Ölkəmizdə koronavirusa yoluxanların sayının sürətlə artması və daha çox bu virusa gənclərin yoluxması, ölüm hallarının cavanlaşması cəmiyyəti ciddi narahat edir.
Bildiyimiz kimi, xəstəxanalarda koronavirus xəstələrinin müalicəsi dövlət hesabına həyata keçirilsə də, ev şəraitində müalicə alan koronavirus xəstələri, ötən ildən fərqli olaraq, bu il TƏBİB tərəfindən dərman vəsaitləri ilə təmin olunmur. Bundan başqa, xəstələrin sayının artması səbəbindən dövlət xəstəxanalarında yer qıtlığının yarandığı da gizlin deyil. Düzdü, bəzi məmurlar yer probleminin olmadığını iddia etsə də, reallıq tamam başqa şey deyir. Ev şəraitində müalicə alan xəstələrin də hamısının maddi imkanı müalicəyə çatmır, dərmanlar “od bahasına”dır. Bu gün orta vəziyyətdə olan bir koronavirus xəstəsinin müalicəsi üçün ən azından 500 manat pul lazımdır. Bu pul isə çox adamda yoxdur. Dövlət koronaviruslu xəstələrin müayinəsi, müalicəsi üçün onsuz da bacardığını edir. Amma özəl klinikalar hələ də bu məsələdə vətəndaşlara hər hansı bir səviyyədə dəstək olmaq istəmir. Belə çağırışlar var ki, koronaviruslu xəstələrin ödənişsiz müalicə prosesinə özəl klinikalar da qoşulmalıdır. Bu çağırışı edənlər deyirlər ki, çox adamın müalicəyə maddi imkanı çatmır, bu səbəbdən də özəl klinikalar insanlara könüllü dəstək olmalı və müalicəsini təmin etməlidir.
Bu çağırışları daha çox ictimaiyyətdə tanınmış simalar edir və onlar özəl klinikaları vətəndaş yönümlü olmağa çağırırlar.
Şəmsəddin Əliyev: “Özəl klinikalar koronavirus xəstələrinin ödənişsiz olaraq müayinə və müalicəsi prosesinə qoşulmalıdır”
Tanınmış hüquqşünas Şəmsəddin Əliyev bizimlə söhbətində bildirdi ki, koronavirus fərdi problem deyil, bu, taleyüklü məsələdir, bütün dünya bundan əziyyət çəkir. Ş.Əliyev hesab edir ki, Azərbaycanda koronavirusdan daha tez zamanda xilas olmağın ən optimal yollarından biri də özəl klinikaların prosesə qoşulmasıdır. Ş.Əliyev deyir ki, özəl klinikalar ən başdan dövlətin koronavirusla mübarizəsinə dəstək verməli idi. Onun sözlərinə görə, hər özəl klinika bacardığı qədər koronaviruslu xəstələrin pulsuz müalicəsi ilə məşğul olmalıdır. “Hesab edirəm ki, COVİD-dən müalicə pulsuz olmalıdır. Artıq 1 aydır ki, pandemiyanın dairəsi böyüyür, yoluxanların sayı 4 mini ötdü, gündəlik ölənlərin sayı 50 nəfərə yaxınlaşdı. Həyəcan təbilinin səsləndirilməsi vaxtı çatdı deyəsən. Vəziyyət kritik olaraq qalır. Vətəndaşların müəyyən təbəqəsi Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın aktlarına boyun əymir, polisin sutka ərzindəki fasiləsiz xidmətini dəyətləndirmirlər. Nə etmək lazımdı?
Cəzalar sərtləşdirilməlidirmi?
Qənaətimə görə, indi də sosial güzəştlərə üstünlük verməyin vaxtı çatıb. Baxaq, görək nə dəyişəcək. Xəstəliyə yoluxanların - aztəminatlı, şəhid ailələrinin və qazilərin, Vətən müharibəsi veteranlarının, ümumiyyətlə xəstəliyə yoluxanların müalicəsi və dərman preparatları ilə təchizatı dövlətin hesabına həyata keçirilsin - pulsuz! Dövlətimizin buna kifayət qədər imkanı var! Çünki əvvəla, dərmanlar çox bahadır. Bir evdə 3 nəfər eyni xəstəlikdən müalicə olunursa onun pulunu tapmaq çox çətindir. Əksər hallarda bu xəstəliyin risq qrupuna aid olan qurbanların müayinəsi üçün 60-70, 75 manat, üstəgəl resept üzrə dərmanlara 500-700 manat lazım gəlir. Bu maliyyə çətinliyinə görə müəyyən qrup insanlar müayinəyə getmir, telefon vasitəsilə həkimlə əlaqə saxlayır, qabaqlayıcı təsir vasitəsi və profilaktik məqsədlə vitaminli həblər, immun preparatları almağa üstünlük verirlər. Bu da əslində baha başa gəlir. İmkansızlıq vəziyyətində sağlamlığı qoruyub saxlamaqda çətinlik çəkirlər”.
