“Azərbaycan Ermənistandan Qarabağdakı döyüşlərdə iştirak etmiş keçmiş prezidentlər Robert Köçəryan və Serj Sarkisyanın təhvil verilməsini istəyir. Lakin hazırda bu ikisinin komandaları arasında mübahisə yaşanır”. Bunu Ermənistanın Respublika Partiyasının üzvü Eduard Şarmazanov deyib.
O, baş nazir Nikol Paşinyanın hakimiyyəti dövründə belə bir şeyin mümkün ola biləcəyini vurğulayıb: “Hələ 2021-ci ildə Paşinyan hökumətinin fəaliyyətini davam etdirəcəyi təqdirdə Bakının keçmiş prezidentlərin təslim olmasını tələb edəcəyini demişdim. Mövcud hökumətin dövründə bu, çox real görünür”. Baş verənləri şərh edən Rusiyanın “Nezavisimaya qazeta” mətbu orqanı yazır ki, hadisələrin inkişaf axarı Robert Köçəryan və Serj Sərkisyanın həqiqətən də Bakıda məhkəməyə çıxarılmasını istisan etmir. Nəşr öncə Azərbaycan prezidentinin köməkçisi - Prezident Administrasiyasının Xarici siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyev özünün “X” sosial şəbəkəsindəki səhifəsində paylaşımına diqqət edir. Həmin paylaşımda bildirirlir ki, Ermənistan Azərbaycanda hərbi cinayətlərdə təqsirləndirilən şəxslərin məhkəmə prosesi əleyhinə təbliğat aparır. Bununla yanaşı, prezidentin köməkçisi qeyd edib ki, proses Ermənistanın siyasi rəhbərliyində ciddi narahatlıq yaradır və onu məhkəmə prosesinə qarşı yeni təbliğat kampaniyasına başlamağa, Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə etməyə sövq edir: “Ümid edilir ki, Ermənistan digər beynəlxalq-hüquqi öhdəliklərlə yanaşı, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü olaraq bu kontekstdə törədilmiş təcavüz aktları, hərbi və digər ağır cinayətlərə görə məsuliyyətini tanıyacaq”. H.Hacıyevin sözlərinə görə, məhkəmə prosesinə qarşı lazımsız təbliğat aparmaq əvəzinə, Ermənistan hökuməti keçid dövrü ədalətinin bərpasına və regionda dayanıqlı sülhün bərqərar olunmasına töhfə vermək üçün Azərbaycanla əməkdaşlıq etməlidir: “Sülhə və Azərbaycanla yeni münasibətlərə səmimi can atma digər məsələlərlə yanaşı, Ermənistanın öz məsuliyyətini tanımağa və hərbi cinayətlərdə ittiham olunanları, xüsusilə hazırda Ermənistan ərazisində gizlənənləri təhvil verməyə hazır olması ilə nümayiş etdirilərdi. Əgər Ermənistan öz cinayətlərinin zamanla unudulacağını düşünürsə, ciddi şəkildə yanılır”. H.Hacıyev Ermənistanın siyasi rəhbərliyinə, məhkəmə orqanlarına və beynəlxalq tərəfdaşlarına BMT Baş Assambleyasının və BMT Təhlükəsizlik Şurasının rəsmi sənədi kimi yayılmış, 2019-cu ildə dərc edilmiş “Azərbaycan Respublikasının işğal olunmuş ərazilərində hərbi cinayətlər və Ermənistan Respublikasının məsuliyyəti haqqında Hesabat” ilə tanış olmağı təklif edib: “Azərbaycan Ermənistanın hərbi təcavüzünə hərbi-siyasi vasitələrlə uğurla son qoyduğu kimi, bu gün təcavüzün günahsız qurbanlarının hüquqlarının təmin edilməsi, ədalətin bərqərar olması və hərbi təcavüzdə, insanlıq əleyhinə cinayətlərdə, hərbi cinayətlərdə ittiham olunan şəxslərin və dövlətin məsuliyyətə cəlb edilməsi üzrə unikal məhkəmə təcrübəsi nümayiş etdirir”. H.Hacıyev qeyd edib ki, bu məhkəmə təcrübəsi gələcək hərbi təcavüzlərin, hərbi cinayətlərin və insanlıq əleyhinə cinayətlərin qarşısının alınmasında beynəlxalq ictimaiyyət üçün mühüm presedent olacaq. “Nezavisimaya qazeta” qeyd edir ki, H.Hacıyevin təklifinə Ermənistanda ilk reaksiya verən Ermənistan müxalifət nümayəndələri olub: “Belə ki, Respublika Partiyasının mətbuat katibi Eduard Şarmazanov hələ 2021-ci ilin martında Bakının Qarabağ liderlərini Azərbaycana təslim etmək tələbini proqnozlaşdırdığını bildirib. yni zamanda Şarmazanov Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın bu məsələdə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevlə birgə hərəkət edə biləcəyini istisna etməyib.
