şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

ABŞ-la Çinin polad, neft, səhm və yuan "müharibəsi" Azərbaycana da təsir edə bilər...

Image


Dünyanın iki böyük iqtisadi gücü arasında yeni ziddiyyətlər qlobal iqtisadiyyat üçün yeni təhdidə çevrilməkdədir. Hesab olunur ki, bu ziddiyyətlər dərinləşərsə, böhrandan tam çıxmamış dünya iqtisadiyyatı daha böyük təhdidlə üz-üzə qalacaq. Belə vəziyyət isə dünya ölkələrinin, o cümlədən də Azərbaycanın maraq dairəsindən kənardır. Hazırda əsas diqqət ABŞ və Çin arasında yaranan yeni iqtisadi ziddiyyətlərə yönəlib.
Bu ziddiyyətin kökündə isə ABŞ-ın Çin polad məhsullarına idxal rüsumlarını kəskin artırması dayanır. ABŞ-ın polad məhsullarına 522% idxal rüsumu tətbiq etməsindən sonra Çinin əmtəə bazarında problemlər kəskinləşməyə başlayıb. Bununla da faktiki olaraq Çindən ABŞ-a polad məhsullarının idxalı dayanıb. Qeyd edək ki, ABŞ bu qərarı 2015-ci ildə ölkədə fəaliyyət göstərən əsas poladtökmə şirkətləri olan "US Steel", "AK Steel Corp.", "Arcelor Mittal", "Nucor Corp." və "Steel Dynamics" tərəfindən verilən iddia ərizəsi əsasında qəbul edib. Yaranmış vəziyyətdən Çin kəskin narazılıq edir və ABŞ-a qarşı müəyyən addımların atılmasını istisna etmir.
Məsələn, gözlənir ki, Çin ABŞ-dan neft alışını dayandırsın. Xatırladaq ki, Çinin dövlət neft-qaz korporasiyası "Sinopec" ixracat üçün qadağanın aradan qaldırılmasından sonra bu ildən ABŞ-dan xam neft alır. O da bəllidir ki, ABŞ prezidenti Barak Obama son 40 ildə ilk dəfə olaraq bu ölkədə neft ixracına qadağanı ləğv edib. Treyderlər qeyd edir ki, neftin cari dünya qiymətləri nəzərə alınsa, Çin ABŞ neftinin əsas alıcısı ola bilər. Amma yeni polad ziddiyyəti bunu əngəlləyir. ABŞ-ın poladla bağlı məlum qərarından sonra Çin ABŞ fond birjalarına neqativ təsir edəcək cavab tədbirləri axtarışına başlayıb. İstisna edilmir ki, belə tədbirlərdən biri kimi Çin ABŞ-da aldığı qiymətli kağızları satışa çıxarsın. Bu isə ABŞ iqtisadiyyatı üçün yaxşı heç nə vəd etmir. Bundan başqa, istər Çin, istərsə də ABŞ fond birjalarında indeksləri yüksək səviyyədə saxlamaq bahasına milli iqtisadiyyatların "zənginlik yaratmasına" nail olmaq istəyir. Lakin Çin qiymətli kağızları satışa çıxarsa, bu, ABŞ birjalarında ciddi gərginlik yaradacaq. Əsas məlum olan odur ki, artıq iki ölkə arasında ticarət müharibəsi başlayıb.
Daha bir məqam isə devalvasiya amili ilə bağlıdır. Məlum olduğu kimi, bu günlərdə ABŞ Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FES) aprelin 26-27-də keçirilən iclasının protokolları açıqlanıb. FES-in rəhbərliyində təmsil olunan şəxslərin əksəriyyəti, statistik göstəricilər ABŞ-da makroiqtisadi vəziyyətin yaxşılaşmasını əks etdirəcəyi təqdirdə, iyunda keçiriləcək iclasda faiz dərəcələrini artırmağa hazır olduğunu bəyan edib. Başqa sözlə, protokollara görə, FES-in iyun ayında faiz dərəcələrini artıra biləcəyi bildirilir. Yəni qurum üzvlərinin əksəriyyəti, statistik məlumatlar II rübdə iqtisadi artımın sürətlənəcəyinə, əmək bazarında vəziyyətin yaxşılaşacağına və inflyasiya həddinin 2%-lik hədəfi aşacağına işarə edəcəyi təqdirdə, federal kredit vəsaitləri üzrə faiz dərəcələrinin artırılmasının mümkün olacağını deyir. Buna isə yalnız Çin müqavimət göstərir. Çünki bu ölkə FES-in uçot dərəcələrini artırmasında maraqlı deyil. Uçot dərəcəsi qalxdıqca, bütün inkişaf etməkdə olan ölkələrdən, o cümlədən Çindən Amerikaya kapital axını güclənir. Buna paralel olaraq Çin də yuanı ucuzlaşdırır. Yuan ucuzlaşanda Amerika iqtisadiyyatı əziyyət çəkir. Çin yuanı ucuzlaşdırmaq yolu ilə FES-i bu qərardan çəkindirmək istəyir. İndi yuan ucuzlaşsa, ABŞ və Çin arasında həm də "valyuta müharibəsi" başlayacaq. Bu isə qlobal miqyasda yeni devalvasiyaya təkan verə bilər.
Qeyd edək ki, ötən ilin sonlarında Çin pulunu ucuzlaşdırdıqdan sonra bu, dünya boyunca özünü göstərdi. Xüsusən də Asiya ölkələrinin böyük əksəriyyəti pullarını dəyərdən saldılar. O vaxtdan bəri Asiyada son vaxtlar Yaponiya, Koreya Respublikası və Tayvan milli valyutalarının möhkəmlənməsinin qarşısını almaq məqsədilə valyuta bazarlarına müdaxilə edir.
Təbii ki, proseslər ölkəmizə də təsirsiz ötüşmür. Hazırda manatın dollar qarşısında möhkəmlənməsi baş verir. Yeni "valyuta müharibəsi" şəraitində isə manat daha sürətlə bahalaşa bilər. Analitiklər hesab edir ki, rəsmi məzənnənin tədricən, aşağı templə artırılması tendensiyası davam edəcək. Hazırda neft qiymətləri də 50 dolları keçib.
Bundan sonra neft qiymətlərinin ilin sonuna qədər əsasən artma tendensiyası göstərməsi gözlənildiyindən, daxili valyuta bazarında dolların məzənnəsinin azalması ehtimal edilir.
Bu şəraitdə məhz Mərkəzi Bankın müdaxiləsi ilə dolların həddən artıq ucuzlaşmasının qarşısı alına bilər. Əks təqdirdə ucuzlaşan dollar yerli istehsala mənfi istiqamətdə təsir edə bilər.
Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