Rusiya-Ukrayna müharibəsinin səbəb olduğu təzyiqlər və sərt müqavilə şərtlərinə görə, iflas həddində olan Rusiya müdafiə şirkəti “Volna”nın rəhbəri Vladimir Arsenyev, Moskvanın məşhur Qırmızı Meydanında üzərinə benzin tökərək özünü yandırıb.
Rusiyanın aparıcı müdafiə şirkətlərindən biri olan “Volna”nın rəhbəri, hökumətin sərt istehsal tələbləri və maliyyə təzyiqləri səbəbindən şirkət iflas həddinə çatdıqdan sonra bu addımı atıb
75 yaşlı alim Vladimir Arsenyev tank heyətləri tərəfindən istifadə edilən rabitə avadanlığı üçün hissələr istehsal edən “Volna” Mərkəzi Elmi Tədqiqat İnstitutuna rəhbərlik edir. Arsenyev Rusiyanın Ukraynaya hücumundan sonra müdafiə sifarişləri ilə üzləşən şirkətinin qısa bir zamanda onu böyük bir uçuruma sürüklədiyini bildirib. “Reuters” agentliyinə danışan Arsenyev, Müdafiə Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilən qiymətlərlə rekord sürətlə istehsal etmək və qəti çatdırılma müddətlərinə riayət etməyə məcbur edildiyini bildirib.
Məlumata görə, Rusiya hökuməti, Sovet lideri İosif Stalinin təcrübələrini xatırladaraq, müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməyən müdafiə sənayesi istehsalçılarını həbs cəzası ilə hədələyir. Bu təzyiq altında Arsenyevin fabriki 2023-cü ilin yazında istehsal cədvəlində geridə qalıb və şirkət rəhbərliyi arasında fikir ayrılıqları yaranıb. Şirkətdə az hissə payına sahib olan Sergey Mosiyenko gecikmələri görüb vəziyyəti hakimiyyət orqanlarına çatdırıb və nazirliyin sifarişçi kimi həmişə haqlı olduğunu bildirib.
Şirkəti iflas həddinə çatdıqdan sonra 26 iyul 2024-cü ildə özünü yandıran Arsenyev ağır yanıqlar alaraq aylarla xəstəxanada yatıb. Xəstəxanadan danışan Arsenyev sifarişləri yerinə yetirdiyini, lakin onu nüfuzdan salmağa çalışanların əsassız şikayətləri ilə üzləşdiyini bildirib.
Bu arada, Müdafiə Nazirliyi, “Volna”nın istehsal prosesinin avtomatlaşdırılması səbəbindən xərclərin azaldığını əsas gətirərək, “Luch”un “Volna”ya ödəyəcəyi ödənişi demək olar ki, yarıya endirmək qərarına gəlib. Bu qərar isə şirkəti maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşdirib.
Arsenyev şirkətin hesablarının ödənilməmiş vergilər səbəbindən dondurulduğunu, ödənişlərin edilə bilmədiyini və iflasa yaxınlaşdığını bildirib.”Luch” şirkəti isə “Volna”nın hissələrin tədarükünü gecikdirdiyini və bunun nəticəsində hərbçilərin lazımi rabitə avadanlıqları ilə təmin edilməsində problemlər yarandığını iddia edib. Arsenyev Müdafiə Nazirliyinin qiymət endirimi qərarını məhkəməyə çıxarıb. “Luch” tərəfindən qaldırılan bir işdə məhkəmə, nazirliyin qiymət endiriminin Rusiyanın Ukraynadakı hərbi əməliyyatı üçün təchizat zəncirinə zərər verdiyi barədə qərar çıxarıb. Hakim qərarın "xüsusilə tələb olunan məhsulların 2024-cü il dövlət müdafiə satınalma proqramının yerinə yetirilməməsinə" səbəb olduğunu bildirib.
Arsenyev bildirib ki, Qırmızı Meydandakı hərəkətindən sonra hətta şirkətinin maliyyə və hüquqi problemlərini xəstəxanadan həll etməyə çalışıb, lakin onun bu cəhdi uğursuz olub. Şirkət hələ də fəaliyyət göstərsə də, kiçiltməyə məcbur olub. “Reuters”in məlumatına görə, özünü yandıran Arsenyev hakimiyyət orqanları tərəfindən “həssas bir yerdə icazəsiz nümayiş təşkil keçirdiyinə” görə cərimələnib.
Arsenyevin "Volna" şirkətindəki problemlər Rusiya müdafiə sənayesində təzyiqləri bir daha ortaya qoyur. Rusiya məhkəmə qərarlarının təhlilinə görə, Ukraynada müharibənin başlamasından bəri dövlət müdafiə sifarişlərini axsatmaqda ittiham edilən ən azı 34 nəfər cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Bunlar arasında 11 şirkət rəhbəri və iki yüksək vəzifəli şəxs də var.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, Rusiyanın istehsalının artmasına baxmayaraq, müdafiə sektoru səmərəsizlik və korrupsiyadan ciddi əziyyət çəkir. Kremlin Müdafiə Nazirliyi və dövlət müdafiə holdinq şirkəti “Rostec”i mərkəzləşdirmək və sərt qaydalar tətbiq etmək yanaşması şirkətlərin innovasiya qabiliyyətinə xələl gətirir.
Tahir TAĞIYEV
