Səbuhi Hüseynov: "Bizim ölkənin alimləri də birgə elmi tədqiqatlar apardıqları alimlərə müraciətlər etməli, onları bu qərəzli mövqeyə öz ölkələrində etiraz etməyə səsləməlidir"
Bu gün Ermənistanda və Rusiyada olan erməni təşkilatları Azərbaycana qarşı çox çirkin kampaniya aparırlar. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə yönəlik bu üzdəniraq kampaniya çərçivəsində onlar yenidən ərazi iddialarını ortaya qoyurlar. Azərbaycanın öz torpaqlarını işğaldan azad etməsi faktı ilə barışmayan ermənilərin köhnə xəstəlikləri sağalmayıb.
Şuşanın 2024-cü ildə İslam Dünyasının Mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi ilə bağlı tədbirlər planının təsdiqlənməsi erməniləri tərs oynadıb.
Azərbaycanın daxili işlərinə qarışmaqdan çəkinməyən bəzi erməni təşkilatları bu məsələni qısqanclıqla qarşılayırlar. Məsələn, son aylar süni şəkildə üzə çıxarılan qondarma "Girdiman-Şirvan-Naxçıvan" "ümumerməni birliyi" oturana-durana macal vemir və tez-tez Azərbaycanla bağlı "bəyanat" yayır.
Bu bədnam təşkilat indi də 2024-cü ildə Şuşanın İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan edilməsini həzm edə bilmir.
Azərbaycan dövlətinin Şuşanı islam dünyasının mədəniyyət paytaxtı elan etməsi və burada təşkil ediləcək mədəni, elmi və sair müstəvidə tədbirlər erməniləri çox narahat edir.
Üzdəniraq təşkilat iddia edir ki, guya Azərbaycan "erməni" Şuşasını İslam dünyasının mədəniyyət paytaxtına çevirməklə buradakı "erməni irsini silir, müqəddəs Qazançı kilsəsini təhrif edir"
Guya 44 günlük Vətən müharibəsi zamanı Şuşada Qazançı kilsəsi top mərmisi ilə dağıdılıb və yol çəkilərkən "erməni qəbiristanlığı dağıdılıb".
"Bəyanatda" iddia edirlər ki, guya 9 noyabr tarixli Üçtərəfli Bəyannamənin 7-ci bəndinə əsasən ermənilər ora qayıtmalı imiş, amma Azərbaycan bunun qarşısını alıb, Azərbaycan erməniləri Qarabağa buraxmağa borclu imiş.
Təşkilat iddia edir ki, 1919-cu ildə ilk dəfə "erməni qırğını" törətməyə "cəhd edən" "son dərəcə pantürkist, panislamist və qatı erməni düşməni" general-qubernator Xosrov bəy Sultanovun simasında "yenidən ekzistensial təhlükə ilə üzləşdilər".
Guya 1918-ci ildə Bakıda "30 mindən çox erməninin qətliamı"nı törədənlərdən biri Xosrov bəy Sultanov olub və eyni zamanda da Şuşada "20 mindən çox erməni həlak olub" kimi iddiaların yer aldığı bəyanatda erməni saxtakarlığı pərdə-pərdə ifadə olunub.
Gah müasir dövrdən, gah da 100-104 il əvvəldən dəm vuran saxtakar dəstə ermənilərin Qarabağa qayıtmaq "hüququnun təmin olunmasını" deməkdən də əl çəkmir.
Onlar ermənilərin geri qayıtması üçün hər cür çirkin planlar qururlar. Amma Qarabağın tarixi erməni ərazisi olmadığı və ermənilərin ora tarixin məlum çağında gəlmə olduqları bütün dünyaya məlumdur. Sadəcə, erməni faktoru beynəlxalq güclərin, Cənubi Qafqazda marağı olanların əlində bir alət olduğundan ondan hər an istifadə edirlər.
Şuşa tarixi Azərbaycan şəhəridir, türk və islam mədəniyyətinin gerçək təzahürlərini, memarlığını, mədəniyyətini özündə birləşdirir. Bu şəhərin erməni mədəniyyəti ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Qazançı kilsəsinin də erməni kilsəsi olmadığı sübut olunub. Hansısa bir erməni qəbristanlığından danışmaq da gülüncdür, Azərbaycan qəbiristanlıq dağıtmır.
Ekspertlər deyir ki, Qərbi Azərbaycan İcması yaradıldıqdan və Qərbi azərbaycanlıların öz yerlərinə qayıtması məsələsi aktuallaşdıqdan sonra ermənilər bu cür qondarma təşkilatlarla ara qarışdırmaqla məşğuldurlar.
