Azər Həsrət: "Gorünür, Zelandiya üçün bu məsələ həqiqətən də baş ağrısına səbəb ola bilərdi"
Yeni Zelandiyanın xarici işlər naziri Uinston Peters Böyük Britaniya Ali Komissarı (səfir) vəzifəsində çalışan Fil Qofu vəzifədən azad edib. Buna səbəb F.Qofun ABŞ Prezidenti Donald Tramp haqqında tənqidi fikirlər səsləndirməsi olub.
Belə ki, zelandiyalı diplomat martın 4-də qatıldığı tədbirdə Finlandiya XİN başçısı Elina Valtonenə sual ünvanlayıb.
Qof əvvəlcə Uinston Çörçilin “müharibə ilə şərəfsizlik arasında qalsanız bir seçim etməlisiniz. Siz şərəfsizliyi seçdiniz, amma yenə də müharibədən qaça bilməyəcəksiniz” sözlərindən sitat gətirib.
Daha sonra isə Fil Qof finlandiyalı nazirə deyib:
“Prezident Tramp Çörçilin büstünü Oval ofisə yenidən yerləşdirib. Necə düşünürsünüz, tarixi həqiqətən başa düşürmü?”
Uinston Peters “tarixi həqiqətən başa düşürmü?” sözlərinə görə F.Qofun vəzifədən azad edildiyini söyləyib.
Bəs Trampı tənqid edən azərbaycanlı məmurun işdən çıxarılması mümkündurmü?
Baki-xeber.com saytına açıqlamasında siyasi şərhçi Azər Həsrət bildirdi ki, birincisi, hər bir ölkənin öz qayda-qanunları var: "Bundan savayı da beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş diplomatik etiket qaydaları var. Heç kim onu pozmamalıdır. Pozarsa, dövlət onun barəsində tənbeh tədbiri görməlidir. Gorünür, Zelandiya üçün bu məsələ həqiqətən də baş ağrısına səbəb ola bilərdi. Ona görə də bu cür addım atılıb. Əlbəttə, Azərbaycanda da hər bir məmurun vəzifəsi çərçivəsində səlahiyyətləri vər, heç kəs o səlahiyyətlər çərçivəsindən kənara çıxa bilməz. Xüsusən də diplomatik sahədə çalışan məmurlar danışacaqlarını əvvəlcədən götür-qoy etməlidirlər. Hər sözü hər yərdə və hər kəsə demək olmaz. Diplomatların hər sözü dövlətin xarici siyasətinin bir şərti işarəsidir. Ona görə də diplomatlar korrekt şəkildə danışmalı, artıq ifadələr işlətməməlidirlər. Onlar hər bir işlədəcəyi sözü belə əvvəlcədən seçməlidir ki, təmsil etdiyi ölkənin siyasətini dəqiq ifadə edə bilsin, orada artıq-əskik heç nə olmasın. Bəzən diplomatların belə səhvləri mənsub olduqları dövləti pis vəziyyətdə qoyur.
Bəzən isə diplomatın şəxsi təşəbbüslə danışmasını demokratiya kimi qələmə verirlər. Amma bu demokratiya deyil, əsl özbaşınalıqdır. Diplomat müxalif siyasətçi deyil, rəsmi şəxsdir, dövlətin danışan dilidir və o, dövlətin dediklərini ifadə etməlidir. Demokratiya isə tamamilə başqa anlayışdır.
Görək Azərbaycan diplomatları arasinda belələri varmı ki, həddini, özünü-sözünü bilməsin? Açığını deyim ki, şəxsən mən son illərdə belə bir hadisə müşahidə etməmişəm. Düşünürəm ki, Azərbaycanda da belə hallar baş verərsə, kimləprsə diplomatik etiketləri pozarsa, sözsüz ki, dövlət ona qarşı mütləq tədbir görər. Bu hansısa dövlətə və ya prezidentə münasibətdən asılı məsələ deyil. Bu, sadəcə olaraq diplomatik etiketin qorunması, ona riayət edilməsi məsələsidir.
İstənilən vəzifəli məmur, xüsusilə də doplomatiya sahəsində çalışan məmurlar etiket qaydalarını mütləq gözləməlidir. Diplomat etiketə tərs düşən davranış sərgiləyərsə, ona xəbərdarliqdan başlayaraq töhmət, işdən azad etmə, hətta hədsiz zərərə səbəb olan bir yanaşma olduğu halda daha ağır cəzalar verilə bilər. Mən dəqiq bilmirəm Zelandiyada bunu hansı kriteriyalarla ediblər, amma hər halda, diplomat başqa bir ölkənin prezidentinə qarşı köbud ifadələr işlədib. Dövlətin diplomatik etika və normaları belə hallara yol vermirsə, deməli haqlı olaraq cəzalandırıblar. Diplomat cızılan çərçivədən kənara çıxmamalı idi. Çıxıbsa, əlbəttə cəzalanmalıdır. Buna görə dövlətə irad tutula bilməz".
Dəniz NƏSİRLİ
