şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Türkiyənin yüzillik idarəçilik formasının dəyişilməsinin son mərhələsi başladı

Image


Türkiyə siyasi həyatında baş verən son olaylar qardaş ölkə üçün tamamilə yeni bir dönəmin başladığını göstərir. Söhbət hakimiyyətdə qeydə alınan yeni kadr dəyişikliklərindən gedir. Qeyd edək ki, Türkiyədə hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) yeni sədri seçilib. AKP-nin Ankara Arena İdman Salonunda keçirilən ikinci fövqəladə qurultayında Binəli Yıldırım 1411 qurultay nümayəndəsindən 1405 nəfərin səsini alaraq partiyanın yeni sədri seçilib.
Bu fonda baş nazir Əhməd Davudoğlu tutduğu postdan ayrılıb. Artıq Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Əhməd Davudoğlunu qəbul edib. Əhməd Davudoğlu yeni hökumət formalaşana qədər baş nazir səlahiyyətlərini yerinə yetirəcək. Rəcəb Tayib Ərdoğan isə Binəli Yıldırıma yeni hökuməti formalaşdırmağı tapşırıb. Bu haqda Türkiyə prezidentinin saytının rəsmi bəyanatında bildirilir: "Prezident Binəli Yıldırıma Türkiyə Cumhuriyyətinin 65-ci hökumətini qurmağı tapşırıb və ona uğurlar arzulayıb". Hazırda maraq doğuran məqam isə Binəli Yıldırımın partiya qurultayında söylədiyi açıqlamalardır. Belə ki, o, dövlətin prezident idarəçilik sisteminə keçməsi mövqeyindən çıxış edib: "Tunellər, qatarlar və yollar, bütün bunlar çox yaxşıdır. Lakin bizim bir nöqsanımız var: bizə yeni konstitusiya və prezident sistemi lazımdır. Bu gün bizə lazım olan şey bunu hüquqi müstəviyə gətirməkdir. Bu gün məqsədimiz, görməyimiz lazım olan iş bu qarmaqarışıqlığı aradan qaldırmaq və yeni konstitusiya ilə Türkiyəyə prezident üsuli-idarəsini gətirməkdir. Yeni dönəmdə Türkiyəni iqtisadi cəhətdən dünyanın ən qüdrətli 10 ölkəsi sırasına daxil edəcəyik. Sultan Fateh Məhmət İstanbula gəmiləri sudan keçirdi. Onun nəvələri Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Əhməd Davudoğlu, Binəli Yıldırım isə suyun altında metro tikərək İstanbula xidmət edirlər ".
Bununla Binəli Yıldırım Ərdoğanın siyasi kursunu prioritet edəcəyinə dair heç bir şübhəyə yer qoymayıb. Ərdoğanın 20 ildir ən yaxın müttəfiqlərindən olan 60 yaşlı Yıldırım Türkiyədə iqtidar partiyasının hakimiyyətdə olduğu birinci on ildə uğurlarının əsasında duran infrastruktur layihələrinin əsas icraçılarından biri olub. Yıldırım 2002-ci ildə Ədalət və İnkişaf Partiyası seçkilərdə ilk dəfə qələbə çalanda İstanbul valisinin müavini seçilmişdi. O, daha sonra nəqliyyat, dənizçilik və rabitə naziri təyin edilib və Ədalət və İnkişaf Partiyasının hakimiyyəti dövrü bu vəzifədə qalıb. Gəmiçilik və dənizçilik mütəxəssisi olan Yıldırım və Ərdoğan arasında siyasi əlaqələr 1990-cı illərdə Ərdoğan İstanbulun meri olan zaman yaranıb. Yıldırımın Ərdoğan üçün başlıca prioritet olan iki məsələnin həllinə kömək edəcəyi gözlənir. Bunlar prezidentlik səlahiyyətlərinin artırılması və fəalliyyəti qadağan olunmuş PKK yaraqlılarına qarşı mübarizə məsələləridir.
Xatırladaq ki, daha öncə Ərdoğan hakimiyyətin yeni konstitusiya və 1923-cü ildə Türkiyə Cumhuriyyətinin yarandığı dövrdən ölkədə mövcud olan parlament idarəçilik sistemindən prezident idarəçilik sisteminə keçid üçün referendum keçirə biləcəyini bildirmişdi. Müxalifət partiyaları prezident sisteminin əleyhinə çıxış edərək, Ərdoğanı avtoritarizmə can atmaqda ittiham edir. Türkiyənin ana müxalifət partiyası olan CHP-nin lideri Kamal Kılıçdaroğlu bəyan edib ki, rəhbəri olduğu partiya Ərdoğana yox, prezident üsul-idarəsinə qarşı çıxır. Onun sözlərinə əsasən, ölkə vətəndaşlarının bir istəyi var, o da dövlətin yaxşı idarə olunmasıdır. Xatırladaq ki, hələ 2007-ci ildə keçirilmiş referendumun yekunlarına görə, 2014-cü ildən etibarən prezidenti 7 deyil, 5 illiyinə, özü də parlament yox, xalq seçir. Həmin vaxt isə Rəcəb Tayyib Ərdoğan xalq tərəfindən prezident seçilib. Müxalifət belə vəziyyətdə ölkənin prezident üsul-idarəsinə keçməsini istəmir. Çünki ölkədəki parlament sisteminə son qoyulması, prezident hakimiyyəti sisteminə keçid dövlət başçısına əlavə səlahiyyətlər verir. Ərdoğanın buna nail olacağına inananlar çoxdur. Xatırladaq ki, hələ 2002-ci ildə keçirilən parlament seçkilərində 363 millət vəkili ilə AKP ölkə tarixində uzun illərdən sonra təkbaşına hökumət qurmağa nail olmuşdu. 2014-cü il avqustun 10-da ölkə tarixində ilk dəfə keçirilən prezident seçkisində isə Rəcəb Tayyib Ərdoğan 51,79 faiz səslə qalib gəlmişdi. Bu statistikadan da göründüyü kimi, 14 il ərzində AKP liderliyi əldən verməyib və artıq son parlament seçkiləri ilə 4-cü dəfə təkbaşına hökumət qurmaq imkanı əldə edib. Hakim partiya ötənilki seçkidə rəqiblərindən 58 millət vəkili yeri ala bilib.
Bununla da partiya öz hədəflərinə doğru irəliləməkdədir. Ərdoğan da bu fonda hesab edir ki, hökumət və Prezident Administrasiyası arasında koordinasiyanın təminatı üçün prezident üsul-idarəsinə ehtiyac var. Belə görünür ki, yaxın tezlikdə bu proses də reallaşacaq.
Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