Ş.Əliyevin sözlərinə görə, özəl klinikalar çəkilib kənarda durmalı deyil. Onun bildirdiyinə görə, Zəfər günümüzdən sonra bəzi banklar yüksək vətənpərvərlik və alturislik nümayiş etdirib şəhid ailələrinin, qazilərin bank borclarını sildilər. “Bu dəfə də özəl klinikalar bu qəbildən olan xəstələri pulsuz müayinə və müalicə etsinlər. Özəl klinikalar koronavirus xəstələrinin ödənişsiz olaraq müayinə və müalicəsi prosesinə qoşulmalıdır. Nazirlər Kabineti məsələni ölkə Prezidenti ilə razılaşdırmaqla Azərbaycan Respublikası Konstitudiyasının 12-ci maddəsində ehtiva edilən “Dövlətin ali məqsədi”ni həyata keçirmək məqsədilə müvafiq qərar imzalasın. Evdə müalicə olunanlar pulsuz preparatlarla təmin edilsinlər. Səhiyyə Nazirliyi Baş Apteklər İdarəsinə müvafiq ğöstərişlər versin. Düşünürəm ki, bu da humanistliyin elit bir addımı kimi dünyaya görk olacaq. İndiki vəziyyətdə COVİD-in meydanı böyüməkdə davam edir. Ekspertlərin şərhinə görə, vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq çətin olacaq!”
Ədalət Rüstəm: “Bu bir ictimai-sosial çağırışdır ki, özəl klinikalar da bu məsələdə öz əlindən gələni etsin”
Azərbaycan Həkimlər Birliyinin İdarə Heyətinin üzvü, professor Ədalət Rüstəm də hesab edir ki, özəl klinikalar koronavirus xəstələrinin pulsuz müayinəsinə və müalicəsinə qoşulmalıdır: “Bu çox ağıllı təklifdir. Bu bir ictimai-sosial çağırışdır ki, özəl klinikalar da bu məsələdə öz əlindən gələni etsin. TƏBİB özəl klinikaların pulunu ödəməlidir, onlar da camaata pulsuz xidmət göstərməli, koronavirus xəstələrini müalcə etməlidir. Bu tipdə olmalıdır”.
Şakir Ağayev: “Xalqa xidmət sözdə yox, əməldə olmalıdır”
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayev də hesab edir ki, özəl klinikalar humanist addımlar atmaqdan çəkinməməlidir, əksinə, cəmiyyət üçün daha yararlı olmağı hədəfləməlidirlər: “Bu gün dünyada olduğu kimi, Azərbaycanda da koronavirusun növbəti dalğası tüğyan edir. Xəstələnlərlə və həyatını itirənlərlə bağlı ortada çox ciddi və narahatlıq doğuran rəqəmlər var. Bu gün heç kimə sirr deyil ki, dövlət xəstəxanalarına müraciət artdığından, onların bütün xəstələri təmin etmək imkanı yoxdur. Onlar bütövlükdə bu çağırışlara cavab vermək gücündə deyil. Xəstələrin sayı artıq 50 mini keçib və bunların hamısını yerləşdirmək üçün çarpayı sayı yetərli deyil. Bununla paralel olaraq da vaksinasiya prosesi gedir, artıq bu müəyyən mənada məcburi xarakter daşıyır. Artıq ali məktəblərdən tutmuş bütün idarə və müəssisələrə qədər hər kəsdən peyvənd tələb olunur. Təbii ki, özəl klinikaların bu prosesə qoşulması çox müsbət olardı. Çünki bu, qlobal bir problemdi. Bu baxımdan, özəl klinikalar bu prosesə qoşulmaqdan imtina etməməlidir. Onların bu prosesə könüllü qoşulması, bu prosesdə iştirakı həm ilk növbədə əhali üçün önəmli olardı, digər tərəfdən də, dövlətin yükünü bir qədər azaldardı. Əgər özəl klinikalar burada biznes fəaliyyəti ilə məşğul olub müəyyən gəlir əldə edirsə, belə ağır dövrdə də xalqın və dövlətin yanında olmalıdırlar. Təbii ki, bu çağırışlar çox önəmlidir və vaxtında edilmiş çağırışlardır”.
Ş.Ağayev hesab edir ki, pandemiyanın yayılması davam etdiyi üçün özəl klinikalarda koronavirus test müayinəsi ya ödənişsiz olmalıdır, ya da heç olmasa qiymətləri aşağı salınmalıdır. Onun sözlərinə görə, qiymətlər elə olmalıdır ki, insanlar bundan istifadə edə bilsinlər: “Elə insanlar var ki, test etdirə bilmir, amma potensial xəstəlik daşıyıcısıdır. Bilirsiz ki, çox zaman poliklinikalar, təcili yardım maşınları vaxtında çağırışa gələ bilmir, çünki çox yüklənirlər. Bu yükü özəl klinikalar da paylaşmalıdır. Belə olsa, biz birlikdə bu xəstəliyə qalib gələ bilərik. Xalqa xidmət sözdə yox, əməldə olmalıdır, bu baxımdan özəl klinikalar da xalqa xidməti nümayiş etdirsinlər”-deyə Ş.Ağayev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
