Tibbin inkişafına baxmayaraq, böyrək çatışmazlığı əhali arasında hələ də ən geniş yayılmış xəstəliklər sırasındadır. Statistikaya görə, dünya əhalisi arasında xroniki böyrək çatışmazlığı (XBÇ) və bu səbəbdən dializ müalicəsinə cəlb olunan xəstələrin sayı artır.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən, müxtəlif ölkələrdə bir milyon əhalidən 800-1200 nəfərdə XBÇ müşahidə olunur və onlardan 250-650 nəfəri dializ müalicəsi alır.
Bu xəstəlik və onun müalicəsi Azərbaycan dövlətinin də diqqət mərkəzindədir. İndiyədək dövlət tərəfindən bununla bağlı bir sıra addımlar atılıb, paytaxtda, regionlarda dializ mərkəzləri açılıb. Buna baxmayaraq, böyrək daşı xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin sayı artıb. Xüsusilə Azərbaycanın şimal və şimal-qərb regionlarında böyrək daşı xəstəliklərinə daha çox rast gəlinir.
“Şamaxı-İsmayıllı zonasında daşyaranma risqi 2,1 - 2,2 faiz arasındadır”
Qeyd edilən ərazilərdə böyrək daşı xəstəliklərinin nə səbəbdən çox yayılması barədə fikir bildirən uroloq, androloq Ramiz İbrahimov dedi ki, böyrək daşı xəstəliyi Azərbaycan ərazisində geniş yayılıb: “Bu bizim iqlim şəraitimizlə bağlıdır. Çünki böyrək daşı xəstəliklərinə isti iqlimlərin mövcud olduğu yerlərdə daha çox rast gəlinir. Həmçinin bu, qidalanma tərzimizlə əlaqədardır. Məlumdur ki, böyrəklər insan orqanizminin ən güclü süzgəcidir. Belə ki, protein mənşəli qidanın – mal və qoyun ətinin mətbəximizdə üstünlük təşkil etməsi qidalanmamızda əsas rol oynayır. Bu xəstəliyin yaranmasının səbəblərindən biri də bizim daha çox çay içməyə üstünlük verməyimiz, sudan isə az istifadə etməyimizdir. Ancaq daş xəstəliklərinin aradan qaldırılmasında içdiyimiz suyun miqdarı çox vacibdir. Ümumiyyətlə, bizim həyat tərzimiz böyrəklərdə daş xəstəliyinin yaranmasında böyük rol oynayır”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, Şamaxı-İsmayıllı zonasında daşyaranma risqi 2,1 - 2,2 faiz arasındadır. Bu xəstəliyə kənd həyatı yaşayan insanlarda daha çox rast gəlinir. Çünki kənd həyatı yaşayan, tarlada çalışan bir insanla bankda, kondisioner qarşısında işləyən birinin gündəlik qəbul etdiyi suyun miqdarı və tərləmə faizi eyni deyil. İnsan nə qədər çox tərləyirsə, idrar miqdarı azalır: “Sidik qatılaşır və daş yaranma risqi artır. Zaqatala-Şəki regionunda bu rəqəm 0,7 faizə, Xaçmaz-Siyəzən zonasında isə 1,7 faizə bərabərdir”.
Günel CƏLİLOVA
