Azərbaycanda meşələrin ümumi sahəsi 1 milyon 200 min hektardır. Bir sıra ölkələrlə müqayisədə bizdə meşə örtüyü çox azdır. Belə ki, adambaşına düşən meşə sahəsi dünyadakı orta rəqəmdən 4 dəfə aşağıdır. Üstəlik, Azərbaycanda məhv olan meşə massivlərinin bərpası daha çox zaman aparır.
Bununla belə, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi 84 müqavilə üzrə 9050 hektar meşəni icarəyə verib. Belə məlumatlar var ki, icarəyə verilən meşələrin çoxunda şirkətlər tərəfindən ağaclar və kollar məhv edilir. Meşədən başqa məqsədlər üçün istifadə edilir. Məsələn, bir müddət əvvəl Şəkidə və Lənkəranda belə halların baş verməsi haqda məlumatlar yayıldı. Məlum oldu ki, meşəni icarəyə götürən tərəf müqavilədəki tələblərə heç də əməl etmir. Bu da, istər-istəməz, icarəyə verilən meşələrlə bağlı narahatlıqların yaranmasına səbəb olur.
Maraqlıdır, meşələr bu yolla qırılırsa, o zaman niyə icarəyə verilir? İcarəyə verilən meşələrə nəzarət ETSN tərəfindən necə tənzimlənir?
Namik Xıdırov: “Meşə qanunvericiliyinin tələblərini pozmuş 14 icarə müqaviləsinə birtərəfli xitam verilib”
Sözügedən məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən ETSN-in Meşələrin İnkişafı Xidmətinin rəisi Namik Xıdırov bunları dedi: “Regional Meşə Təsərrüfatı Mərkəzlərinin və Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarələrinin əməkdaşları tərəfindən mütəmadi olaraq icarəyə verilmiş ərazilərdə müqavilə şərtlərinə əməl edilib-edilməməsinə nəzarət olunur. Vaxtaşırı yoxlamalar, reydlər, monitoriqlər aparılır, aşkar olunmuş qanun pozuntuları barədə qanunamüvafiq tədbirlər görülür. Aparılan monitorinqlər zamanı meşə qanunvericiliyinin tələblərini pozmuş 14 icarə müqaviləsinə birtərəfli xitam verilib”.
Rəsul Cahangirli: “Hansı şirkətə gəldi meşəni icarəyə vermək olmaz”
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli hesab edir ki, meşələrin icarəyə verilməsinə son dərəcə ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır: “Çünki bir sıra hallarda meşələri icarəyə götürənlər icarə şərtlərinə praktiki olaraq əməl etmir. Bundan başqa məqsədlər üçün istifadə edirlər. Meşəni icarəyə götürənlər arxalarında dayanan himayədarlara güvənərək ağacları və ümumiyyətlə yaşıl örtüyü məhv edirlər, qanunsuz tikinti işləri aparırlar və s. Bunun üstü açılanda isə bəzən iş-işdən keçir. Həmin meşə massivini əvvəlki vəziyyətə qaytarmaq üçün bir neçə il lazım olur. Ona görə də hansı şirkətə gəldi meşəni icarəyə vermək olmaz. İcarəyə verilirsə belə, buna çox ciddi nəzarət olunmalıdır ki, meşə örtüyü məhv edilməsin. Hətta təklif edərdim ki, sözügedən məsələlərə ictimai nəzarət olsun. Şirkət müqavilə bağlayıb deyə hər istədiyini etməsin. Qanunsuzluqlara, özbaşınalıqlara yol verməsin. Bütün bunlar çox vacib məsələdir”.
Ekspert onu da qeyd etdi ki, mövcud meşə resurslarının daha ciddi qorunmasına ehtiyac var.
Vidadi ORDAHALLI
