İşğalçı Ermənistanda baş verənlər bu ölkə daxilində aprelin 5-də baş tutacaq konstitusiya referendumunun yeni ziddiyyətlərə yol açacağını göstərir. Ermənistanın “İravnuk” nəşri yazır ki, baş nazir Nikol Paşinyan konstitusiya referendumunun kampaniyası zamanı növbəti ifrat addımlara hazırlaşır.
Qəzetin məlumatına görə, Paşinyan yenidən “Rembo” obrazı ilə xalqın gözünə kül üfürməyə, lazım gəldiyi təqdirdə isə ifratçılıqlara əl atmağa hazırlaşır. Qeyd olunur ki, Paşinyan 650 min “bəli”ni qanuni yolla təmin edə bilməyəcəyini bilir və çox narahatdır, buna görə də, son iki ildə olduğu kimi, misli görünməmiş ifratçılıqlara gedəcək. Bu ifratçılıq yeni mitinqlər təçkil etmək, siyasi rəqibləri nümayişkaranə şəkildə həbsə atmaq və bu qəbildən olan digər hallardır. Amma əsas məqsəd konstitusiya referendumundan sonra baş nazirin bütün rəqiblərini sıradan çıxarmaq niyyətidir. Bunu Ermənistanın “168 Jam” nəşri də xüsusi olaraq vurğulayır.
Qəzet baş verənlərlə bağlı yazır: “Ermənistanda 5 aprel tarixinə təyin edilən konstitusiya referendumu, artıq başlayan hakimiyyət kampaniyası bir daha və daha parlaq şəkildə bir həqiqəti ortaya qoydu: Paşinyan “inqilab”ı, həmin inqilabı həyata keçirən cəmiyyəti satır”. Bildirilir ki, Paşinyan “inqilab” adı ilə inqilabın həqiqi məqsədlərini aşmaq məsuliyyətindən növbəti dəfə yaxa qurtarmaq üçün onu satır:“Hakimiyyət dəyişikliyindən təxminən iki il keçib, amma Ermənistanda real hər hansı inqilabi dəyişiklik baş vermədi. Ölkədə keçmişdə mövcud olan eyni qurumlar və idarəetmə sistemi fəaliyyətdədir. Paşinyan vaxtilə özü tərəfindən dəfələrlə tənqid edilən super baş nazirlik sistemində mövqeyini bərkidib. Ölkə keçmişdəki təkanla yaşamağa davam edir. Belə bir vəziyyətdə, hətta hakimiyyətin iqtisadi inqilabı barədə danışmaq belə qeyri-ciddidir. Ona görə ki, xüsusilə iqtisadi həyatda hər hansı köklü dəyişiklik baş verməyib. Qeydə alınan dəyişiklik yalnız keçmiş oliqarxların indi “böyük sahibkarlar” adlandırılmasıdır. Yəni 2 il ərzində Ermənistanda baş verənlərin inqilabın nəticəsi olduğunu deməyə əsas verən hər hansı görünən, hiss edilən dəyişiklik baş verməyib. Nəticədə geridə qalan iki il ərzində inqilabdan yeganə miras qalan, Paşinyanın dünyaya sırımaq üçün ugursuz cəhdlərindən sonra, indi də öz vətəndaşlarına satmağa çalışdığı ritorika və ya bu ad altında olan “brend”dir. Paşinyanın ötən gün referendum və inqilabın eyniləşdirildiyini gizlətməyən motivlərlə yazılmış bir qeydində vurğuladığı kimi, “İnqilab naminə, İnqilaba Hə, Azadlığa Hə” və digər bu kimi atəşfəşanlı şüarlar deyilənlərin sübutudur. Bundan sonrakı bütün məsələ budur ki, cəmiyyət yemi ikinci dəfə udacaqmı, hakimiyyət uğrunda ikinci dəfə inqilab olaraq “satın alacaqmı”, yoxsa istənilən halda dünya tərəfindən rədd edilmiş bu məşğələdən imtina edəcəkmi? Hər hansı bir istənilən malın öz qiyməti var. 2018-ci ildə satılan inqilabın qiyməti Paşinyanın hakimiyyəti idi. 5 aprel referendumunda satışa çıxarılan bir inqilabın qiyməti nə olacaq? Sadə bir “bəli” və ya “yox” dilemmasını seçməyə yox, bu məsələ barədə düşünmək ictimaiyyətin