şənbə günü, 21 noyabr 2026
     

Güneyli soydaşlarımızın ana dili probleminin çözülməsi üçün tarixi şans açılıb...

Image


İranda islahatçıların hakimiyyətə gəlişindən sonra gündəmdə olan məsələlərdən biri də etnik azlıqların hüquqlarının təmin olunmasıdır. Bu sırada ilk diqqət çəkən isə güneyli soydaşlarımızdır. Cənub qonşumuzda ən böyük etnik azlıq sayılan azərbaycanlıların ana dilində təhsil və digər hüquqlarının təmini uzun illərdir gündəmdə olsa da, bu istiqamətdə real addımlar atılmayıb.
Amma islahatçıların hakimiyyətə gəlişi fonunda İranda ötən ay baş tutan son parlament seçkilərindən sonra bu istiqamətdə vəziyyətin dəyişəcəyinə dair ümidlər artır.
Artıq Iran parlamentinə seçkilərin ikinci turunda qələbə qazanmış azərbaycanlı millət vəkilləri ana dili məsələsini gündəmə gətirəcəklərinə söz verib. Həm mühafizəkar, həm də islahat tərəfdarı, eləcə də müstəqil namizədlər parlamentdə Azərbaycan türkcəsində təhsil məsələsini müzakirəyə çıxaracaqlarını bildirib. Güneyli fəal Həbib Azərsinanın fikrincə, azərbaycanlı parlament üzvlərinin bu dəfə verdiyi vədlər sadəcə seçki kampaniyası zamanı verilən vədlərdən fərqlidir":Əvvəllər də İranda seçkilər olanda xalqların haqları məsələsi gündəmə gətirilirdi, amma seçkilər keçiriləndən sonra unudulurdu. Amma bu dəfə mən nikbinəm. Çünki xalqların haqlarının tanınması, dil və mədəni azadlıqları məsələsini mən meyvəyə oxşadıram. Bu meyvə artıq yetişib, dəyib, bunun dərilməsinin vaxtıdır. Mənə elə gəlir ki, İranda hakimiyyətdə olanlar özləri bu məsələni başa düşür".
Güneyli fəal İran parlamentinə seçilən azərbaycanlı millət vəkillərinin dəyişiklik yarada biləcəyinə inandığını deyir: "Mən nikbinəm ki, bu dəfə məsələ daha ciddidir. Ona görə ki, seçicilər, xalq bunu tələb edir. İranda hakimiyyətdə olanlar, seçilənlər də bunu görür, xalqın tələblərindən kənarda qalmaq istəmir, bununla ayaqlaşmaq istəyirlər. İmkan daxilində çalışırlar ki, bu məsələlər olsun. Və unutmayaq ki, İranın əsas qanununda xalqların haqları tanınıb, o cümlədən, ana dilində təhsil haqqı tanınıb və bu məsələ indi, məncə, daha ciddidir və onun baş tutması imkanı, ehtimalı daha yüksəkdir". Həbib Azərsina parlament seçkilərinin İranla beynəlxalq dünya arasında əlaqələrin bərpa olmağa başladığı bir şəraitdə keçməsinin ölkədə fərqli ab-havanın yaranmasına gətirib çıxara biləcəyini düşünür. O, İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırılması müqabilində sanksiyaların aradan qaldırılmasının ölkə iqtisadiyyatına və eləcə də azərbaycanlıların durumuna müsbət təsiri olacağını düşündüyünü bildirib.
İnsan haqları və ətraf mühitin müdafiəçilərindən olan Vəhid Faizpur da vəziyyətin dəyişməkdə olduğunu bildirir. Onun söylədiklərinə görə, İran Azərbaycanında türkcə yazı və nəşr fəaliyyəti yürüdənlərin üzləşdiyi çətinliklərə baxmayaraq, toplumda kimlik mövzusuna diqqətin çoxalması ilə bərabər, türkcə kitablara rəğbət də artmaqdadır. Urmiyədən "Amerikanın Səsi"nə danışan mədəni fəal İslam İnqilabından sonra İran Azərbaycanı və Tehranda türkcə kitab nəşrinin durumu, kitabların mövzu müxtəlifliyi və oxucu kütləsinə çatdırılması haqqında danışıb.
Faizpur İranda qeyri-fars dil və mədəniyyətlərə qarşı tətbiq edilən basqıları önə çəkərək, Azərbaycan dilinə diqqət yetirmədən güneydə vətəndaş cəmiyyətinin inkişafının mümkün olmayacağını deyir: "Azərbaycan mədəni toplumu, vətəndaş cəmiyyəti Azərbaycan dilini nəzərə almadan var ola bilməz". Onun dediklərinə görə, Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti 1979 İslam İnqilabından sonra yaranmış atmosferdən yararlanaraq sıfırdan canlanmağa başlayıb: "Türkcə kitab nəşri mövzusunda nəşr problemləri ilə yanaşı, bir də İranda türkcə təhsil üçün qanuni şəraitin olmamasına diqqət çəkmək lazımdır. Ancaq türkcə nəşrin İnqilabdan sonra sıfırdan başlaması və bütün basqılara baxmayaraq fars toplumunda oxucu kütləsinin gedərək azalmasının əksinə, türkcə oxuyanların sayı artır. 1945-ci ildə qurulan Azərbaycan Milli Hökumətinin şiddətlə basdırılması və türkcə kitabların yandırılması Azərbaycandakı mədəni topluma ağır xəsarətlər vurdu. Buna görə də, Azərbaycan İnqilabdan sonra yaranan fəzada sıfırdan başladı". O, bütün çətinliklərə baxmayaraq, kimlik məsələsinə dair qayğıların artması ilə türkcə kitablara rəğbətin də çoxaldığını qeyd edir.
Bütün bunlar güneyli soydaşlarımızla bağlı İranda vəziyyətin tədricən dəyişməkdə olduğunu göstərir. Onların hüquqlarının təmini istiqamətində atılan addımlar isə nəticə etibarı ilə İranın özünün də inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