“Hacıyev açıq şəkildə Ermənistandan Qarabağ “azadlıq müharibəsi”nin liderlərini təhvil verməsini tələb edir. Söhbət ilk növbədə Robert Köçəryan və Serj Sarkisyandan gedir. Nikolun Azərbaycanın tələbini yerinə yetirəcəyini istisna edirsiniz? Bunun qarşısını almaq üçün Nikolanı uzaqlaşdırmaq lazımdır”, - Respublikaçılar Partiyasının nümayəndəsi bəyan edib. Öz növbəsində, parlamentin “Şərəfim var” fraksiyasının katibi Tiqran Abramyan Hacıyevin bəyanatını Bakının sülh müqaviləsinin bağlanması ilə bağlı növbəti tələbinin formalaşdırılması kimi qiymətləndirib. “Ermənistan hakimiyyətinin səmimiyyətini “qiymətləndirmək” üçün Azərbaycan onlardan “müharibə cinayətləri”nin törədilməsində “təcavüzkar”, “işğalçı” roluna görə məsuliyyəti öz üzərinə götürməyi, həmçinin Azərbaycan hakimiyyətinin cinayətkar kimi təqdim etdiyi fiqurları Bakıya təhvil verməyi tələb edir”, - Abramyan qeyd edib. Ekspertlər bildirir ki, erməni siyasətçiləri narahat olmaqda haqlıdırlar. Birincisi, separatçılar məhkəmədə iddia edirlər ki, onlar uzun illər “DQR”i müstəqil qurum kimi təqdim etməyə çalışsalar da, İrəvandan sifariş alıblar. Məhkəmədə bunun yalan olduğu bir daha bəlli oldu. Məsələn, separatçıların sonuncu lideri Arayik Arutyunyan məhkəmədə bildirib ki, ikinci Qarabağ müharibəsinin başlanğıcında Bakı ilə kapitulyasiya ilə bağlı danışıqların tərəfdarı olub. O, Paşinyanla bu məsələni müzakirə edib. Amma Ermənistanın baş naziri ona cavab verdi ki, Azərbaycan ordusu ilə hərbi əməliyyatlar davam etdirilməlidir”. Ekspertlər SSRİ-nin son illərində erməniləri Qarabağda üsyana sövq etməkdə Köçəryan və Sarkisyanın xüsusi rol oynadığını da vurğulayır. Sülh müqaviləsinə gəlincə, Azərbaycan onu imzalamağa çalışır, lakin bu o demək deyil ki, ölkə sakinləri törədilmiş cinayətləri unudacaqlar. Bu arada Ermənistandakı Strateji Tədqiqatlar və Təşəbbüslər üzrə Analitik Mərkəzin rəhbəri Hayk Xalatyan Köçəryanın və Sarkisyanın Azərbaycana ekstradisiyasının sülh müqaviləsinin imzalanması üçün şərtlərdən birinə çevrilə biləcəyini istisna etməyib. “Təsəvvür etmək çətindir ki, Bakı bu tələbi sülh müqaviləsinin imzalanması üçün ilkin şərt qoyacaq. Üstəlik, Azərbaycan hakimiyyətinin sülh müqaviləsinin imzalanması ilə bağlı tələblərindən biri də iddiaların qarşılıqlı olaraq geri götürülməsidir”, - deyə ekspert yekunlaşdırıb.
Tahir TAĞIYEV
