Sahilyanı ölkələr kruiz (gəmi) turizminin inkişafına böyük önəm verir. Okeana, dənizə çıxışı olan dövlətlər üçün bu tip marşrut hazırda turizm sənayesinin əsas gəlir sahələrindəndir. Coğrafi baxımdan qapalı hövzə olsa da, beş sahilyanı dövləti birləşdirən Xəzər dənizinin də başqa dənizlərə çıxmaq baxımından kruiz turizm imkanları mövcuddur.
Kruiz səfərlərini turistlərin istirahəti üçün ən maraqlı proqram hesab edən ekspertlərin fikrincə, Xəzərin turizm potensialı büdcəni zənginləşdirəcək. Belə ki, Xəzərsahili kruiz səfəri üçün turistlərin cəlb ediləcəyi yerlər kifayət qədərdir. Xalqımızın zəngin mədəniyyətə malik olması, dənizdə çoxlu adaların mövcudluğu, təbiətin əsrarəngizliyi, dənizin özünün bioloji resursları, habelə zəngin enerji mənbələri, Neft Daşları şəhərciyi və s. kimi marağa səbəb ola biləcək resurslar mövcuddur.
Həştərxandakı Sky Travel turizm agentliyinin direktoru Alyona Panasenko bildirib ki, Xəzər regionunun yaxşı turizm meydanına çevrilməsi üçün bütün imkanlar var: “Pandemiya turizm və onun inkişafına müəyyən düzəlişlər edib. Sərhədlər bağlıdır və bu, yeni istiqamətlərin inkişaf etdirilməsi üçün imkandır. Qazaxıstan və Azərbaycan kimi istiqamətlər getdikcə daha çox maraq doğurur. Bu ölkələrdə turizm infrastrukturu yaxşı inkişaf edib. Turistləri cəlb etmək üçün də, sahəni inkişaf etdirmək üçün də xeyli imkanlar var”.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycanın Xəzərsahili bölgələrində çimərlik turizminin inkişaf etdirilməsi üçün də əlverişli imkanlar var. Lakin maraqlıdır ki, biz hələ də Antalya, Bodrum, Batumi kimi şəhərlərdən geridəyik. Xəzərin sahili qeyd edilən şəhərlərdəki kimi turist “qaynamır”.
Ancaq ölkəmizdə Xəzərin turizm potensialından istifadə elə də rahat deyil. Dövlət Turizm Agentliyinin sədri Fuad Nağıyev mətbuata açıqlamasında qeyd edib ki, mövcud qanunvericilik Xəzərin turizm potensialından istifadə etməyə imkan vermir: “Qanuna müvafiq dəyişikliklər edilməsi üçün təkliflər verilib. Xəzərin turizm potensialından istifadə etmək üçün bəzi sahibkarlar bizə müraciət ediblər. Xüsusən də Lənkəran istiqamətində. Lakin mövcud qanunvericilik buna imkan vermir. Yaxın zamanda bu istiqamətdə işlər görüləcək. Digər tərəfdən, Rusiya 5 Xəzəryanı ölkəyə kruiz səfərləri planlaşdırır. Bu istiqamətdə də danışıqlar gedir. Yaxın müddətdə bunu da təşkil edəcəyik. Həmçinin Xəzərdə turizm üçün adalar var. Həmin adalara səfərlərin təşkil edilməsi xarici turistlər üçün maraqlı ola bilər. Amma müəyyən fəsillərdə hava dəyişikliyi ilə əlaqədar vəziyyət çətinləşir. Bunu da nəzərə almalıyıq”.
“Ölkəmizə gələn turistlər üçün Xəzər dənizinə səyahət etmək çox maraqlı olar, bu sahənin inkişaf etməsi üçün qanunvericiliyə yenidən nəzər salınmalıdır”
Iqtisadçı ekspert Kamran Məmmədli bildirdi ki, dəniz turizmi son dövrlər regionda populyar və daha çox cəlbedici turizm xidmətlərindən birinə çevrilməkdədir: “Azərbaycan yalnız İranla deyil, digər ölkələrlə, məsələn, Qazaxıstanla da dəniz turizminin inkişafı ilə bağlı məsələləri müzakirə edir. Xəzər dənizi üzərindən belə turizm imkanları mövcuddur. Bu turizm növü imkan verir ki, ölkəyə gələn əcnəbi turistlər dəniz turu vasitəsilə həm Xəzəryanı ölkələrə, həm də bu anlaşmada iştirak edən ölkələrə səfərlər etsinlər”.
Ekspert hesab edir ki, maraqlı turist marşrutlarının açılması üçün o qədər uzağa getməyə ehtiyac da yoxdur. Dənizin özündə və yaxın ətrafda gəzməli-görməli yerlər kifayət qədərdir və sadəcə marşrutları təşkil etmək lazımdır: “Ən azı, Bulvardan kiçik kruizləri hərəkətə gətirməklə, biz bu marşrutların fəaliyyətinə başlaya bilərik. Məsələn, Bakıya gələn turistlər hansısa bir adaya səyahət edə bilərlər. Xəzərdə bu adalar kifayət qədərdir. Günorta və axşam yeməyi daxil, əyləncəli bir kruiz təşkil oluna bilər. Bunlar hamısı məhsuldur. Bu marşrutların üzərində dövlətin dəstəyi ilə sahibkarlar işləməlidir. Marşrutlar işə salınmalı, orada müəyyən infrastruktur yaradılmalıdır. İlk olaraq biz bu marşrutlardan başlaya bilərik. Və yaxud Bakıdan Sumqayıta marşrutun açılması yaxşı olardı. Bu marşrut özünü doğruldandan sonra ölkələr arasında marşrutları da genişləndirmək olar. Bizə gələn turistlər üçün Xəzər dənizinə səyahət etmək çox maraqlı olar. Bu sahənin inkişaf etməsi üçün qanunvericiliyə yenidən nəzər salınmalıdır. Dəniz turizminin inkişafı üçün qanunvericiliyə bəzi dəyişikliklər olunmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
