Ötən ilin noyabrında Milli Məclisin “Ətraf mühitin mühafizəsi haqqında” qanuna etdiyi dəyişikliyə əsasən, bu il yanvar ayının 1-dən etibarən, qalınlığı 15 mikrona qədər olan polietilen torbaların sahibkarlar tərəfindən idxalı, istehsalı, eləcə də ticarət, ictimai iaşə və xidmət obyektlərində istehlakçıya satılması və verilməsi qadağandır.
Həmin qadağanın qəbul olunmasına baxmayaraq, bəzi dükan və marketlərdə buna əməl edilmədiyinin şahidi oluruq.
Onu da qeyd edək ki , bu qadağanın tətbiqinə nəzarət gücləndirildikdən sonra dünyada polietilen torbaları qadağan edən 69 ölkədən biri də Azərbaycandır.
Məlumat üçün bildirək ki, plastik, polietilen torbalar bəzən 200 ildən 1000 ilə qədər çürümədən qaldığına görə, bu gün dünyamızı çirkləndirən ən təhlükəli maddə də elə onlardır. Bu tullantılar ətraf mühitə, dənizlərə, okeanlara, şəhərlərə, sonda isə dönüb-dolaşıb insanlara zərər verir. Amma insanlar hələ də polietilen torbaların israfına yol verirlər. Bu da cəmiyyətdə plastik tullantıların zərərləri ilə bağlı həsasslığın az olmasından irəli gəlir.
Qeyd etdiyimiz kimi, cari ilin yanvarın 1-dən etibarən ölkədə polietilen torbaların sahibkarlar tərəfindən idxalı, istehsalı, eləcə də ticarət, ictimai iaşə və xidmət obyektlərində istehlakçıya satılması və verilməsi qadağandır. Ancaq buna baxmayaraq hələ də ticarət obyektlərində məlum qağadağa məhəl qoyulmur.
“Plastik qablar və polietilen torbalar birdəfəlik istifadə edildiyi üçün tullantı miqdarı həddindən artıq çox olur”
Sosial sahə üzrə ekspert Mayis Əliyev bildirdi ki, emal olunub nisbətən böyük həcmə malik olan qablar, şüşə və yaxud plastikdən əlavə emal qatı çəkilmiş tənəkədən istifadə edilməsi genişlənməlidir: “Bəzi məhsulların qablaşdırılması üçün araşdırmalar aparılmalıdır və ən optimal tara növləri yaradılmalıdır. Burada da təbii mənbələrdən istifadə edilməlidir. Polietileni əvəz edə biləcək alternativ membran tərkibli materiallar hazırlamaq olar. Ağac qabıqlarından, biotexnoloji metodların tətbiqi ilə, həmçinin mebel istehsalında əldə olunan tullantılardan təbii yapışdırıcılardan istifadə etməklə alternativ vasitələr əldə etmək olar. Təbii ki, bunun üçün də araşdırmalar aparılmalıdır və elmi-tədqiqat institutları bunun üzərində işləməlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, qanunla polietilen torbalardan istifadə qadağan olunub. Ancaq bu gün istənilən marketlərdə adıçəkilən məhsuldan rahat şəkildə istfadə olunur: “Aidiyyatı qurumlar bununla bağlı məsələyə daha diqqətli yanaşmalıdır. Onu da deyim ki, qadağa qoymaqla da iş həll olunmur. Polietilen torbaların yerinə istifadə ediləcək digər bir qablaşdırıcı məhsul istehsal olunmalıdır. Daha çox kağız torbalardan istifadəni məsləhət görürük. Plastik qablar və polietilen torbalar birdəfəlik istifadə edildiyi üçün tullantı miqdarı həddindən artıq çox olur. Onların tullantıları torpaq altında yüz illərlə çürümür, ekoloji baxımdan çox ziyan vurur. Bu tullantıların təkrar emala cəlb edilməsi də sərfəli deyil, çünki onların toplanıb təkrar istehsala verilməsindənsə yenisini istehsal etmək daha ucuz başa gəlir. Buna görə də zərərli tullantılar ilbəil çoxalır”.
Günel CƏLİLOVA
