İngiltərənin Mühafizəkar Partiyasının sədri, türk əsilli Boris Consonun ölkənin yeni Baş naziri seçilməsi dünya türkləri tərəfindən birmənalı qarşılanmayıb. Bəziləri onun vəzifəyə təyinatını sevinclə qarşılayıb, bunun Türk dünyası üçün xeyirli olacağını düşünürlər.
B.Consonun Çankırının Orta rayonunun Kalfat kəndində yaşayan həmkəndliləri bu münasibətlə kəndin mərkəzində yerləşən meydanda bayram ediblər. Türk əsilli siyasətçinin İngiltərədə Baş nazir seçilməsini qeyd edən kalfatlılar Boris Consonu Kalfatda görmək istədiklərini deyiblər.
Kəndin bələdiyyə sədri Bayram Tavukçu Londona gedib Boris Consona təbriklərini çatdırmaq niyyətindədir.
Mustafa Bal adlı kənd sakini isə bu kənddən və türk sülaləsindən Baş nazir çıxmasından qürur duyduqlarını belə ifadə edib: “Dünyada liderlik edəcək şəxslər bu sülalədən çıxa bilər. Burada onların nəslinə Sarıoğlangillər deyirdilər. Consonun da sarılığı sülalədən gəlir”.
Ancaq tarixi proseslərə dərindən bələd olanlar isə bir qədər fərqli düşünürlər. Çünki yeni Baş nazirin soykökünü dərindən araşdıranda məlum olur ki, 55 yaşlı Boris Conson Osmanlı İmperiyasının sonuncu daxili işlər naziri Ali Kamalın nəvəsi Stenli Consonun oğludur. Ali Kamal Atatürk hakimiyyətə gələndən sonra edam olunub. Fərid Paşa hökumətində maarif və daxili işlər naziri olan Ali Kamalın babası Hacı Ahmed Rıza Əfəndi 1813-cü ildə Kalfat kəndində doğulub. Ali Kamalın erməni soyqırımını tanıdığı, hətta bununla bağlı xüsusi qeydlər yazdığı da bildirilir. Bu faktları bilən insanlar düşünürlər ki, Conson Türk dünyasından qisas almağa meylli olacaq. Hər halda, onun Türk dünyası qarşısında etibar qazanması, bir sözlə, özünü təsdiqləməsi üçün səmimi etirafına ehtiyac duyulur. Çünki Böyük Britaniya kimi ölkəyə rəhbərlik edəcək şəxsin üzərində belə şübhələrin qalması dünyadakı düzənə də ciddi təsir edə bilər. Bunun üçün Consonun məhz deyilən məzmunda mediaya açıqlama verməsinə zərurət varmı?
Yeganə Hacıyeva: “Jestləri, Türk dünyasına yaxşı münasibətilə türklərin dostu olduğunu sübut edəcək”
Politoloq Yeganə Hacıyeva “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, insan heç bir halda əcdadlarının gördüyü işlərə görə məsuliyyət daşımır: “Bu dünyada hüquq insanın öz əməllərinə görə məsuliyyət daşıması öhdəliyini yaradır. Onun babasının adı ətrafında yaradılan ajiotaj yalnız neqativliklər yaradır. 2016-cı ildə məhz sizin qəzetə verdiyim müsahibədə Trampla başlayan bir prosesdən danışmışam. Orada qeyd etmişəm ki, dünyada odioz siyasətçilərin hakimiyyətə gəlişi asanlaşır. Consonun hakimiyyətə gəlişi bizim haqlı olduğumuzu təsdiqlədi. Amma Conson nə qədər dəliqanlı olsa da, onun ənənəvi mühafizəkar ingilis siyasətçilərindən olan Çörçildən az fərqi var. Onun bəzən anlaşılan, bəzən isə anlaşılmayan zarafatlarının arxasında, əslində, böyük bir məna gizlənir. Son zamanlar bir trend yaşanır. Harada bir türk əsilli adamın irəliləyişi olursa, həmin məqam onun adının ətrafında bir qalmaqal yaradılır. Mən hesab edirəm ki, Consonun babası olan Ali Kamalla bağlı da təqdim edilən məlumatların heç də hamısı səhih deyil. Bəzi məlumatlarda onun dövləti uğrunda sona qədər vuruşan birisi olduğu qeyd edilir, bəzilərində isə Kamal xalqına, dövlətinə xəyanət etmiş bir tipaj kimi təqdim edilir. Buna görə də onun üzərindən Consona qiymət vermək doğru olmaz. Biz bunun yaxşı tərəfini götürməliyik. Türk əsilli şəxsin Britaniyanın Baş naziri seçilməsinin qürurverici hal olduğunu qabartmalıyıq. Həm də bu amildən öz maraqlarımız üçün istifadə etməyi düşünməliyik.
2015-ci ildə onun xarici işlər naziri olduğu dönəmdə Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhd oldu. Həmin vaxt onun türk dövlətçiliyini müdafiə edən yanaşmasını gördük. Bu, konkret mövqe idi. Avropada bəziləri bunun düşünülmüş ssenari olduğunu deyirdisə, Conson tam Türkiyənin marağına uyğun mövqe ortaya qoydu. Hesab edirəm ki, bütün bunların fonunda, Consonun mövzuya aydınlıq gətirməsi yaxşı olar. Amma düşünmürəm ki, o, belə açıqlama verəcək. Jestləri, Türk dünyasına yaxşı münasibətilə türklərin dostu olduğunu sübut edəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