Putin “nüvə çantası”nı özü ilə Çinə niyə aparmışdı...

Ermənilər Qarabağda Amaras udin-alban abidəsinə kor iddialardan əl çəkmirlər...

SON XƏBƏRLƏR

20.11.2026 / 23:10
Minlərlə ailənin torpaq probleminin həlli istiqamətində mühüm addım - çıxarış almaq mümkün olacaq...

20.11.2026 / 22:37
İraqda məzhəb savaşı başlanır, işin içində yenə İran var

20.11.2026 / 22:15
Tramp Konqresdə nəzarəti itirməzdən əvvəl hərəkətə keçdi - Ukraynada sülh üçün son tarix açıqlandı...

20.11.2026 / 21:58
BMT-ni bərbad günə qoyanlar onun “köklü islahatına” qərar verdilər...

20.11.2026 / 21:43
Danimarka Rusiya hərbi attaşesini ölkədən qovur, ruslar üçün vizaları da dayandırır – vaxt verildi...

20.11.2026 / 21:35
Britaniya ordusu dron dövrünə hazırlaşır?

20.11.2026 / 21:24
Moskvadan Tallinn və Buxarestə etiraz - hər iki ölkənin diplomatları Rusiya XİN-ə çağırıldı

20.11.2026 / 21:16
Paşinyan “Qərbi Ermənistandan” imtina etdi ki, Bakı da Qərbi Azərbaycandan imtina etsin - Hay ki, hay...

20.11.2026 / 20:58
Qərbi Zəngəzurun tarixi irsinin UNESCO-da mənimsənilməsinə start verildi...

20.11.2026 / 20:41
Tramp Çindəki hadisədən sonra təyyarədaşıyan bir gəmini İranın "qapısından" çəkib apardı...

20.11.2026 / 20:22
Rəsmi Ankara NATO-ya sərt mesaj verdi – Alyans Türkiyəni Yaxın Şərqdə tək qoydu...

20.11.2026 / 20:07
Parlament buraxılır, Konstitusiya dəyişdirilir, müxalifət ləğv edilir - Paşinyan mürəkkəb ssenariyə baş vurdu...

20.11.2026 / 19:49
Azərbaycanda kitabxanalar 26 faiz azalıb, bəzi kəndlərdə onlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb

20.11.2026 / 19:44
Dədə Qorqud epoxasının memarlıq irsi:Nəzəri fikirlər, tarixi baxışlar və məkan semantikası

20.11.2026 / 19:25
Macarıstan Ukrayna siyasətini tam dəyişdi - Madyar Orbanı sildi...

20.11.2026 / 19:25
Vyetnam üçün Avropaya Azərbaycanın üzərindın yol açıldı...

20.11.2026 / 19:10
İŞİD-in “Vilayəti Xorasan” qruplaşmasının iki üzvü Azərbaycana gətirilərək həbs edildi - FOTO

20.11.2026 / 18:57
Moskvadan Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin Dublin görüşünə reaksiya...

20.11.2026 / 18:43
Maşın alan yoxdur, amma qiymətlər sürətlə artır

20.11.2026 / 18:27
Yeni Yalta sammiti alınmadı, amma Rusiya, Çin, ABŞ liderləri istəklərinə nail oldular

20.11.2026 / 18:11
Fransa və Hindistan BTQ-yə açıq savaş açdı - təşkilatın sosial media hesablarına kiberhücumlar başladı...

20.11.2026 / 17:57
Şəmkir xəstəxanasını su basdı - TƏBİB-dən açıqlama...

20.11.2026 / 17:51
İslam yaxın onillikdə dünyanın ən böyük dininə çevriləcək

20.11.2026 / 17:40
İcra başçısının birinci müavini ilə bağlı 2 milyonluq qalmaqal - iş prokurorluğa çıxdı...

20.11.2026 / 17:32
Almaniya və Ukrayna arasında fikir ayrılığı - Avropalı liderlər Moskvaya gedəcəkmi...

20.11.2026 / 17:26
Dünyanın "3 iddialı ağası" Qəzzada on minlərlə müsəlmanın faciəsinə susdu...

20.11.2026 / 17:12
Mehriban Əliyevanın sosial media hesablarında Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşünə dair paylaşım edilib

20.11.2026 / 17:05
Trampdan Ukrayna ilə bağlı mühüm açıqlama - Vaşinqton Kiyevsiz qərar verməyəcək...

20.11.2026 / 16:32
Kolleclərə qəbul qaydaları dəyişir - qiyabi təhsil ləğv edilir...

20.11.2026 / 16:25
Prezident İlham Əliyevin sosial media hesablarında Vyetnama rəsmi səfəri ilə bağlı videoçarx paylaşılıb

20.11.2026 / 16:09
Ermənilər pasportlarda doğulduğu yer kimi "Azərbaycan " yazdırırlar...

20.11.2026 / 16:02
Prezident İlham Əliyevin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzində... - FOTO

20.11.2026 / 15:44
Çin lideri Putini niyə bu qədər soyuq qarşıladı...

20.11.2026 / 15:29
Mehriban Əliyeva Vyetnamın vitse-prezidenti ilə görüşüb - FOTO

20.11.2026 / 15:23
Azərbaycanda boşanmaların sayı artır - hər 100 nikahın 48-i dağılır...

20.11.2026 / 15:20
Bakı–Balakən–Bakı marşrutu üzrə qatarların hərəkəti bərpa olunur

20.11.2026 / 15:09
Rusiyanı Ukraynada yeni işğala ruhlandıran kimdir - ABŞ müdafiə nazirinin yanlışı...

20.11.2026 / 15:08
“Vətəndaşlar referendumda yeni Konstitusiyanın əleyhinə səs verərsə, istefa verməyə hazıram” - Paşinyan

20.11.2026 / 14:50
Badamdarda sürüşmə sahəsində çatlar genişlənib - RƏSMİ AÇIQLAMA...

20.11.2026 / 14:45
Milli Məclisin deputatı Vüqar Rəhimzadə Ordubadda seçiciləri ilə növbəti görüşünü keçirib - FOTO

20.11.2026 / 14:44
Aİ və Böyük Britaniya tələbə mübadiləsi barədə razılığa gəldilər, lakin təhsil haqları dayandırıldı

20.11.2026 / 14:32
Əli Əsədov Kobaxidzeyə başsağlığı verdi

20.11.2026 / 14:24
Krım körpüsü Niderland raketləri ilə vurulmuşdu - Niderland və Avstriyanın Kiyevdəki səfirlikləri bombalandı...

20.11.2026 / 14:12
Əməkdar artist Nigar Şabanova icra hakimiyyətini tənqid etdi

20.11.2026 / 14:08
Polşanın Lublin şəhərində hava hücumu xəbərdarlığı edilib

20.11.2026 / 14:01
Milli Xalça Muzeyində “Ortaq irs: Türk xalçası” mövzusunda beynəlxalq simpozium təşkil olunacaq

20.11.2026 / 13:59
AĞDAMIN MƏDƏNİ YADDAŞI: DAŞLARA HƏKK OLUNMUŞ TARİX VƏ YENİDƏN DİRÇƏLƏN İRS

20.11.2026 / 13:59
AMEA-nın strukturunda dəyişiklik edilib

20.11.2026 / 13:55
Le Penin partiyasının qərargahında məlumat sızması ilə əlaqədar axtarış aparılıb

20.11.2026 / 13:50
Çin "üçlüyünün" bəyanatları Avroatlantik məkanı parçaladı...

20.11.2026 / 13:35
Putinin təhdidlərindən saatlar sonra Rusiya ordusu Kiyevə üç ballistik raket atdı - körpülər vuruldu...

20.11.2026 / 13:18
Lukaşenko kənd təsərrüfatı nazirini söydüyünü etiraf etdi - sonra ondan üzr istəyirəm...

20.11.2026 / 13:03
Vyetnam Azərbaycanda səfirlik açır...

20.11.2026 / 12:51
Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

20.11.2026 / 12:36
ABŞ-da hakerlər “Visa”, “Mastercard” və “JPMorgan Chase” müştərilərinin məlumatlarını ələ keçirdi…

20.11.2026 / 12:21
Sahibə Qafarova Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdə iştirak edib

20.11.2026 / 12:14
Uşaqların energetik içkilərə marağı artır – nəzarət gücləndirilə bilər...

20.11.2026 / 12:01
Media və Yayım Şurasının müsabiqələrinin keçirilməsi qaydalarında yenilik edildi

20.11.2026 / 11:50
İspaniya futbolunun dörd nəhəngi İstanbulda üz-üzə gəlir

20.11.2026 / 11:37
Jurnalist müsabiqəsində sosial media aktivliyi də nəzərə alınacaq - YENİ QAYDA...

20.11.2026 / 11:23
Keçmiş təhsil nazirinə yeni vəzifə verildi...

20.11.2026 / 11:09
Dəbilqəsiz elektroskuter sürmək qadağan edilə bilər - Ombudsmandan təklif...

20.11.2026 / 10:54
Bu halda media subyektinə yardım dayandırılacaq...

20.11.2026 / 10:36
Sülhə mane olan sənəd Ermənistanın rəsmi saytlarında açılmır

20.11.2026 / 10:18
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə görüşüb - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 10:03
Tramp İrana yeni hücumla bağlı yeni tarix açıqladı – nələrin baş verəcəyini görəcəyik…

20.11.2026 / 09:47
Abşeron-Xızı Təhsil İdarəsinin müdiri yeni vəzifəyə təyin edildi...

20.11.2026 / 09:30
Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyi 2027-ci il üzrə kiçik və böyük qrant müsabiqələrini elan edir

20.11.2026 / 09:20
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnamın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO/YENİLƏNDİ

20.11.2026 / 08:41
Prezident İlham Əliyev Hanoyda Ho Şi Minin məqbərəsini ziyarət etdi - FOTO

20.11.2026 / 08:21
Ukraynanın NATO-ya üzvlüyü gündəmdə - yalnız ərazi güzəşti qarşılığında…

20.11.2026 / 08:11
Netanyahunun əsas rəqibi hərəkətə keçdi - Ayzenkot ərəb partiyaları ilə koalisiyaya gedir

20.11.2026 / 08:10
Prezident İlham Əliyev Hanoyda “İnqilab şəhidləri” abidəsini ziyarət edib - FOTO

20.11.2026 / 08:01
Senat Trampın İrana qarşı müharibə səlahiyyətini məhdudlaşdırmaq cəhdini rədd etdi

20.11.2026 / 00:45
Beynəlxalq Məhkəmədən tarixi qərar... Myanma Arakan müsəlmanlarına qarşı rəsmən soyqırımda ittiham olundu – təzminat ödəyəcəklər…

20.11.2026 / 00:11
Qarakənd faciəsindən 35 il ötür...

20.11.2026 / 00:01
Bu gün Ağdam Şəhəri Günüdür - Qarabağın dirçəliş rəmzinə çevrilən Ağdam...

19.11.2026 / 22:53
Azərbaycan tarixinin öyrənilməmiş səhifələri

19.11.2026 / 22:35
Sadiq həmişə müharibənin qələbə ilə bitəcəyini deyirdi…

19.11.2026 / 21:58
Yeni prezident seçkilərinə qədər Əkrəm İmamoğluna “siyasətlə məşğulluq” qadağası qoyuldu...

19.11.2026 / 21:35
“Günəş fəallığı” Xəzər suyuna təsir edən sonuncu amıldir - Rusiyadan gələn izaha cavab...

İnformasiya texnologiyaları Azərbaycanın inkişafında yeni güclü mənbə kimi özünü daha çox təsdiqləyir....

XƏBƏR ARXİVİ