"...Heç bir hüquqi və tarixi əsası olmasa da, dayanmadan belə "bəyanatlar" verirlər"
Tarixçi, tədqiqatçı Səbuhi Hüseynov "Bakı Xəbər"ə şərhində bildirdi ki, bu cür qondarma təşkilatların yaydıqları "bəyanat"ların heç bir təsiri olmasa da, onlar dezinformasiya yaymaqla diqqəti özlərinə cəlb etmək istəyirlər.
O deyir ki, iddilarının tamamilə saxtalarlıqdan ibarət olmasına baxmayaraq, erməni alimləri, ictimai xadimləri gecə-gündüz olmayan irslərini təbliğ etməklə məşğul olur. "Uzun müddətdir ki, erməni alimləri, ziyalıları və ictimai xadimləri dayanmadan beynəlxalq ictimaiyyətə yalanlarla dolu müraciətlər edir, xüsusilə bu müraciətləri Ermənistanda beynəlxalq elmi ekspedisiyalarda birgə çalışan erməni alimləri edirlər. Öz həmkarlarını susmamağa çağırır və guya Qarabağda "dağıdılan erməni irsinə" qarşı münasibət bildirməyə səsləyirlər. Ermənistan Elmlər Akademiyası, Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu Qərb alimlərinə hər ay belə müraciətlər ünvanlayır, onlardan kömək istəyir. Aydın məsələdir ki, bu əvvəldən Qərb və xüsusilə Fransa tərəfindən hazırlanmış bir xüsusi əməliyyatdır".
S.Hüseynov vurğuladı ki, XIX əsrin sonlarında Daşnaksütyun terrorçuları məhz Fransa tərəfindən hazırlanırdı. "Qərbdə hazırlanan bu terrorçular həm də Şuşaya göndərilirdi. Belə terrorçuların gəldiyi ərazilərdən biri də Şuşa idi. 1905-1906-cı illərdə Şuşada olan erməni kilsələrinin rəhbərləri azərbaycanlılara qarşı cinayətlərin başında gəlir və hətta rəhbərlik edirdilər. Hətta bu cinayətlər sonradan sübut da olundu. Şuşada erməni kilsə rəhbərləri həbs edilib cinayət məsuliyyətinə cəlb edildi.
Bu məhkəmənin sənədləri Rusiya Tarix Arxivində 1363-cü fonddadır. Bütün cinayətləri də özləri etiraf etdilər. Şuşada etnik zəmində qırğınların törədilməsinin ruporları həmin erməni kilsəsi və onun dini rəhbərləri idi. Sonrakı dövrdə yenidən Şuşada olan bu kilsə rəhbərləri Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə qarşı qiyam qaldıran qüvvələrin rəhbərlərindən idi. Azərbaycan ordusu 1920-ci ildə dövlətə qarşı qaldırılan qiyamı yatırdı. Həmin kilsənin rəhbəri də bu qiyamda öldürüldü. Qiyam qaldıran ermənilər çox sayda Şuşa şəhər əhalisini qətl etdi. Lakin sonda dövlət öz müstəqilliyinə qarşı təhlükəni ləğv edərək cinayətkarları cəzalandırdı".
Sözügedən təşkilatın "bəyanatına" gəlincə, tədqiqatçı "maraqlı odur ki, heç bir hüquqi və tarixi əsası olmasa da, dayanmadan belə "bəyanatlar" verirlər. Şuşada heç bir erməni qəbiristanlığı dağıdılmasa da, kilsələri əksinə, Azərbaycan dövləti tərəfindən bərpa edilsə də, guya azərbaycanlıların kilsə və qəbiristanlıqları məhv etməsi adı altında bəyanatlar yayılır.
Bu iş Qərbdə hazırlanan plana uyğun davam edir. Lakin bir məsələ var ki, ermənilər bu bəyanatları verməyə öncə Qərbdəki aparıcı umiversitetlərdə çalışan alimlərə müraciətlərdən başladılar. Onlar, xüsusilə Ermənistanda vaxtı ilə birgə beynəlxalq elmi tədqiqatlarda iştirak edən Qərb alimlərindən başladılar. Onlara müraciətlər, demək olar ki, Ermənistan Elmlər Akademiyası və Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu tərəfindən hər həftə istər mətbuatda, istərsə də Qərbdə yayımlanırdı.
Bizim ölkənin alimləri də birgə elmi tədqiqatlar apardıqları alimlərə müraciətlər etməli, onları bu qərəzli mövqeyə qarşı öz ölkələrində etiraz etməyə səsləməlidir. Məsələn, Fransanın arxeoloqlar qurupu Azərbaycanda 10 ildən çox tədqiqat aparıb. Bu arxeoloqlara səslənmək lazımdır"-deyə bildirdi.
İradə SARIYEVA
