Bəzi telekanallarımızda məktəblilər arasında bilik yarışları keçirilir. Amma çox təəssüf ki, yarış üçün tərtib edilən suallarda kifayət qədər qüsurlar və məktəblilərin tərbiyəsinə zidd məqamlar var.
Dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən televiziya kanallarından birində orta məktəblilər arasında bilik yarışında qalib komandanı müəyyən edən xüsusi raundda məktəblilərə “Poker kartında əldə 2 səkkizin qalması necə adlanır” sualı ünvanlanıb. Daha əvvəl bənzər bir yarışda isə uşaqlara xarici siqaret markası ilə bağlı sual verilmişdi.
Televiziya kanallarında gedən yarışlar üçün sualları kim hazırlayır və məktəblilərə bu tip sualların verilməsi nə dərəcədə düzgündür?
“Sualların müəllifi, onu efirə buraxmağa icazə verən məsul şəxslər cəzalandırılmalıdır”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Vüsalə Ağabəyli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, məktəblilər üçün təşkil edilən bilik yarışlarında sualları qeyri-peşəkarlar, təsadüfi şəxslər hazırlamamalıdır. V.Ağabəyli hesab edir ki, bu olduqca spesifik sahədir və burada qüsura yol verilməsi qəbuledilməzdir. Ekspertin sözlərinə görə, yalnız televiziyalardakı bilik yarışlarında deyil, MİQ imtahanlarından tutmuş qəbul imtahanlarına qədər bütün imtahanlara bu cür nataraz, qeyri-uyğun suallar salınır. Bunun da o sualları hazırlayanların təsadüfi şəxslər olduğunu ortaya çıxardığını deyən müsahibimizin bildirdiyinə görə, bu məsələdə məsuliyyət daşıyanların hər biri ifşa olunmalıdır: “Bu sualların təsadüfi adamlar tərəfindən hazırlandığı aşkar görsənir. Sırf o cür suallara görə həmin kanal və həmin veriliş ifşa olunmalıdır. Qoy, verilişin təşkilatçısı da, kanal rəhbərliyi də bu cür məsuliyyətsizliyə görə dərs alsın”.
V.Ağabəylinin sözlərinə görə, kimlərsə məqsədli şəkildə imtahan, yarış suallarını bu şəkildə qarışdırır və sualları gah poker oyununa, gah siqaret markasına yönəldirlər, bununla da gəncləri, uşaqları sanki pis vərdişlərə sürükləmək istəyirlər.
“Ümumiyyətlə, necə ki MİQ imtahanlarında dəxilsiz və məntiqsiz suallar verirlər, daha sonra müsahibədə biologiya müəlliminə coğrafiyadan, idman müəlliminə tarixdən və s.suallar verib kəsməyə çalışırlar, bu üsulu hımçinin bilik yarışlarında da tətbiq edirlər. Aydın görsənir ki, bu cür yarışmaların məqsədi biliyə və bacarığa xidmət etmək deyil. Məsələnin ikinci tərəfi isə senzuradır. Şüuraltı yollarla sanki gəncləri bataqlığa çəkməyə çalışırlar. Təkcə oyunun iştirakçısı deyil, izləyici məktəblilər də qumarın, siqaretin və başqa pis vasitələrin təbliğatını izləyir. Bu xırda məsələ deyil, açıq savaşda düşmənlər bəllidir, bu isə şüuraltı savaşdır, həm də ölkənin gələcəyi ilə - gənclərlə. İctimai qınağa səbəb olmalıdır. Sualların müəllifi, onu efirə buraxmağa icazə verən məsul şəxslər cəzalandırılmalıdır. Əhəmiyyət vermədən belə hadisələrin üstündən ötürlər. Bu gün gənclər arasında mütaliə azalıb, çünki biliyə və sanki cəmiyyət tərəfindən savada düzgün qiymət verilmir. Günümüzün məşhurları bloggerlər və tiktokçulardır. Çünki gənclər biliyin və savadın aça bilmədiyi qapını pulun rahatlıqla açdığını görür” - deyə V.Ağabəyli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
