Samir Hümbətov: “Azərbaycan, əlbəttə ki, nə Qazaxıstandan, nə Özbəkistandan həm iqtisadi, həm siyasi, həm hərbi vəziyyətinə görə geri qalmır...”
ABŞ prezidenti Donald Tramp Qazaxıstan və Özbəkistan liderlərinin 2026-cı ilin dekabr ayında Mayamidə keçiriləcək G20 sammitində qonaq olacaqlarını açıqlayıb. D.Tramp sözügedən ölkələri Mayamidə baş tutacaq G20 sammitində iştirak etməyə dəvət etdiyini bildirib.
ABŞ prezidenti bu açıqlamanı dekabrın 23-də Qazaxıstan və Özbəkistan prezidentləri Qasım-Jomart Tokayev və Şavkat Mirziyoyevlə telefon danışıqlarından sonra verib.
“Gələn il ABŞ G20 sammitinə ev sahibliyi edəcək və biz hər iki lideri Mayamidə keçiriləcək bu çox vacib tədbirdə qonaq kimi iştirak etməyə dəvət edəcəyik”, - deyə Tramp sosial media platforması TruthSocial-da yazıb.
Respublikaçı Vaşinqtonun Astana və Daşkəndlə münasibətlərini "əla" adlandırıb.
Qeyd edilir ki, Tramp Mayamidə keçiriləcək G20 sammitində Cənubi Afrikanı onlara göndərdiyi dəvətini geri götürməklə hədələyib. Buna səbəb bu ölkədə ağdərili fermerlərə hücumların baş verməsidir. Cənubi Afrika G20 üzvüdür, amma Qazaxıstan və Özbəkistan G20-yə üzv deyillər.
Əslində C20-də iştiraka Azərbaycan bu iki dövlətdən daha çox layiqdir. Ölkəmizin iqtisadi uğurları, iqtisadi sahədə əldə etdiyi nailiyyətlər, dünya iqtisadiyyatına verdiyi töhfələr, regional və beynəlxalq iqtisadi layihələrdə əvəzolunmaz ölkə olması və sair bunu deməyə əsas verir.
“Burada Trampdan asılı olmayan səbəblər ola bilər”
Beynəlxalq Münasibətlər və Diplomatiya Araşdırmaları Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Samir Hümbətov “Bakı-Xəbər”ə “Əslində Azərbaycan, əlbəttə ki, nə Qazaxıstandan, nə Özbəkistandan həm iqtisadi, həm siyasi, həm hərbi vəziyyətinə görə geri qalmır, bəzi məqamlarda hətta onları üstələyir. Yəni təbii ki, burada əhali sayı da, ərazi də və sair məsələlər də önəmlidir”-deyə bildirdi.
S.Hümbətovun sözlərinə görə, bu məsələ əhali, ərazi, sosial-iqtisadi, hərbi vəziyyət, siyasi imkanlar baxımından dəyərləndiriləndə Azərbaycan müəyyən mənada onlardan üsündür. “Baxmayaraq ki, onlar qardaş və dost dövlətlərdir. Amma bəzi reallıqlar var. Azərbaycanın G20-yə dəvət olunmamasını biz heç də yaxşı qarşılamırıq. O ölkələr dəvət edilirdisə, gərək Azərbaycan da dəvət olunaydı. Madam ki, ABŞ-la Azərbaycan arasında strateji əməkdaşlıqla bağlı sənəd imzalanıb, o halda Azərbaycan da ora dəvət olunmalı idi. Bu sənədə əsasən biz ABŞ-ın Cənubi Qafqazda əsas tərəfdaşına çevriliriksə bu edilməli idi.
Böyük ehtimalla, kim və kimlərsə Donald Trampın qulağına Azərbaycanın “G20”-yə çağırılmaması ilə bağlı nəsə pıçıldamış da ola bilər. Burada yalnız Trampın özünün təşəbbüsündən də söhbət gedir. Çünki Şarm əş-Şeyxdə keçirilən sülh konfransında, sammitdə iştirak etmək üçün Azərbaycanı dəvət etmişdi. Görünür ki, burada Trampdan asılı olmayan səbəblər ola bilər. Bu da heç də ABŞ-a strateji tərəfdaş olmaq istəyən ölkə ilə zəif yanaşma sərgiləməyinə haqq qazandırmır. Bu baxımdan, Azərbaycan da “G20”-yə dəvət olunmalı idi”.
S.Hümbətov hesab edir ki, bu cür tədbirlər çox olur və qarşıdakı dövrdə ABŞ-ın bu məsələdə mövqeyi dəyişərək Azərbaycanla münasibətlərə xüsusi önəm verəcəyinə ehtimalımız çoxdur. “Böyük ehtimalla, qarşıdakı dövrdə bunlar ola bilər”-deyə S.Hümbətov vurğuladı.
İradə SARIYEVA
