Son günlər “McDonald`s”, “Burger King” və “Papa John`s” kimi transmilli şirkətlər sosial şəbəkə hesablarından Qarabağ müharibəsinə aid dəstək paylaşımlarını sildikləri üçün boykot olunurlar.
Eləcə də, qondarma “Qarabağ Respublikası”nı dəstəkləyən paylaşım səbəbindən “Johnson & Johnson” şirkətinə məxsus məhsullar Azərbaycanın böyük pərakəndəçiləri tərəfindən rəflərindən yığışdırılıb.
Maraqlıdır, vətəndaşlarımızın boykot taktikası həmin şirkətlərin siyasətinə necə təsir göstərə bilər?
Natiq Cəfərli: “…indiki həssas dönəmdə cəmiyyət tərəfindən çox kəskin qarşılanır”
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, beynəlxalq şəbəkələrin hansısa formada Azərbaycanın maraqlarına toxuna biləcək ictimai açıqlamalar verməsi indiki həssas dönəmdə cəmiyyət tərəfindən çox kəskin qarşılanır: “Bu isə normaldır. Çünki ordumuzun Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonları işğaldan təmizləməsi əməliyyatı insanlarda ədalətin bərpası kimi bir alqı yaradıb. Amma bu boykot taktikasını doğru hesab etmirəm. Etirazın müxtəlif formaları var, onlardan istifadə etmək olar. Belə ki, onların baş ofislərinə məktublar yazmaq mümkündür, həmçinin daha kreativ etiraz aksiyaları təşkil etmək olar. Məsələn, gənclərimiz üzərində “Qarabağ Azərbaycandır!” yazılan köynəklərlə gedib yemək yeyə, şəkillər çəkdirə və bunu paylaşa bilərlər”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, həmin şirkətlərin Azərbaycandakı bazar payı çox kiçik – “okeanda dalğa” qədərdir. Azərbaycana isə onların faydası daha çoxdur: “Təkcə “McDonald’s”da 1 200-ə yaxın azərbaycanlı çalışır. Onların əməkhaqqı, normal iş qrafiki, tibbi sığortası var. Digər şirkətlərdə də vəziyyət eynidir. Bunu etməklə Azərbaycan öz əhalisinə ziyan vurmuş olur. Çünki orada çalışan hər bir azərbaycanlının 4-5 nəfər ailə üzvünü nəzərə alsaq, görərik ki, kifayət qədər böyük bir rəqəm alınır. Ona görə də fiziki boykotun normal taktika olduğunu düşünmürəm. Azərbaycana ziyanlıdır, o şirkətlərə isə, demək olar ki, ziyan dəymir. Ona görə də biz çalışmalıyıq ki, bu tipli hadisələr olanda ingiliscə müxtəlif beynəlxalq medialarda etirazımızı bildirək, baş ofislərinə müraciət edək. Yəni mən fiziki boykotun əleyhinəyəm. Bu məsələyə başqa tərəfdən də baxmaq lazımdır. İnşallah, biz torpaqlarımızı tamamilə işğaldan azad etdikdən sonra böyük investisiyalara ehtiyacımız olacaq və böyük transmilli korporasiyalara qarşı belə aksiyaların olması biznesi hürküdür. Bu, gələcəkdə böyük korporasiyaların Azərbaycanda investisiya qoymasını əngəlləyə bilər. Ona görə də məsələyə başqa tərəflərdən də baxmaq lazımdır”.
Əhməd Qəşəmoğlu: “Xarici biznes strukturlarında ermənilər çox olur, çünki harda pul varsa, ermənilər də tez bir şəkildə özlərini ora yerləşdirirlər”
Sosioloq-alim Əhməd Qəşəmoğlunun sözlərinə görə, “McDonalds” kimi biznes sturukturları başqa dəyərlərlə yaşayır. Onların üstünlük verdiyi əsas dəyər biznes maraqları, götürdükləri maddi gəlirdir: “Dəfələrlə qeyd etmişəm ki, maddi dəyərlər öndə olanda mənəvi dəyərlər arxa plana keçir, yox olur. Belə restoranlar şəbəkəsi də ancaq və ancaq maddi qazanclarını güdürlər. Görünür, “McDonalds”ın əvvəlcə müsbət reaksiya verib paylaşım etməsində yerli işçi və strukturların rolu olub. Lakin bilirik ki, xarici biznes strukturlarında ermənilər çox olur. Çünki harda pul varsa, ermənilər də tez bir şəkildə özlərini ora yerləşdirirlər. Sovet dövründə Azərbaycanda harada pul gələn yer var idisə, ermənilər də orada olurdular. Həmin şirkətlər şəbəkəsində də ermənilərin çox olduğuna şübhə etmirəm. Ona görə də dərhal hərəkətə keçib, paylaşımla bağlı güclü təzyiq göstəriblər. Beləliklə, paylaşılan şəkil sonradan silinib. Bu tipli məsələdə hər kəs sərt təpki göstərməlidir”.
Günel CƏLİLOVA
