Xaqani Cəfərli: "Belə olduğu halda “məktub yetişmədi” oyununu oynamaqdan başqa çarə qalmır"
İran XİN-i iddia edir ki, Tramp Xamneiyə məktub yazıb, ancaq hələ məktub bizə çatmayıb. Dünən İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçı jurnalistlərlə mətbuat konfransında ABŞ prezidenti Donald Trampın ölkənin ali rəhbəri Əli Xamneiyə məktub göndərib-göndərmədiyini cavablayıb.
“Tramp məktub yazıb, ancaq hələ bizə çatmayıb. Tezliklə ərəb ölkələrindən birinin Tehrandakı nümayəndəliyindən bizə çatdırılması gözlənilir”, - deyə, Əraqçı iddia edib.
Bir həftə əvvəl isə mətbuatda yayılan məlumatlara görə, Rusiya və ABŞ təmsilçilərinin Ər-Riyadda keçirilən görüşündə amerikalılar prezident Donald Trampın İranın ali rəhbərinə ünvanlanmış məktubunu rusiyalı həmkarlarına veriblər. Bir gün sonra Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Tehrana səfər edərək məktubu İran tərəfinə çatdırıb. Ancaq İranın ali rəhbəri Seyid Əli Xamnei Amerika ilə danışıqlar aparılmasını rədd edib.
Müasir texnologiyanın yüksək səviyyədə inkişaf etdiyi bir dövrdə Amerika üçün prezidentin məktubunu İrana çatdırmaq bu qədərmi çətindir? Bu məktub oyununun arxasında nə gizlənə bilər?
“Bakı-Xəbər” qəzetinin sualını cavablandıran pokitoloq Xaqani Cəfərli bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranın ali rəhbəri Seyid Əli Xamneiyə məktub göndərməsi ilə bağlı məlumatın yayılmasından iki həftədən artıq vaxt keçir. Bu müddətdə diplomatik məktubun ünvanına çatdırılmaması mümkün deyil. Ən azından, vasitəçi ölkə bu etimadı doğrultmaq üçün ona həvalə edilən vəzifəni sürətlə həyata keçirməkdə maraqlı olmalıdır.
Məktubun bir ərəb ölkəsi vasitəsilə göndərilməsi inandırıcı görünmür. Çünki məktub İranın nüvə proqramı ilə bağlıdır və Tramp Rusiya prezidentindən Tehranla danışıqlarda vasitəçi olmasını istəyib. Rusiya tərəfi də bu məlumatı təsdiq edib və prezident Vladimir Putinin vasitəçiliyə razı olduğunu açıqlayıb. Danışıqlarda vasitəçi olmağı Rusiya prezidentindən istəyib, məktubu ərəb ölkələrindən birinin təmsilçisi vasitəsilə göndərmək heç bir məntiqə uyğun deyil.
Yayılan məlumatlardakı ziddiyətin iki səbəbi ola bilər. Birincisi, İranın Xarici İşlər Nazirliyi ali rəhbərə ünvanlanmış məktubla bağlı mövzudan kənar saxlanılır və ona görə də məsələnin nə yerdə olduğundan xəbərsiz olduqları üçün çaşdırıcı məlumatla gerçək vəziyyəti ört-basdır etməyə çalışırlar. Bu ehtimalı gücləndirən məqam ondan ibarətdir ki, prezident Məsud Pezeşkianla ali rəhbər Seyid Əli Xamenei arasında münasibətlərin soyuq, hətta gərgin olduğu haqqında məlumatlar var. İddialara görə, ali rəhbər prezidentin istefasına nail olmağa çalışır. Əgər bu məlumatlar gerçəyi ifadə edirsə, deməli İran XİN-i məktubla bağlı məlumatlı deyil.
İkinci ehtimal isə ondan ibarətdir ki, ali rəhbər Seyid əli Xamneinin səhhəti yaxşı deyil və digər şəxslər məktuba cavab vermək səlahiyyətində deyillər. Seyid Əli Xamneinin səhhətinin yaxşı olmadığı hər kəsə məlumdur. Bəzən həftələrlə müaliçə alır və rəsmi fəaliyyət göstərmir. Belə olduğu halda isə “məktub yetişmədi” oyununu oynamaqdan başqa çarə qalmır. İki həftədən çox bir vaxtda Trampın məktubunun ünvanına çatdırılmamasının başqa izahı ola bilməz.
Akif NƏSİRLİ