ixtiyarındadır”. Ermənistan Helsinki Komitəsinin sədri Avetik İşxanyan isə qeyd edir ki, Paşinyanın Konstitusiya Məhkəməsini ələ keçirmək planları işə yaramayıb və bunu referendum yolu ilə həll etməyə çalışmaqla cəmiyyəti öz cinayətinə alət etmək istəyir. Bunu Rusiyanın “Kommersant” qəzeti də xüsusi olaraq vurğulayır: “Ermənistanda aprelin 5-nə təyin edilmiş referendumdan əvvəl təbliğat-təşviqat kampaniyası başlayıb. Seçicilər Konstitusiya Məhkəməsinin 2015-ci ilədək təyin edilmiş üzvlərinin istefasının lehinə və ya əleyhinə səs verməli olacaqlar. Dəyişikliklər baş nazir Nikol Paşinyan tərəfindən irəli sürülüb. Onun üçün referendum, başqa heç bir vasitə ilə mümkün olmadığından, sözün əsl mənasında rəqibini, Konstitusiya Məhkəməsinin rəhbəri Hrayr Tovmasyanı siyasi sahədən kənarlaşdırmaq yoludur. Konstitusiya dəyişikliyini dəstəkləyən təşəbbüs qrupuna ərazi idarəetmə və infrastruktur naziri Suren Papikyan rəhbərlik edir. Ancaq bu kifayət qədər formal bir şeydir: Ermənistan baş nazirinin özü və onun “Mənim addımım” bloku islahatın lehinə əsas təşviqatçıdır.
Mövcud konstitusiya 2015-ci ildə qəbul edilib. Onun mətni faktiki olaraq keçmiş prezident Serj Sarkisyanın baş nazir kimi səlahiyyətlərini genişləndirmək üçün hazırlanıb. Yeni dəyişikliklərin məqsədi əksinədir. Nikol Paşinyan, nəhayət, dövlət başçısına etinasızlıq nümayiş etdirən köhnə elitanın nümayəndələrindən yaxa qurtarmaq niyyətindədir. Hökumətdəki genişmiqyaslı dəyişikliklərdən və erkən parlament seçkilərindən sonra belə insanlar yalnız bir dövlət orqanında qalıblar – mövcud qanunlara görə, ləğv oluna bilməz Konstitusiya Məhkəməsində. Vəziyyəti çətinləşdirən məqam budur ki, bəzi hakimlər köhnə konstitusiyaya uyğun olaraq təyin edilib, buna görə də, onların səlahiyyət müddəti 65 yaşla məhdudlaşır. Mövcud konstitusiya, öz növbəsində, Konstitusiya Məhkəməsi üzvlərinin yalnız 12 il vəzifədə qalmasına imkan verir. Nikol Paşinyan tərəfindən təklif edilən dəyişikliklər köhnə konstitusiyaya uyğun olaraq təyin olunan Konstitusiya Məhkəməsinin bütün üzvlərinin istefasını təklif edir. Bu, məhkəmə sədri və Ermənistan baş nazirinin əsas siyasi rəqibi Hrayr Tovmasyanın rəhbərlik etdiyi 9 hakimdən yeddisinin dəyişdirilməsi deməkdir. Referendum ideyasını kəskin tənqid edən “Maariflənmiş Ermənistan” parlament partiyasının rəhbəri Edmon Marukyan”Kommersant”a izah edib: “Hakimiyyət kampaniyasının bütün məntiqi “Xeyr” təşəbbüsünün formalaşmasından sonra onu “qaranlıq qüvvələr”lə, köhnə hökumətlə, korrupsioner məmurların müdafiəsi ilə bağlamaqdan ibarətdir. Sonra insanları referenduma gəlməyə inandırmaq üçün bu qrupa qarşı təbliğat aparılıb. Biz “şeytanların axtarışında” iştirak etməmək qərarına gəldik. Bu birincisi. İkincisi, prosesin konstitusiyaya zidd olduğunu söylədik. Yəni “Bəli” qərargahında iştirak və “Xeyr” qərargahında iştirak da konstitusiyaya ziddir”. Konstitusiya dəyişikliklərini avtoritarizmə doğru addım hesab edə biləcək Qərb qurumlarının tənqidini də istisna etmək olmaz. Belə vəziyyətdə ölkə daxilində ziddiyyətlərin dərinləşməsi də qaçılmaz olacaq”.
Nahid SALAYEV
