Ötən ilin noyabrında Avropa Komissiyası Gürcüstana Avropa İttifaqına namizəd ölkə statusu verilməsini tövsiyə edib. Bunun ardınca dekabrın 14-də Avropa İttifaqı Şurası Gürcüstana namizəd ölkə statusu verib.
Bundan sonra Gürcüstanın baş naziri İrakli Qaribaşvili Avropa İttifaqına üzvlüklə bağlı namizəd statusunu almasını ölkəsinin Avrointeqrasiya yolunda qələbəsi adlandırıb. Amma indi görünən odur ki, Avropa İttifaqı heç də yaxın tezlikdə Gürcüstanı öz sıralarına qəbul etmək niyyətində deyil. Bunun üçün artıq indidən bəhanələr uydurulur.
Qeyd edək ki, namizəd ölkələrin üç il sonra Avropa İttifaqına qəbul ediləcəyi vəd edilsə də, bəzi ölkələr uzun illərdir bu vədin yerinə yetirilməsini gözləyir. Məsələn, Türkiyə 1999-cu il, Şimali Makedoniya 2005-ci il, Çernoqoriya 2010-cu il, Serbiya 2012-ci il, Albaniya isə 2014-cü ildə Avropa İttifaqına namizəd statusu alsa da, hələ də ittifaqa üzv olmayıb. İndi onların sırasına Gürcüstan da qoşulmalı olacaq. Hər halda, Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunun yeni hesabatı bunu deməyə əsas verir. Hesabata görə, Kremlin Ukraynadakı müharibəsi Şərqi Avropanı parçalayıb, Moldova və Ukraynanı Avropa İttifaqına daha yaxın gətirib, Gürcüstan isə "Rusiyanı razı salmaq vərdişini" nümayiş etdirib. Hesabatda deyilir ki, Gürcüstanın təməl azadlıqlar, demokratiya və idarəçilik göstəricilərinə görə Avropa İttifaqına yaxınlaşmasının sürəti azalıb. Ölkə vətəndaş cəmiyyətinə aşkar etinasızlıq nümayiş etdirib. Bu isə Avropa İttifaqı konsensusu ilə ziddiyyət təşkil edir. Hesabatda qeyd olunur ki, Moldova və Ukrayna 2023-cü ildə ictimaiyyətlə münasibətlərini yaxşılaşdırıblarsa, Gürcüstan cəmiyyətin qütbləşməsi istiqamətinə yuvarlanıb. Sənəddə vurğulanır ki, Gürcüstanda demokratiya və yaxşı idarəçilik sahələrində əhəmiyyətli geriləmə baş verib. Hesabatda o da qeyd olunur ki, Gürcüstana namizəd status verilsə də, o anti-Qərb ritorikası nümayiş etdirib, 2023-cü ildə "xarici agent" qanununu parlamentdən keçirməyə cəhd göstərib. Onunla müqayisədə Ukrayna və Moldova Brüsselin onlardan gözlədiyi dəyişiklikləri ardıcıl olaraq həyata keçirir. Hesabatda deyilir ki, Gürcüstanın Aİ bəyanatlarından və azad ticarət siyasətindən əhəmiyyətli dərəcədə aralanması və onun Çinlə strateji əməkdaşlığı gələcəkdə Avropa İttifaqında ciddi narahatlıq yarada bilər. Hesabatda həm də qeyd olunur ki, Gürcüstanın Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyinə dair bəyanatları ilə, onun blokun xarici siyasətinə uyğunlaşmaqda nümayiş etdirdiyi həvəssizlik ziddiyyət təşkil edir: "Gürcüstan hökuməti xarici siyasətinin praqmatik olduğunu bildirsə də, onun qanunvericilik meylləri aşkar şəkildə Avropa İttifaqı sayağı dəyərlərə əsaslanan normativlərdən uzaqlaşdığını göstərir".
Hesabatda deyilir ki, Gürcüstanın qeyri-rəsmi idarəçilikdən və oliqarxik təsirlərdən xilas olması Tiflisə Avropa İttifaqına üzvlüyü normalarına uyğun və qanuna əsaslanan demokatik təsisatların qurulmasında kömək edə bilərdi. Bununla Avropa İttifaqı "Gürcü arzusu" partiyasının qurucusu, milyarder Bidzina İvanişvilinin siyasətə qayıtmasından narazılığını ifadə edir. Xatırladaq ki, Bidzina İvanişvili 2023-cü ilin dekabrında partiyasının "fəxri sədri" qismində siyasətə qayıtmaq istədiyini bəyan edib. Bunun ardınca İvanişvili bildirib: "Üç il əvvəl mən fəal siyasi proseslərdən uzaqlaşmaq qərarım barədə cəmiyyətə məlumat verdim. İndi isə öz təşəbbüsümlə partiyanın fəxri sədri statusunda siyasi həyata qayıdıram... Bu gün Gürcüstan çətin sınaqlarla üz-üzədir. Ölkəmiz ətrafında geosiyasi vəziyyət mürəkkəbləşib, çətinliklər artıb. Müvafiq olaraq, ölkənin qarşısında duran vəzifələri yerinə yetirmək çətinləşib. Belə bir şəraitdə hakim partiyanın təmsil etdiyi hökumətin kiçik bir səhvi belə ölkəyə çox baha başa gələ bilər. Biz yalnız milli kimliyi tam qoruyub, dövlətin suverenliyini tam bərpa etdikdən, ölkəni birləşdirdikdən və xarici siyasi vəzifələri yerinə yetirdikdən sonra Gürcüstanın milli məqsədləri mahiyyətcə yerinə yetirilmiş hesab edilə bilər - Gürcüstanın bu gün əsas xarici siyasi vəzifəsi Avropa İttifaqına inteqrasiyadır. Hesab edirəm ki, ölkəmizi yekun qələbəyə çatdırmaq üçün mənim siyasi və həyat təcrübəm, müvafiq məsləhətlər komandaya lazımdır. Bizim milli kimliyimizi tam qorumaq, ölkənin dövlət suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmək, 2030-cu ilə qədər Gürcüstanı yüksək gəlirli ölkələr sırasına daxil etmək və Avropa İttifaqına daxil olmaq imkanımız var. Bu imkandan tam istifadə etmək bizim borcumuzdur və bunun üçün səylərimizi əsirgəməməliyik". Amma Avropa İttifaqı İvanişvilini Rusiyanın adamı hesab edir, onun yenidən siyasətə və beləliklə, hakimiyyətə qayıtmasına qarşı çıxır. Elə bu fonda da Gürcüstanın Avropa İttifaqına üzvlüyünə əngəl yaradır. Təbii ki, bu, Gürcüstana xəyanətdir, bu ölkəni yarı yolda qoymaq deməkdir.
Nahid SALAYEV
