Afsəddin Nəbiyev: “Komfort içində yaşayan diaspor nümayəndələri üçün Ermənistan sadəcə bir geosiyasi oyun meydanıdır”
Parisdə ümumerməni diasporunun səfərbər edilməsi üzrə konqres keçirilib. Tədbirdə Ermənistandan, eləcə də 26 ölkədən ictimai, siyasi, hüquq müdafiə, dini və biznes təşkilatlarının 150-dən çox nümayəndəsi, həmçinin “Dağlıq Qarabağ nümayəndələri” iştirak ediblər. Konqresin yekununda geosiyasi reallıqların qiymətləndirilməsi və ümumerməni gündəliyi ətrafında səfərbərliyin zəruriliyi ilə bağlı deklarasiya qəbul olunub.
Tədbir ədalət və demokratiya uğrunda Avropa erməni federasiyasının (EAFJD), Erməni Milli Komitəsinin (ANC) və “Daşnaksütyun” Erməni İnqilabi Federasiyasının dəstəyi ilə Diasporun səfərbərliyi üzrə Koordinasiya Komitəsi tərəfindən təşkil edilib. Qəbul edilən bəyanatda “xaricdə yaşayan bütün Ermənistan vətəndaşlarına 2026-cı il iyunun 7-də ölkəyə qayıdaraq ümumxalq seçkilərində iştirak etmək və mövcud hakimiyyətin əleyhinə səs vermək” çağırışı yer alıb.
Burada qəribə olan odur ki, niyə Qərbdə yaşayan ermənilər Paşinyana qarşı çıxırlar? Adətən bu cür mövqe daha çox Rusiyapərəst ermənilərə xas olur. Bəs Qərbdə yaşayan ermənilərlə Ermənistan daxilindəki revanşist qüvvələri Paşinyana qarşı nə birləşdirir?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyevin fikrincə, Parisdə Ermənistan və 26 ölkədən gələn diaspor nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən “ümumerməni konqresi” növbəti dəfə göstərdi ki, erməni lobbi təşkilatları və radikal revanşist qüvvələr hələ də tarixi reallıqları qəbul etmək istəmir: “Tədbirin təşkilatçıları arasında “Daşnaksütyun” kimi radikal strukturların olması və qəbul edilən bəyanatda 2026-cı il seçkilərinə hədəflənmiş çağırışlar, prosesin mahiyyətinin heç də “demokratiya” deyil, sırf siyasi manipulyasiya olduğunu sübut edir. İlk baxışda Qərbdə yaşayan ermənilərin "liberal" Paşinyan hakimiyyətinə qarşı çıxması qəribə görünə bilər. Lakin dərindən təhlil etdikdə aydın olur ki, diaspor və daxili revanşistləri birləşdirən ortaq məxrəc xəyali erməni yuxusu olan “Dənizdən dənizə böyük Ermənistan” xülyasıdır. Paşinyan hakimiyyətinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü hətta formal şəkildə olsa da tanımaq məcburiyyətində qalması, diasporun onilliklərdir üzərində biznes və siyasət qurduğu "mifoloji Ermənistan" layihəsinin iflası deməkdir. Diaspor təşkilatları illərdir "Qarabağ məsələsi" üzərindən böyük maliyyə vəsaitləri toplayır və Qərb paytaxtlarında siyasi çəki qazanırdılar. Münaqişənin həlli bu qüvvələrin varlıq səbəbini əllərindən alır. Ermənistan daxilində xalq müharibənin acılarını yaşayaraq reallığı dərk etməyə başlasa da, minlərlə kilometr uzaqda, komfort içində yaşayan diaspor nümayəndələri üçün Ermənistan sadəcə bir geosiyasi oyun meydanıdır. Bu mənada ermənilərin bir alət olaraq "maşa" rolunda yenidən ələ alınmaq cəhdləri gizli görmür”.
Sədr müavini hesab edir ki, bu prosesdə Fransanın ev sahibliyi və dəstəyi təsadüfi deyil: “Paris, erməni diasporunu yenidən formalaşdırmaqla Cənubi Qafqazda pozulmuş güc balansını həm Ermənistanın, həm də öz xeyrinə dəyişməyə çalışır. Burada əsas məqsəd erməni xalqının rifahı deyil, regionda Fransanın kənarlaşdırılmış siyasi maraqlarını bərpa etməkdir. Təəssüf ki, erməni tərəfi bir əsr əvvəl olduğu kimi, bu gün də böyük güclərin əlində "maşa" olmaq vərdişindən qurtula bilmir. Eyni vaxtda erməni sosial mediasında və mətbuatında Azərbaycanın guya Qarabağda "mədəni abidələri dağıtması" ilə bağlı kampaniyanın intensivləşməsi vahid mərkəzdən idarə olunan planın tərkib hissəsidir. Bu, beynəlxalq ictimaiyyətdə Azərbaycana qarşı mənfi rəy yaratmaq və yeni təzyiq rıçaqları əldə etmək üçün atılan ümidsiz addımlardır. Bu arqumentlər səsləndirilərkən nədənsə həm Ermənistanda, həm də işğal dövründə minlərlə tarixi abidələrin ermənilər tərəfindən məhv olunmasının üzərindən sükutla keçilir. Erməni diasporunun və onların havadarlarının cəhdlərinə baxmayaraq, regionda yeni reallıqlar artıq formalaşıb. Sülh müqaviləsi paraflanıb və bu istiqamətdə müəyyən addımlar da atılmaqdadır. Azərbaycanın qardaş Türkiyə ilə birlikdə Avropa, Cənubi Qafqaz və Orta Asiya qovşağında strateji gücə çevrilməsi, kənar qüvvələrin regiona müdaxilə imkanlarını minimuma endirib. "Böyük Ermənistan" ideologiyası 44 günlük müharibə və 2023-cü ilin sentyabrındakı antiterror tədbirləri ilə birdəfəlik tarixə qovuşub. Bu gün rəsmi Bakı həm hərbi, həm də diplomatik müstəvidə şərtləri diktə edən tərəfdir. Parisdə və ya başqa bir mərkəzdə keçirilən heç bir konqres bu reallığı dəyişmək iqtidarında deyil. Erməni xalqı üçün tək çıxış yolu diasporun və kənar dövlətlərin hiyləgər planlarına alət olmaqdan imtina edib, qonşuları ilə sülh şəraitində yaşamaq reallığını qəbul etməkdir. Əks halda, bu cür "səfərbərlik" cəhdləri növbəti məğlubiyyət və xəyal qırıqlığından başqa bir nəticə verməyəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
