30 il Ermənistanın işğalı altında qalan və sözün əsl mənasında viran qoyulan, dağıdılan, daşı daş üstündə qoyulmayan Ağdam işğaldan azad olunduqdan sonra tamamilə yenidən qurulur, yenilənir, dirçəlir.
“Böyük Qayıdış” konsepsiyasına əsasən Ağdama qayıdış prosesi başlayıb və artıq əhali öz doğma yurd-yuvalarına qayıdıb evlərinin işığını yandırmağa, ocaqlarını alovlandırmağa başlayıb.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva dekabrın 24-də Ağdam şəhərində 2-ci yaşayış kompleksinin açılışında iştirak edib və buraya köçən sakinlərlə görüşüblər.
Ağdam, Füzuli və Xocavənd rayonlarında Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Emin Hüseynov Prezident İlham Əliyevə kompleksdə yaradılmış şərait barədə məlumat verib.
O bildirib ki, ərazisi 13 hektardan çox olan kompleksdə 11 məhəllə var. Burada 60 bina inşa edilib. Kompleksdə 114-ü birotaqlı, 464-ü ikiotaqlı, 536-sı üçotaqlı, 154-ü dördotaqlı olmaqla ümumilikdə 1268 mənzil var. Dekabrda buraya 104 ailənin (426 nəfər) köçürülməsi nəzərdə tutulur. 2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında isə daha 1164 ailə (4772 nəfər) köçürüləcək.
Binalar daimi su, elektrik və sürətli internet xətləri, mənzillər isə istilik və isti su ilə təmin edilib. Kompleksin ərazisində genişmiqyaslı abadlıq-quruculuq işləri görülüb, uzunluğu 5 kilometrə yaxın olan daxili yollar çəkilib, idman və uşaq oyun meydançaları, velosiped zolağı, yerüstü və 1218 yerlik yeraltı avtomobil dayanacaqları yaradılıb.
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev bu kompleksin təməlini 2023-cü ildə qoyub. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva bu ilin fevralında kompleksdə görülən tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olublar.
Prezident İlham Əliyev Ağdamda 2-ci yaşayış kompleksinin açılışındakı çıxışında öz yurdlarına qayıdan keçmiş məcburi köçkünləri təbrik edib. Prezident çıxışında bildirib: “Mən sizi ürəkdən salamlayıram. Bu gün Ağdam şəhərinin tarixində çox əlamətdar bir gündür, tarixi bir gündür. Uzun fasilədən sonra ağdamlılar öz doğma şəhərinə qayıdırlar. Bu münasibətlə sizi ürəkdən təbrik edirəm. Əminəm ki, burada siz rahat yaşayacaqsınız, əmin-amanlıq şəraitində yaşayacaqsınız. Siz buna layiqsiniz. Uzun illər köçkün həyatını yaşamış insanlar üçün bu gün Ağdam şəhərində və işğaldan azad edilmiş bütün başqa ərazilərdə yeni, müasir şəhərlər, kəndlər, qəsəbələr salınır və artıq “Böyük Qayıdış” Proqramının əyani təzahürlərini hər kəs görə bilir.
İşğal dövründə Ağdam demək olar ki, urbisidə məruz qalmışdır. Yəni şəhər Ermənistan dövləti tərəfindən tamamilə dağıdılmışdır. Bu, Ermənistan dövlətinin məqsədyönlü siyasəti, bizə qarşı olan düşmənçiliyin bariz nümunəsi idi. Məqsəd də tam aydın idi. Birincisi, talançılıq. Çünki bütün binaların daşları bir-bir sökülərək talan edilmişdir, müxtəlif yerlərdə, Ermənistan ərazisində satılmışdır. Digər tərəfdən, Ermənistan dövləti bu bölgələrdə Azərbaycan xalqının tarixi irsini tamamilə silmək istəyirdi. Üçüncü məqsəd isə bu şəhəri elə vəziyyətə salmaq idi ki, artıq burada yaşayış mümkün olmasın, azərbaycanlılar heç vaxt buraya qayıtmaq haqqında düşünməsinlər. Ancaq səhv etdilər. Biz, xalqımız bütün bu əzablı illər ərzində bir amalla yaşamışıq ki, öz doğma dədə-baba torpaqlarımıza qayıdaq və qayıdandan sonra bu torpaqları, bu şəhərləri, kəndləri bərpa edək. Azərbaycan xalqı heç vaxt işğalla barışmamışdır”.
Açılşda iştirak edən Ağdam sakinləri ölkə başçısına təşəkkür ediblər və görülən işlərdən razı qaldıqlarını bildiriblər.
Sakinlərdən biri “Bu dəmir yolunu da biz yenidən qururuq. Ağdam Cümə məscidi birinci bərpa olunan tarixi-dini abidəmizdir. Qiyaslı məscidi, - hansı ki, tamamilə dağıdılmışdır və orada da Ağdam Cümə məscidi kimi Ermənistan dövləti bütün müsəlmanları təhqir etmək üçün heyvan saxlayırdı, - o da açıldı. Suvarma işləri öz həllini tapır. Xaçınçay su anbarı yenidən quruldu. Həm Ağdam üçün, həm də bütün ölkəmiz üçün vacib olan mədəni digər abidə “İmarət” kompleksidir. O da tamamilə bərpa edildi. Natəvanın ermənilər tərəfindən dağıdılmış heykəlinin eynisi qoyuldu. Məktəb istifadəyə verilmişdir. Çox gözəl, böyük məktəb, Muğam Mərkəzi, iki mehmanxana. Yəni o qədər işlər görülüb ki, bəlkə də hansılarısa mən unutmuşam. Amma yəni hər şey göz qabağındadır. Bütün bunlar da cəmi 5 il ərzində yaradılıb. Yəni, bilirsiniz o nəyi göstərir? Təkcə söhbət ondan getmir ki, biz proqram qəbul etmişik və təbii ki, nəzarət var. Mən də dəfələrlə azad edilmiş ərazilərə gedərkən özüm şəxsən nəzarət edirəm. Söhbət ondan gedir ki, bütün xalqımız bu işləri böyük həvəslə görür. Əgər bu amil olmasaydı, biz qısa müddət ərzində bu qədər işi görə bilməzdik. Məsələn, dünən Xankəndidə Qarabağ Universitetinin yeni korpusunun açılışında idim. Tamamilə sıfırdan tikilmiş yeni, gözəl binadır. Maraqlanıram ki, burada yeni tədris prosesi necə gedir? Tələbələr, müəllimlər. Müəllimlərin bəziləri xaricdən, bəziləri isə Azərbaycanın müxtəlif yerlərindən gəlir dərs deməyə. Mən maraqlanıram ki, bəs motivasiya nədir? Onları nə cəlb edir? Mənə deyirlər ki, Qarabağ cəlb edir bizi”-deyib.
Prezident həqiqətən də bütün bu işləri cəmi 5 il ərzində həyata keçirib. Əlbəttə, bu da hər dövlətə nəsib olmur ki, həm torpağını işğaldan azad edəsən, həm də azad ərazilərdə sosial-iqtisadi inkişada nail olasan, bərpa-yenidən işləri aparasan, kəndlər, şəhərlər salasan, əhalini geri köçürməyə başlayasan. Azərbaycan dövləti bunu öz gücünə bacardı.
Dekabrın 25-də Ağdam, Füzuli və Xocavənd rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidmətinin icraçı direktoru Leysan Məmmədov jurnalistlərə müsahibəsində deyib ki, Ağdam şəhərində inşa olunan 1-ci və 3-cü yaşayış kompleksində söküntü və şaquli planlaşdırma işləri başa çatıb.
O, Ağdam şəhərində 5 yaşayış məntəqəsinin təməlinin qoyulduğunu vurğulayıb:"Hal-hazırda 1-ci və 3-cü yaşayış kompleksində söküntü və şaquli planlaşdırma işləri başa çatıb. 4-cü və 5-ci yaşayış komplekslərində isə tikinti işləri davam etdirilir.
Bundan başqa, rayonun Baş Qərvənd və Eyvazxanbəyli kəndlərində tikinti işləri davam etdirilir. Həmin kəndlərdə işlərin 2026-cı ilin sonunadək yekunlaşdırılması nəzərdə tutulub".
Onu da qeyd edək ki, fevralın 18-də Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Ağdam şəhərinə səfərləri çərçivəsində Prezident və birinci xanım “Hilton Garden İnn” hotelində, Ağdam Muğam Mərkəzində görülən tikinti işləri, “Ağdam Residence” yaşayış kompleksində yaradılan şərait, eyni zamanda 1268 mənzilli 2-ci yaşayış kompleksində, 1 nömrəli körpələr evi-uşaq bağçasında, 1 nömrəli tam orta məktəbdə aparılan tikinti işləri, Əsgəran qala-kompleksinin konsepsiya layihəsi ilə tanış olublar. Dövlət başçısı, həmçinin “Azərişıq” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin (ASC) Ağdam Regional Rəqəmsal İdarəetmə Mərkəzi və Təlim-Tədris Kompleksinin açılışında iştirak ediblər.
Qeyd olunurdu ki, ilk mərhələdə Ağdama 10 min nəfərin köçü nəzərdə tutulur. Ümumiyyətlə, 2026-cı ilin sonunadək Ağdam şəhərinə 20 min keçmiş məcburi köçkünün qayıdışı planlaşdırılır.
Prezident İlham Əliyev həmin səfər zaman bildirmişdi ki, ikinci Qarabağ müharibəsi və ondan sonra antiterror əməliyyatı ərazi bütövlüyümüzün, suverenliyimizin tam bərpa edilməsinə gətirib çıxardı, separatçıların kökü kəsildi:“İndi hər yerdə quruculuq, bərpa işləri aparılır. Ağdam şəhəri sıfırdan inşa edilir və gözəl şəhər olacaq”.
Bu fikirlərin səslənməsindən bir neçə ay sonra Ağdamda 2-ci yaşayış kompleksinin açılışı oldu və Ağdama qayıdanların sevinci dünyaya sığmadı.
Ağdamda həyat davam edir, Ağdama böyük qayıdış davam etdikcə bu doğma rayonumuzun daha da inkişaf edəcəyinə, əvvəlki şöhrətini qaytaracağına əminik.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
