Arzu Nağıyev: “Sadəcə olaraq demokratiya və siyasət oyunu oynayırlar”
Politoloq Stepan Qriqoryan Ermənistanın baş nazir Nikol Paşinyanın həyat yoldaşının baş redaktoru olduğu “Haykakan jamanak” qəzetində dərc etdirdiyi və Ermənistan-Rusiya münasibətlərinə həsr olunmuş məqaləsində hesab edir ki, Rusiya hərbi bazaları üçün təmənnasız və müddətsiz torpaq sahəsi ayrılması ədalətsiz və misli görünməmiş hadisədir.
O qeyd edir ki, hətta Rusiyaya heç də az “sadiq” olmayan Belarus, Tacikistan və Qırğızıstan da öz ərazilərində Rusiya hərbi bazalarının yerləşdirilməsinin müqabilində xeyli məbləğdə pul alırlar: “Metsamor” AES-in Rusiyanın ixtiyarına verilməsi, bir sıra iri sənaye obyektlərinin və az qala ölkənin bütün energetika sisteminin Rusiyaya “hədiyyə” edilməsi ona gətirib çıxarıb ki, Ermənistan regionda bütün əsas “kozır”larını həmişəlik itirib. Eyni zamanda, Ermənistanda mövqelərini xeyli möhkəmləndirdikdən sonra Rusiya atom yanacağının qiymətlərini kəskin qaldırıb və atom elektrik stansiyasının bağlanmasından əldə edə biləcəyi bütün üstünlüklərdən istifadə etməyə çalışır. Rusiya AES-in bağlanmasına kompensasiya olaraq Aİ-nin Ermənistana təqdim etməyə hazır olduğu maliyyə dəstəyini əlinə keçirməyə hazırlaşır. Müxtəlif dəyərləndirmələrə görə, bu yardım 500 milyon dollar təşkil edə bilər. Bundan sonra, faktiki olaraq, Türkiyənin “Metsamor” AES-in bağlanması tələbini yerinə yetirdikdən sonra Moskva Ankaradan Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin digər sahələrində bir sıra güzəştlərə nail olacaq”.
Müəllifin əlində olan məlumatlara əsasən, Rusiya erməni maraqlarını hesaba almayaraq, Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi məsələsində Azərbaycana kifayət qədər güzəştə getməyə hazırdır. Bir şərtlə ki, Azərbaycan da Moskvaya güzəştə getsin: “Rusiyanın niyyətləri özünü keçmiş SSRİ ərazisində mövcud olan “tanınmamış dövlətlər”ə münasibətinin analizində də görünür. RF-nin konsulluq xidmətləri Dnestryanının, Abxaziyanın və Cənubi Osetiyanın sakinlərinə tamamilə sərbəst şəkildə Rusiya vətəndaşlıq pasportları paylayır. Bu ərazilərin liderləri Moskvada dövlət səviyyəsində qəbul edilirlər. Bunu Rusiya tərəfindən açıq dəstəkdən məhrum olunmuş Dağlıq Qarabağ Respublikasının rəhbərliyi barədə demək mümkün deyil. Eyni zamanda, Ermənistan hakimiyyəti Rusiyanı özünün yeganə strateji tərəfdaşı hesab etməkdə davam edir”.
Əslində, bu olduqca maraqlı bir yanaşmadır. Xüsusilə də Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın həyat yoldaşının baş redaktoru olduğu qəzetdə Rusiya ilə bağlı belə sərt mövqenin ortaya qoyulması maraqlı görünməyə bilməz. Bu məqalə vasitəsilə Rusiya, faktiki olaraq, şantaj edilir, ondan Ermənistan ərazisindəki hərbi bazalarına görə əlavə ödəniş tələb edilir. Bu yanaşmanın arxasında daha hansı maraqları sezmək olar və Rusiyanın bu məsələyə münasibətini necə proqnozlaşdırmaq mümkündür?
Politoloq Arzu Nağıyev qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, o, Paşinyan komandasının səmimi şəkildə anti-Rusiya ovqatında olmasına inanmır: “Paşinyan və onun komandasının əsas məqsədi seçkiqabağı siyasi gedişlər etməkdir. Əgər Ermənistanda doğrudan da anti-Rusiya təbliğatı aparılırsa, onda Rusiya buna niyə reaksiya vermir? Eyni zamanda, onlar Qərb üçün bir psevdodemokratiya oyunu oynayırlar. Bu gün Ermənistanda dövlətçiliyin çöküşü gedir, müxtəlif klanlar seçkidə özlərinə yer tutmaq üçün hər cür addımlar atırlar. Bundan başqa, Ermənistan kənardan idarə olunur. Bu gün Ermənistanda dünyada yaşayan ermənilərin heç 20-25 faizi belə yaşamır. Yəni əsas tapşırıq və göstərişlər xaricdən gəlir. Rusiya ilə bağlı fikirlər də yeni deyil. Sərhəd qoşunlarının ruslardan alınıb ermənilərə verilməsi, hava limanlarının qaytarılması və s. məsələlər çoxdan gündəmdədir. Onlar unudurlar ki, tam olmasa da, 80-90 faiz iqtisadiyyat Rusiya ilə bağlıdır və bu statistik göstəricilərə baxanda Ermənistan özü üçün nəticə çıxarmalıdır. Gümrüdəki Rusiya bazası, İran və Türkiyə ilə sərhəddəki rus əsgərlərini sanki ermənilər görmürlər. Buna görə Rusiya vəsait ödəməlidir? Təssəvvür edin ki, Rusiya Ermənistandan çıxdı. Bəyəm Rusiya üçün orada qalmaq belə vacibdir? Ermənilər də, ruslar da bilirlər ki, bu ilk növbədə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın xeyrinə həlli deməkdir, istər hərbi yolla, istər digər variantlarla bu məsələ həll ediləcək. Yenə də Ermənistan bütün iqtisadi layihələrdən təcrid vəziyyətdə qalacaq. Yəni ermənilər bilirlər ki, Rusiya tək onları deyil, özünün NATO ilə olan sərhədini qoruyur və bununla da Turkiyə və İrana müəyyən qədər təsir mexanizmini saxlayır. Rusiya, təbii ki, çalışır Ermənistanı Avroasiya İttifaqına qoşduğu kimi, Azərbaycanı da ora daxil edib sonra Dağlıq Qarabağ məsələsinin həllinə imkan versin. Bu da inandırıcı görünmür, sadəcə, nüfuz dairəsinin artırılmasından başqa bir şey deyil. Yəni bütün bu gedişlər onu göstərir ki, Paşinyanın konkret bir proqramı yoxdur, Rusiyasız onlar hətta dövlət deyillər. Bu addımları atmaqla heç bir müsbət nəticə də əldə edə bilməyəcəklər. Sadəcə olaraq demokratiya və siyasət oyunu oynayırlar. Əlbəttə ki, Rusiyanın da səbr kasası daşa bilər, bunun isə acınacaqlı nəticə verəcəyi şübhəsizdir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
