da, əhalisini müəyyən qədər peyvənd etmiş Avropa ölkələrində də yoluxma halları sürət götürməyə başlayıb. “OurWorldinData” saytının yazdığına görə, Britaniyada oktyabrın 20-də hər milyon əhaliyə 665,5 yeni yoluxma qeydə alınıb. İspaniyada bu rəqəm 40, İtaliyada 44.5, Fransada 80.2, Almaniyada 146.7, Niderlandda 223.3, Belçikada 328.8-dir. Hesab edilir ki, Britaniyada rəqəmlərin yüksək olmasının səbəbi karantin tədbirlərinin xeyli yumşaldılması olub. Bu da fəlakətli nəticələrə gətirib çıxarıb. İndi Britaniya nümunəsindən qorxan Avropa ölkələri bu vəziyyətdə yenidən məhdudiyyətlərə qayıdır. Belçika oktyabrın 21-də insanlara yenidən maska taxmağı və evdən işləməyi tövsiyə edib. Orada gündəlik yoluxmalar 40 faiz artıb. Belçikanın səhiyyə naziri Frank Vandenbruke bu xüsusda deyib: “Biz aşkar şəkildə dördüncü dalğanın içindəyik. Bizi qarşıda daha çox yoluxma və təəssüf ki, xəstəxanaya düşənlərin sayının artması gözləyir”. Niderlandda son iki həftədə yoluxmalar iki dəfə artıb. Hətta sentyabrın ortalarından bəri yoluxanların sayını hər bir milyona 100 civarında saxlamağı bacarmış Almaniyada da yeni yoluxmalar 40 faiz artıb.
Fransada parlament vaksin pasportlarından gələn yayadək istifadə icazəsi verilməsi barədə qərar qəbul edib. İspaniyada gündəlik yoluxmalar 17, İtaliyada 6 faiz artıb. Lakin Qərbi Avropada bir çoxları koronavirusun belə sürətlə yayılmasına görə Britaniyanı ittiham edir. Onlar deyirlər ki, Avropanın başqa yerlərində məhdudiyyətlərin qaldığı bir vaxtda ötən yay London fiziki məsafə saxlanması və maska taxılması kimi məhdudiyyətləri tamamilə ləğv edib. Bundan başqa, Britaniya COVID pasportları tətbiq etməkdən boyun qaçırıb. Tənqidçilərin fikrincə, Avropada COVID-in dördüncü dalğasına görə məsuliyyəti London daşıyır. Bütün məhdudiyyətləri ləğv edən Britaniya indi günə 50 min yoluxma, 200 ölüm halı ilə üzləşir. Bu səbəbdən ekspertlər düşünür ki, Avropa bir sıra məhdudiyyətləri saxlamaqla bəlkə də kütləvi yoluxmadan yan keçə bilər. Belə vəziyyətdə Latviyada koronavirusla əlaqədar komendant saatı qüvvəyə minib. Latviya Karantin İdarəetmə Şurasının qərarına əsasən, noyabrın 15-dək ölkə ərazisində komendant saatı tətbiq edilib. Hər gün axşam saat 20:00-dan səhər 5:00-ə qədər yalnız təcili səbəblərdən evdən çıxmağa icazə verilir. Məhdudiyyət vaksinasiyadan asılı olmayaraq hamıya şamil edilir. Ölkədə komendant saatının tələblərinə riayət olunmasını hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları izləyir. Latviyada karantin dövründə qüvvədə olan məhdudiyyətlərə əməl etməyənləri 2 min avroya qədər cərimə gözləyir. Rusiyada koronavirus infeksiyası ilə bağlı vəziyyətin pisləşməsi ilə əlaqədar bir həftəlik tətil elan olunub. Oktyabrın 30-dan noyabrın 7-nə kimi qeyri-iş günü elan olunub. Moskvada isə infeksiya ilə bağlı artıq yeni məhdudiyyətlər tətbiq olunub. Mer Sergey Sobyanin oktyabrın 28-dən noyabrın 7-dək paytaxtda qeyri-iş günü elan olunması barədə fərman imzalayıb. Moskva merinin saytındakı məlumatda bildirilib: "Moskvada vəziyyət pis ssenari ilə inkişaf edir. Yaxın günlərdə koronavirusa yoluxmada tarixi pikə çatacağıq”. Pandemiya ilə əlaqədar Moskva meri qeyd olunmuş müddətdə bir sıra məhdudiyyətlərin tətbiq olunduğunu da açıqlayıb. Fərmana əsasən, oktyabrın 28-dən noyabrın 7-dək Moskvada dərman, ərzaq məhsulları və digər zəruri malların satışı istisna olmaqla bütün ticarət və xidmət sahələri fəaliyyətini dayandırır. Restoran və kafelər ancaq çatdırılma xidməti ilə işləyəcək. Məktəb və bağçalarda tətil elan ediləcək. Ali və orta ixtisas təhsili müəssisələri məsafədən təhsilə keçəcək. Teatr və muzeylərə giriş ancaq QR kod vasitəsi ilə həyata keçiriləcək. Kütləvi tədbirlərin yalnız ya dövlət hakimiyyəti orqanının, ya da “Rospotrebnadzor”un razılığı ilə keçirilməsinə icazə veriləcək.
Azərbaycanda da son günlərdə yoluxma hallarının sayının artması fonunda ölkəmizdə yenidən müəyyən karantin tədbirlərinin tətbiqi istisna edilmir.
Tahir TAĞIYEV
