Ukrayna Prezidenti Vladimir Zelenskinin Türkiyəyə səfəri ərəfəsində Donbasda vəziyyət gərinləşib. Avqustun 6-da separatçılar 4 Ukrayna hərbçisini qətlə yeiriblər. Bundan sonra Zelenski təcili şəkildə güc qurumlarını yığıb, toplantı keçirib. Sonra isə onun təşəbbüsü ilə Putinlə aralarında telefon danışığı olub.
Qeyd edək ki, Zelenskinin seçkiqabağı verdiyi vədlərdən ən əsası separatçı ocaqlarla bağlı vəziyyəti normallaşdırmaqla bağlı olub. Gərginliyin fonunda, Ukrayna Prezidentinin Türkiyəyə səfəri baş tutub. Onun Türkiyə Prezidenti Ərdoğanla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında maraqlı fikirlər səslənib. Məsələn, Ərdoğan deyib ki, Krımın işğalı ilə barışmırlar və Ukraynanın ərazi bütövlüyünü tam dəstəkləyirlər. Zelenski isə, öz növbəsində, bildirib ki, Donbasın bərpası ilə bağlı Türkiyənin aktivliyini görmək istəyir. Hətta Zelenski deyib ki, Mariopol şəhərində keçirilməsi nəzərdə tutulan Donbasın bərpası ilə bağlı beynəlxalq konfransda Türkiyənin aktiv iştirakını xüsusilə arzulayırlar. Zelenski həm də Ərdoğanı Ukraynaya rəsmi səfərə dəvət edib. Məlumdur ki, hazırda Türkiyə ilə Rusiya arasında münasibətlər yaxşı səviyyədədir. Ərdoğan Zelenskinin təklifini qəbul edib, Donbasın bərpası işinə aktiv qoşulsa, nə baş verər?
Aqşin Əliyev: “Krımla bağlı məsələdə Rusiya az qala dünyanın yarısı ilə düşmənçilik edir, ancaq eyni mövqeni bölüşən Türkiyəyə qarşı xoş mövqedədir”
Ekspert Aqşin Əliyev “Bak-Xəbər”ə bildirdi ki, Türkiyə bütün addımlarını ölçülüb-biçilmiş halda atır: “Bilirsiniz ki, Rusiya-Türkiyə münasibətləri hər zaman hamar olmayıb. Klassik “siyasətdə daimi dost, düşmən yoxdur, daimi maraqlar var” deyiminə uyğun şəkildə cərəyan edib. Hazırkı şəraitdə Rusiya ilə Türkiyə arasında yaxın əməkdaşlıq var. Amma hər iki ölkə tarixi imperiyaların varisi olduqları üçün, birvektorlu siyasət yürütmürlər. Məsələn, bütün Avropa Rusiyanı Krımın ilhaqına görə qınayır, həm də sərt sanksiyalar tətbiq edir. Türkiyə də Avropa ilə eyni mövqeni bölüşür, ancaq sanksiyalara qoşulmur, əksinə, Rusiya ilə münasibətləri, iqtisadi əlaqələri daha da gücləndirir. Görürsünüz ki, Krımla bağlı məsələdə Rusiya az qala dünyanın yarısı ilə düşmənçilik edir, ancaq eyni mövqeni bölüşən Türkiyəyə qarşı xoş mövqedədir. Donbasın bərpası Rusiyanın razılığı ilə ola bilər. Yəni Rusiya ilə yeni Ukrayna hakimiyyəti razılığa gəlsə, bu baş tuta bilər. Onda Türkiyənin də həmin prosesdəki iştirakı məqbul sayılar. Hələlik söhbət birbaşa bərpadan getmir, bunun müzakirəsi ilə bağlı təşkil ediləcək beynəlxalq konfransda iştirakdan gedir. Mənə elə gəlir ki, belə bərpa prosesi başlasa, Rusiyanın özü də maraqlı olar ki, prosesdə hansısa Avropa ölkəsi deyil, yaxın dostu olan Türkiyə iştirak etsin. Çünki Türkiyənin bu sahədə təcrübəsi genişdir. Zelenskinin davranışlarından da görünür ki, o, Türkiyəyə çox güvənir. Bir növ, Ərdoğandan Rusiya ilə Kiyevin münasibətlərini normallaşdırmaq üçün vasitəçi qismində yararlanmağa çalışır. Ukrayna ilə bağlı məsələdə Türkiyə Rusiyanı qıcıqlandıra biləcək hər hansı addımın atılmasında maraqlı olmaz”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
